هفته فرهنگی ایران در روسیه آغازگر فصل جدید دیپلماسی عمومی است/ تجلی قدرت نرم در همسایهشمالی
در راستای تحقق اهداف راهبردی و تمدنی جمهوری اسلامی ایران، بزرگترین و منسجمترین کاروان دیپلماسی فرهنگی در فدراسیون روسیه به پایان رسید.
به گزارش روابط عمومی سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، در سایه تعاملات بین سازمانی و در ترکیب بدیع 168 نفره کاروان هنری ایران رویداد کلان «هفته فرهنگی جمهوری اسلامی ایران در روسیه» که با اجرای بیش از ۵۲ برنامه متنوع در چهار شهر استراتژیک سنپترزبورگ، مسکو، کازان و آستاراخان برگزار شد، فراتر از یک نمایش فرهنگی، به عنوان ابزاری برای پایهریزی فصل جدید روابط دو کشور از طریق «دیپلماسی عمومی» عمل کرد.
حضور در سطح عالی با ریاست سید عباس صالحی، وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی، و همراهی مقامات ارشد فدراسیون روسیه، این رویداد را از یک فعالیت فرهنگی به یک نشست دیپلماتیک سطح بالا ارتقا داد.
تقویت همکاریهای علمی، کتابخانهای و میراثی سنپترزبورگ
در پایتخت فرهنگی روسیه، تمرکز بر حفظ و انتقال میراث مشترک و تقویت پیوندهای علمی بود. مهمترین دستاوردها تأسیس اتاق ایران در موسسه نسخ خطی شرقی بود که با حضور رئیس سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران، بستری برای پژوهشهای مشترک ایجاد شد.
تفاهمنامههای راهبردی و انعقاد اسناد همکاری میان کتابخانههای ملی دو کشور و امضای تفاهمنامه تولید مشترک سینمایی در عالیترین سطح بیندولتی در کنار تشکیل «کمیته مشترک فرهنگی» و کارگروههای کارشناسانه در حوزههای سینما، هنر، موسیقی و میراث فرهنگی، بدون شک تضمینکننده تداوم این همکاریها در آینده خواهد بود.
دیپلماسی علمی و تعاملات دانشگاهی مسکو و سنپترزبورگ
یکی از ارکان اصلی این هفته، رایزنی با مراکز آکادمیک تراز اول روسیه بود که با محوریت تقویت کرسیهای زبان فارسی صورت پذیرفت. رایزنی با اساتید دانشگاههای دولتی فرهنگ، علوم انسانی و زبانشناسی مسکو جهت گسترش آموزش زبان فارسی و تبادلات علمی در سایه هفته فرهنگی ایران در روسیه به راستی فرصتشناسی ناب و قابل اعتنایی است.
برگزاری کنفرانس علمی با موضوع «جایگاه فرهنگ در تعاملات دو کشور» با حضور مشاورین علمی و فرهنگی رئیسجمهور روسیه، که نشاندهنده پذیرش وزن فرهنگ در سیاستگذاریهای دو کشور است از دیگر توفیقات این رویداد مهم فرهنگی ایران در شرایط پساجنگ است.
شکوفایی هنر و صنایع خلاق مسکو
در قلب مسکو، هنر ایران در قالبهای مدرن و سنتی خودنمایی کرد که برگزاری نمایشگاه بزرگ تجسمی در موزه ملی هنرهای تزلیاتی روسیه با حضور ۳۰ رشته هنری از قلمزنی تا فرش و معرفی صنایع دانشبنیان در این ردیف تعریف میشوند. برنامهای که استقبال فوقالعاده جوانان روسی از غرفه ترویج زبان فارسی، نشاندهنده پتانسیل بالای بازار روسیه برای پذیرش فرهنگ ایرانی است.
اجرای ارکستر موسیقی ملی ایران در سالن تاریخی «بالشوی تئاتر» با حضور ۲۰۰۰ شخصیت برجسته را هم نباید فراموش کرد که نمادی از «آرمان دوستی و استواری دو ملت» بود و در حافظه شنیداری دو ملت دوست و دوشریک راهبردی ایران و روسیه برای همیشه به یادگار ماند.
سینما و پویانمایی؛ زبان مشترک مدرن
حضور در جشنواره «پروانه بلورین» اوراسیا و نشستهای تخصصی سینمایی، گویای تلاش جدی برای ورود به بازار جهانی محتوای تصویری بود که با تعامل شایسته مسئولین فرهنگی ایران و مفاخر سینمایی روسیه مانند نیکیتا میخالکو) و تشکیل کارگروههای تخصصی، زیرساخت لازم برای صادرات محتوای سینمایی ایران را فراهم کرد.
به طور کلی این هفته فرهنگی چندین پیامد کلیدی برای جمهوری اسلامی ایران به همراه داشت که تغییر پارادایم از مکاتبه به اجرا از مهمترین آنها است. حضور نمایندههای تخصصی و امضای تفاهمنامههای اجرایی بهویژه در حوزه سینما و کتابخانه، باعث شد همکاریها از سطح «مذاکرات مقدماتی» به مرحله «قراردادهای عملیاتی» منتقل شود.
ایجاد نفوذ در لایههای غیررسمی و در رأس آن ملاقاتهای صمیمی و اثرگذار با مشاورین رئیسجمهور روسیه و مقامات ارشد مانند معاون نخستوزیر روسیه نشان میدهد که دیپلماسی فرهنگی توانسته است به لایههای تصمیمساز سیاسی نفوذ کند و از بستری به نام فرهنگ اتفاقات مبارکی را برای مجموعه نظام به همراه داشته باشد.
توسعه قدرت نرم در بازارهای نوظهور با تمرکز بر بخشهای کودکان، زبان فارسی و صنایع خلاق، نشان میدهد که ایران در حال هدفگذاری برای نسلهای آینده و بازارهای اقتصادی نوین در روسیه است. آن گونه که سخنرانیهای وزیر فرهنگ در مجمع فرهنگهای متحد و دانشگاههای روسیه هم بر همین قدرت نرم تاکید داشت و تصویر ایران را به عنوان یک قدرت تمدنی و فعال در مواجهه با بحرانهای معاصر، بازتعریف کرد.
هفته فرهنگی ایران در روسیه، فراتر از یک نمایش عمومی، یک «اقدام استراتژیک» بود که با ترکیب قدرت سخت رایزنیهای سیاسی و قدرت نرم هنر و فرهنگ، زیرساختهای لازم برای یک همکاری همیشگی و نظاممند را در فدراسیون روسیه بنا نهاد.
