تعلق به ایران مشروط به امر شاذ نیست
رایزن فرهنگی ایران در اتریش در نشست معرفی کتاب «جامعه ایرانیان در اتریش» گفت: تعلق به ایران نباید مشروط به یکسان بودن دیدگاههای سیاسی و فرهنگی باشد.
به گزارش روابط عمومی سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، به همت رایزنی فرهنگی ایران در اتریش در خانه حکمت ایرانیان وین، نشست معرفی، نقد و بررسی کتاب «جامعه ایرانیان در اتریش» با حضور جمعی از ایرانیان، صاحبنظران و علاقهمندان مطالعات اجتماعی و فرهنگی ایرانیان مقیم اتریش برگزار شد و به بررسی ابعاد مختلف جامعه ایرانیان در اتریش و طرح دیدگاهها و تجربههای گوناگون درباره وضعیت، ظرفیتها و مسائل این جامعه اختصاص داشت.
کتاب «جامعه ایرانیان در اتریش» که به صورت دو زبانه فارسی ـ انگلیسی با همکاری رایزنی فرهنگی ایران از سوی انتشارات یونیدیالوگ در وین منتشر شده است، زمینه اصلی این نشست بود و شرکتکنندگان ضمن آشنایی با محتوای کتاب، دیدگاهها و نقدهای خود را درباره موضوعات مرتبط با جامعه ایرانیان در اتریش مطرح کردند.
در آغاز این نشست، خانم میرزایی، دبیر نشست، این برنامه را فرصتی برای معرفی و نقد ویراست نخست کتاب «جامعه ایرانیان در اتریش» و گفتوگوی صمیمانه میان ایرانیان مقیم وین دانست.
وی با اشاره به انتشار تازه این کتاب به دو زبان فارسی و انگلیسی، بر رویکرد فرهنگی و اجتماعی آن و تلاش برای پرهیز از نگاههای غیر علمی یا رویکردهای یکسویه سیاسی تأکید کرد.
دبیر نشست، هدف از انتشار این اثر را فراهم کردن زمینهای برای شناخت دقیقتر جامعه ایرانیان در اتریش عنوان کرد و ضمن معرفی بخشهای هفتگانه کتاب، افزود: تکمیل و تعمیق گام به گام کتاب در ویراستهای بعدی در دستور کار قرار دارد.
در ادامه، وی با طرح پرسشهایی درباره جاذبهها و دافعههای مهاجرت، جایگاه پزشکان ایرانی، ظرفیت فرهنگ ایرانی، ضرورت گفتوگوی سازنده میان ایرانیان، و انتظارات ایرانیان از نظام حکمرانی کشور، حاضران را به مشارکت در بحث فراخواند.
رضا غلامی، رایزن فرهنگی ایران در اتریش و استاد دانشگاه با عنوان «ایرانی بودن؛ گفتوگو، مهر و مدارا؛ درآمدی بر همبستگی و مسئولیت اجتماعی ایرانیان مقیم اتریش» به ارائه دیدگاههای خود درباره آینده جامعه ایرانیان در اتریش پرداخت.
غلامی در سخنان خود، ایرانیان مقیم اتریش را بخشی از سرمایه انسانی، علمی، فرهنگی و اجتماعی ایران دانست و تأکید کرد: جامعه ایرانی در اتریش، با برخورداری از پیشینهای ریشهدار و حضور در عرصههای مختلف علمی، دانشگاهی، پزشکی، اقتصادی، فرهنگی، هنری و حرفهای، ظرفیت مهمی برای ایجاد ارتباط میان ایران و جامعه اتریش دارد.
وی یکی از مسائل مهم جامعه ایرانیان خارج از کشور را ضعف گفتوگوی واقعی میان خود ایرانیان عنوان کرد و گفت: اختلاف دیدگاههای سیاسی، فرهنگی و اجتماعی امری طبیعی است، اما آنچه میتواند به جامعه آسیب بزند، ناتوانی در مدیریت این اختلافات از طریق گفتوگو و حفظ کرامت متقابل است.
رایزن فرهنگی ایران در اتریش بر ضرورت شکلگیری فرهنگی تأکید کرد: در آن نقد بدون تحقیر، تفاوت بدون بیگانگی، رقابت بدون تخریب و اختلاف نظر بدون دشمنی امکانپذیر باشد.

بخش دیگری از سخنان غلامی به مهر، مدارا و نیکورزی میان ایرانیان اختصاص داشت. وی تأکید کرد: موفقیت یک پزشک، استاد دانشگاه، پژوهشگر، هنرمند، کارآفرین یا جوان ایرانی در اتریش میتواند مایه خرسندی و حمایت دیگر ایرانیان باشد و جامعه ایرانی زمانی میتواند از ظرفیتهای خود بهره بگیرد که به جای رقابتهای فرساینده، زمینه همکاری و پشتیبانی متقابل را تقویت کرده و سنتهای ایرانی در مهرورزی و حمایت بی ریا ز یکدیگر را احیاء کند.
رایزن فرهنگی ایران در اتریش بر ضرورت بازتعریف رابطه ایرانیان خارج از کشور با ایران تأکید کرد و گفت: تعلق به ایران نباید مشروط به یکسان بودن دیدگاههای سیاسی و فرهنگی باشد.
به گفته وی، زبان فارسی، مذهب، آیینهایی چون نوروز، ادبیات، هنر و حافظه تاریخی، پیوندهایی فراتر از مرزهای جغرافیایی ایجاد کردهاند و ایرانیان، با وجود تفاوت در دیدگاهها و سبک زندگی، میتوانند در یک فضای فرهنگی مشترک با یکدیگر ارتباط داشته باشند.
یکی از ایدههای مطرحشده در این سخنرانی، مفهوم «شهروندی فرامرزی» بود. غلامی با اشاره به پراکندگی ایرانیان در کشورهای مختلف، فاصله جغرافیایی را یک توقفگاه ندانست و بر امکان تبدیل این پراکندگی به شبکهای از ارتباطات انسانی، علمی، اقتصادی و فرهنگی تأکید کرد.
رایزن فرهنگی ایران در اتریش تصریح کرد: ایرانیان خارج از کشور میتوانند همزمان شهروندانی مسئول و موفق در کشورهای محل زندگی خود باشند و پیوند سازنده خود را با ایران حفظ کنند.
به گفته وی، اعتماد متقابل و توجه به حقوق شهروندی، مالکیت و امنیت سرمایه ایرانیان خارج از کشور میتواند زمینه استفاده از تخصص، تجربه و ارتباطات جهانی آنان را در مسیر توسعه ایران فراهم کند.
غلامی به نسل دوم و سوم ایرانیان در اتریش پرداخت و بر ضرورت ایجاد ارتباطی طبیعی، جذاب و غیرتحمیلی میان این نسلها و فرهنگ ایرانی تأکید کرد.
وی گفت: برای حفظ این پیوند، باید زبان فارسی، ادبیات، موسیقی، هنر، فلسفه و تاریخ ایران را با زبان و نیازهای نسل جدید معرفی کرد و به آنان نشان داد که برخورداری همزمان از هویت ایرانی و زندگی موفق در جامعه اتریش، امری ممکن و ارزشمند است.
رایزن فرهنگی ایران در اتریش نقش ایرانیان موفق در اتریش را در شکلگیری شناخت جهانی از ایران مورد توجه قرار داد و گفت: موفقیت ایرانیان در دانشگاه، پزشکی، هنر، پژوهش، کارآفرینی و دیگر حوزهها میتواند به شکلگیری تصویری مستقیم و انسانی از ظرفیتهای ایران در جهان کمک کند.
به تعبیر وی، جهان نباید ایران را تنها از قاب اخبار بشناسد؛ تجربه و رفتار روزمره ایرانیان در جوامع مختلف نیز میتواند پنجرهای به سوی فرهنگ و تواناییهای ایران باشد.
غلامی، آینده جامعه ایرانیان اتریش را وابسته به دو تحول دانست: تغییر نگاه دولت و نهادهای دولتی به ایرانیان خارج از کشور و تغییر فرهنگ رابطه ایرانیان با یکدیگر.
وی بر حرکت از بیاعتمادی به اعتماد، از قضاوت به گفتوگو و از رقابت فرساینده به همکاری تأکید کرد و جامعه ایرانیان اتریش را دارای ظرفیت تبدیل شدن به پلی میان ایران و اتریش، میان نسلها و میان حوزههای علمی، فرهنگی و اجتماعی دانست.
رایزن فرهنگی ایران در اتریش سخنان خود را با تأکید بر مجموعهای از اصول به پایان رساند: ایجاد پل، نه دیوار؛ گفتوگو، نه حذف؛ اعتماد، نه سوءظن؛ مهر، نه کینه؛ همکاری، نه رقابت فرساینده؛ و پیوند فرهنگی، نه مرزبندی ایدئولوژیک.
در این هماندیشی، جامعه ایرانیان در اتریش نه صرفاً به عنوان مجموعهای از مهاجران، بلکه به مثابه جامعهای متکثر با تجربههای اجتماعی، فرهنگی، علمی و حرفهای متفاوت مورد توجه قرار گرفت و درباره ظرفیتهای این جامعه برای حفظ و گسترش پیوندهای فرهنگی و اجتماعی میان ایرانیان و جامعه اتریش گفتوگو شد.
همچنین، دیدگاههای متفاوت شرکتکنندگان درباره مسائل و فرصتهای پیش روی ایرانیان مقیم اتریش مطرح شد و بر اهمیت گفتوگوی میان نسلها، حوزههای مختلف اجتماعی و گرایشهای فکری گوناگون برای شناخت دقیقتر این جامعه تأکید شد.
برگزاری این نشست، فرصتی برای هماندیشی ایرانیان مقیم اتریش درباره هویت، مسائل، ظرفیتها و آینده جامعه ایرانی در اتریش فراهم کرد و کتاب «جامعه ایرانیان در اتریش» نیز به عنوان یکی از منابع مکتوب برای شناخت این جامعه معرفی و بررسی شد.
