واژگان فارسی «دیوان حکمت» خواجه یسوی استخراج می‌شود
رایزن فرهنگی ایران در قزاقستان با اشاره به وجود واژگان فراوان فارسی در آثار ادبی ملت‌های آسیای مرکزی گفت: فهرستی از واژگان فارسی منظومه «دیوان حکمت» اثر خواجه احمد یسوی تهیه خواهد شد.
به گزارش روابط عمومی سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، در راستای گسترش و تقویت همکاری‌های فرهنگی میان جمهوری اسلامی ایران و جمهوری تاجیکستان رسول اسماعیل‌زاده دوزال، رایزن فرهنگی ایران در قزاقستان با خیرالله عبادزاده، سفیر جمهوری تاجیکستان در جمهوری قزاقستان دیدار و درباره راهکارهای توسعه همکاری‌های فرهنگی و علمی دو کشور گفت‌وگو کرد.
در ابتدای این دیدار خیرالله عبادزاده،سفیر جمهوری تاجیکستان در جمهوری قزاقستان با اشاره به ظرفیت‌های اقتصادی تاجیکستان به‌ویژه در حوزه منابع آبی و انرژی برق‌آبی ظرفیت‌های این کشور در زمینه گردشگری، کشاورزی و فرهنگ را نیز مورد توجه قرار داد و معرفی فرهنگ و تمدن ایرانی ـ تاجیکی را مفید و ضروری دانست.
وی با تأکید بر اهمیت توسعه روابط فرهنگی دو کشور و اجرای برنامه‌های مشترک با توجه به اشتراکات تاریخی، زبانی و ادبی، آمادگی سفارت و بخش فرهنگی سفارت تاجیکستان در قزاقستان را برای همکاری در این زمینه اعلام کرد.
سفیر تاجیکستان در قزاقستان با اشاره به اهمیت برنامه‌های فرهنگی رایزنی فرهنگی جمهوری اسلامی ایران و توجه ویژه جوکار، سفیر جمهوری اسلامی ایران در قزاقستان به برنامه‌های فرهنگی از اجرای برنامه‌های مشترک استقبال کرد.
عبادزاده با تأکید بر ضرورت استفاده از تجربه مسئولان دیپلماسی فرهنگی گفت: امیدوارم در آینده با هم‌افزایی بتوانیم کارهای مهم فرهنگی را در قزاقستان از قبیل شاهنامه‌خوانی، آموزش زبان و نمایش فرهنگ و هنر کلاسیک به انجام برسانیم.
در ادامه، اسماعیل زاده دوزال، رایزن فرهنگی ایران در قزاقستان قرابت زبانی، تاریخی و فرهنگی دو کشور را فرصتی مهم برای توسعه همکاری‌های فرهنگی و علمی دانست.
وی با اشاره به تأکید جوکار، سفیر ایران در قزاقستان بر ضرورت توسعه همکاری‌های فرهنگی با کشورهای منطقه اظهار کرد: اهمیت این همکاری برای ما در حدی است که سفیر کشورمان در قزاقستان بر انجام این دیدار و این نوع همکاری‌ها تأکید کرده و آن را ضروری ارزیابی می‌کنند.
اسماعیل زاده دوزال با ضرورت همکاری‌های فرهنگی میان دو کشور تأکید کرد: مشترکات فرهنگی و قدمت فرهنگ مشترک ما در این سرزمین این همکاری‌ها را اجتناب‌ناپذیر می‌کند. فرهنگ ما با قدمت چندین هزار ساله در این دیار می‌طلبد که ما فرزندان این فرهنگ هر یک گوشه‌ای از کار را بگیریم.
رایزن فرهنگی ایران در قزاقستان در ادامه با اشاره به دستور اخیر رئیس‌جمهور تاجیکستان درباره ضرورت یادگیری الفبای نیاکان خاطرنشان کرد: رایزنی فرهنگی جمهوری اسلامی ایران در قزاقستان در راستای آموزش الفبای نیاکان و الفبای کلاسیک ترکی قبچاقی درصدد است بخشی از کلاس‌های آموزش زبان فارسی را به این موضوع اختصاص دهد.
وی گفت: با توجه به رویکرد کشورهای آسیای مرکزی در راستای احیای هویت تاریخی و همچنین ظرفیت‌های علمی و آموزشی و نیروی متخصص جمهوری اسلامی ایران رایزنی فرهنگی سفارت جمهوری اسلامی ایران می‌تواند در این بخش خدمات مفیدی ارائه کند.
در ادامه رایزن فرهنگی ایران در قزاقستان با اشاره به نقش زبان فارسی در شناخت تاریخ و فرهنگ ملت‌های آسیای مرکزی بر اهمیت آشنایی پژوهشگران و علاقه‌مندان با خط و زبان فارسی تأکید و پیشنهاد برگزاری دوره‌های مشترک آموزش زبان فارسی و خط فارسی با مشارکت طرفین را مطرح کرد.
وی همچنین با اشاره به اهمیت تربیتی، ادبی و زبانی شاهنامه و ضرورت شناسایی نسخه‌های خطی میراث کهن فرهنگی و احیای آنها به نسخه خطی ترجمه ترکی «شاهنامه» فردوسی موجود در کتابخانه ملی تاجیکستان اشاره کرد.
اسماعیل زاده دوزال پیشنهاد برگزاری نشست علمی مشترک درباره این نسخه خطی را مطرح و آن را از منظر مطالعات شاهنامه‌شناسی، فردوسی‌شناسی و بررسی پیوندهای زبان فارسی و زبانهای ترکی، اثری ارزشمند دانست.
وی همچنین تصحیح، بازنویسی و انتشار این اثر با جلب همکاری‌های علمی و فرهنگی ایران، تاجیکستان، قزاقستان، ترکیه و آذربایجان را زمینه‌ای برای ارائه یک اثر فاخر و مشترک عنوان کرد.
رایزن فرهنگی ایران در قزاقستان با اشاره به وجود واژگان فراوان فارسی در آثار ادبی کلاسیک ترکی از جمله اثر «دیوان حکمت» خواجه احمد یسوی، پیشنهاد مطالعه و استخراج واژگان فارسی این اثر و تهیه یک پژوهش یا اثر علمی مشترک را ارائه کرد.
اسماعیل زاده دوزال ادامه داد: احمد یَسَوی متصوف ترک‌تبار، شاعر و صاحب اثر صاحب‌نامی چون «فقرنامه» افزون بر مکتوباتی به زبان ترکی جغتایی، دو رسالۀ فارسی با نام‌های آداب طریقت و در مقامات اربعین از او بجای مانده است که به تهیه فهرستی از این واژگان در اولویت کاری رایزنی فراهنگی ایران قرار دارد.
وی در ادامه با طرح موضوع اسناد و کتیبه‌های فرهنگی کهن در ترکستان قدیم و خراسان بزرگ بر ضرورت شناسایی و مطالعه کتیبه‌ها و آثار مکتوب فارسی موجود در مناطق تاریخی قزاقستان تأکید کرد.
اسماعیل زاده دوزال با اشاره به کتیبه‌های فارسی موجود در شهرهای ترکستان و تراز و برخی بناهای تاریخی پیشنهاد کرد: تصاویر و اطلاعات مربوط به این آثار با همکاری طرفین گردآوری و در قالب نمایشگاهی با موضوع «کتیبه‌های فارسی در قزاقستان» معرفی شود.
رایزن فرهنگی ایران در قزاقستان ضمن ارائه توضیحاتی درباره تاریخ، فرهنگ و تمدن ایران برخی ابعاد تاریخی و فرهنگی این دوره و تأثیر متقابل آن بر شکل‌گیری و گسترش روابط میان جوامع منطقه را تشریح کرد.
اسماعیل‌زاده دوزال با اشاره به اهمیت نگاه صحیح به تاریخ تأکید کرد: با در نظرداشت مفهوم گذشته چراغ راه آینده است ما باید از گذشته درس بگیریم و به آینده بیندیشیم و اساس آن است که اشتباهات تکرار نشود و بر اشتباهات اصرار نشود.
وی افزود: هرچند امپراتوری مغول اشتباه تاریخی کرد ولی در تماس با فرهنگ و تمدن ایران‌زمین در سال‌های بعد در توسعه فرهنگ و تمدنی ایرانیان کوشیدند و حتی زمینه را برای توسعه فرهنگ و معارف راستین اسلامی و طرح معارف امامان علم و معرفت فراهم کردند و خود در این معارف هم هضم شدند.
در ادامه همچنین سفیر مغولستان نیز با تأکید بر غنای تاریخی روابط میان ایران و جهان مغول و ضرورت نگاه علمی و فرهنگی به این میراث مشترک اظهار کرد: این نکته رایزن فرهنگی مطلب جدیدی بود که تا به حال نشنیده بودم. بله در مقابل غنای فرهنگی و تمدنی ایران حرفی نیست.
وی همچنین با اشاره به همکاری مغولستان با جمهوری اسلامی ایران در زمینه تأمین گوشت بر تداوم روابط و همکاری‌های میان دو کشور در شرایط تحریمی تأکید کرد.
گفتنی است؛ در پایان مراسم رایزن فرهنگی ایران در قزاقستان کتاب «تاریخ فرهنگ ایران» را به سفیر جمهوری تاجیکستان اهدا کرد و سفیر تاجیکستان نیز کتاب «تاریخ تاجیکان» نوشته باباجان غفوروف را که به عنوان تحفه ویژه رئیس‌جمهور تاجیکستان به زبان تاجیکی تهیه شده است به رایزن فرهنگی کشورمان تقدیم کرد.
