رئیس آکادمی ادبیات پاکستان: شاهنامه شکوه تمدن ایرانی است
به همت خانه فرهنگ جمهوری اسلامی ایران و با همکاری آکادمی ادبیات پاکستان، به مناسبت روز پاسداشت زبان فارسی و بزرگداشت حکیم ابوالقاسم فردوسی، سمینار ادبی در اسلامآباد برگزار شد.
به گزارش روابط عمومی سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، در این سمینار، شخصیتهای برجسته علمی، ادبی و فرهنگی ایران و پاکستان از جمله رضا امیریمقدم سفیر جمهوری اسلامی ایران در پاکستان، مجید مشکی رایزن فرهنگی کشورمان، مهدی طاهری مسئول خانه فرهنگ ایران در راولپندی، نجیبه عارف رئیس اکادمی ادبیات پاکستان، محمد سلیم مظهر رئیس فرهنگستان زبان اردو، عنبر یاسمین، مظفر علی کشمیری، رابعه کیانی و دیگر چهرههای برجسته علمی و ادبی حضور پیدا کردند.
مهدی طاهری، مسئول خانه فرهنگ جمهوری اسلامی ایران در راولپندی در این مراسم، اظهار داشت که «شاهنامه» صرفاً یک اثر حماسی نیست، بلکه تجلی زنده تمدن ایرانی، تاریخ، شعور ملی و هویت فرهنگی این سرزمین به شمار میرود.
وی با بیان اینکه شاهنامه تنها یک اثر ادبی یا حماسی نیست، بلکه روایت زنده تداوم و پایداری تمدن ایرانی در گذر تاریخ است، افزود: در طول قرون متمادی، قدرتهای سیاسی و نظامی بسیاری ظهور کرده و از میان رفتهاند، اما آنچه ماندگار مانده، فرهنگ، زبان و حافظه مشترک ملتها بوده است.
طاهری تأکید کرد که پویایی و ماندگاری زبان فارسی در بیش از هزار سال گذشته، مرهون آثار جاودانه اندیشمندانی چون حکیم ابوالقاسم فردوسی و سعدی شیرازی است؛ آثاری که نهتنها زبان فارسی را زنده نگاه داشتهاند، بلکه روح حکمت، اخلاق و هویت فرهنگی ایرانی را نیز نسل به نسل منتقل کردهاند.
وابسته فرهنگی کشورمان تأکید کرد که فردوسی با آفرینش این شاهکار جاودانه، این پیام ماندگار را به بشریت منتقل ساخت که هر ملتی که با تاریخ، فرهنگ و ریشههای تمدنی خویش پیوندی استوار داشته باشد، هیچ قدرتی توان محو هویت و موجودیت آن را نخواهد داشت؛ حقیقتی که ملت ایران در برابر جنگ تحمیلی آمریکا و رژیم صهیونیستی، با ایستادگی، مقاومت و حفظ عزت ملی، آن را بهروشنی به نمایش گذاشت.
مجید مشکی، رایزن فرهنگی جمهوری اسلامی ایران در اسلام آباد با اشاره به جایگاه زبان و ادب فارسی و خدمات باشکوه حکیم ابوالقاسم فردوسی اظهار داشت که ایران وارث تمدنی عظیم و کهن است که هویت فکری، زبانی و ادبی آن تا حد زیادی مرهون فردوسی و اثر جاودانه او، «شاهنامه»، میباشد.
وی همچنین، افزود: فردوسی نهتنها به زبان فارسی حیات و پایداری بخشید، بلکه با آفرینش این اثر عظیم، به آن شکوهی ادبی و اعتباری فرهنگی در سطح جهانی عطا کرد.
مشکی تأکید کرد که جاودانگی شاهنامه بر دو پایه اساسی استوار است: نخست آنکه فردوسی در این اثر، انسانیت و طبیعت را محور اندیشه خود قرار داده است، و دوم آنکه عقل، خرد و دانایی را در کانون تفکر خویش نشانده و آن را به عنوان معیار اصلی روایتهای حماسی و اخلاقی برجسته ساخته است.
سلیم مظهر، رئیس فرهنگستان زبان اردو و مهمان ویژه برنامه در سخنان خود، گفت: زبان و ادب فارسی نقشی بنیادین در شکلگیری فرهنگ و ادبیات شبهقاره ایفا کرده است و این زبان نهتنها به غنای فکری این سرزمین افزوده، بلکه بر ساختار زبانها و سنتهای ادبی منطقه نیز تاثیری ژرف و ماندگار بر جای نهاده است.
وی با بیان اینکه عظمت فردوسی تنها در آفرینش یک اثر حماسی خلاصه نمیشود، افزود که او زبان را روح و هویت ملت دانست و نشان داد که زبانها صرفاً ابزار ارتباط نیستند، بلکه حافظان تمدنها و نگهبانان حافظه جمعی ملتها به شمار میروند.
رئیس فرهنگستان زبان اردو افزود: در شاهنامه فردوسی تنها صحنههای جنگ و نبردهای تاریخی بازتاب نیافته، بلکه در کنار آن، پیام عمیق و پایداری از صلح، آرامش و توازن انسانی نیز نهفته است.
سلیم مظهر با بیان اینکه در سنت فکری و ادبی فارسی، همواره همسایگی مسالمتآمیز و همزیستی مبتنی بر صلح از جایگاهی بنیادین برخوردار بوده است، افزود: در عین حال، در برابر هرگونه تهاجم و تجاوز تحمیلی، دفاع را حقی طبیعی، اخلاقی و مشروع برای ملتها به رسمیت میشناسد.
وی اظهار داشت که حکیم اشعار وی از حمدِ پروردگار متعال تا نعتِ پیامبر اکرم (ص)، جلوههای ژرف، درخشان و چندلایهای از معنویت، اخلاق، حکمت و ارزشهای والای انسانی بهروشنی بازتاب یافته است.
سلیم مظهر تأکید کرد که تأثیرات عمیق و ماندگار ادب فارسی بر ادبیات پنجابی و شعر عرفانیِ شبهقاره به وضوح قابل مشاهده است، و سنت ادبی این سرزمین را نمیتوان بدون درک پیوندهای ژرف آن با تمدن و اندیشه فارسی بهطور کامل فهم و تحلیل کرد.
نجیبه عارف، رئیس آکادمی ادبیات پاکستان، گفت: فردوسی با اثر جاودانه خود، «شاهنامه»، نهتنها پاسدار زبان فارسی شد، بلکه به آن نیرویی نوین در عرصه اندیشه، ادب و تمدن نیز بخشید.
وی با بیان اینکه در شاهکار حماسی فردوسی، در کنار جلوههای صلح، آشتی، احترام متقابل و ارزشهای والای انسانی، روحیه مقاومت، عشق به وطن، غیرت و حمیت نیز با قدرت بیانی و ظرافت هنری ویژهای در هم تنیده شده است، افزود: این هماهنگی سبب شده است که این اثر سترگ صرفاً یک شاهکار ادبی نباشد، بلکه به مثابه منشوری تمدنی و دستور فکری نیز جلوهگر شود.
عارف خاطرنشان کرد: از همینرو، شاهنامه در ضمیر و شعور جمعی ایرانیان، بهعنوان یکی از استوارترین ارکان هویت فکری، فرهنگی و تمدنی شناخته میشود و جایگاهی ماندگار و ناگسستنی در حافظه تاریخی و میراث معنوی این سرزمین دارد.
رئیس آکادمی ادبیات پاکستان، تجاوز آمریکا و اسرائیل به ایران و شهادت جمعی از افراد، بهویژه کودکان بیگناه مدرسه میناب، را بهشدت محکوم و ابراز تأسف عمیق کرد.
وی این رویداد را زخمی بر وجدان انسانی و اقدامی بهشدت غیرقابل پذیرش دانست و آن را محکوم کرد و گفت: از دست رفتن جانهای بیگناه نهتنها یک فاجعه ملی، بلکه مصیبتی دردناک و تکاندهنده برای تمامی بشریت است که وجدان جهانی را متأثر میسازد.
در این سمینار، معصومه محمودی مدرس زبان فارسی در شمال پاکستان، مظفر علی کشمیری، استاد زبان و ادبیات فارسی و عنبر یاسمین، استاد بخش فارسی دانشگاه نومل، نیز به ایراد سخن پرداختند و بر اهمیت زبان و ادب فارسی در پیوندهای فرهنگی منطقه، دیدگاههای علمی و ادبی خود را مطرح کردند. شاعر فارسیگوی پاکستانی «اختر عثمان» با قرائت اشعار جدید خود، فضای محفل را رنگ و بوی ادبی بخشید.
آنان فردوسی و اقبال لاهوری را دو میراث جهانی و ملی برای ایران و پاکستان و جوامع صلح دوست دانسته و تاکید کردند که ایرانیان در دفاع از ارزشها و وطن خود روحیهای فوق العاده دارند که با افکار و اندیشههای حماسی فردوسی مطابقت دارد.
در این سمینار، معصومه محمودی، مظفر علی کشمیری استاد زبان و ادبیات فارسی و عنبر یاسمین استاد بخش فارسی دانشگاه نومل نیز به ایراد سخن پرداختند و با تأکید بر اهمیت زبان و ادب فارسی فردوسی و اقبال لاهوری را دو چهره ماندگار و میراث مشترک فکری و فرهنگی برای ایران، پاکستان و تمامی ملتهای صلحدوست جهان دانستند.
آنان تأکید کردند که روحیه ایستادگی، غیرت و دفاع از ارزشها و وطن در فرهنگ ایرانی، همسو با اندیشههای حماسی و اخلاقی فردوسی، همواره یکی از عناصر بنیادین هویت تاریخی و فرهنگی این سرزمین بوده است.
انتهای پیام
