رقابت ملت‌ها از «تسخیر خاک» به «استخدام مغزها» ارتقا دارد
رایزن فرهنگی ایران در افغانستان گفت: امروز رقابت کشورها دیگر تنها بر سر منابع طبیعی نیست، بلکه رقابت اصلی بر سر مغزها، داده‌ها، فناوری‌ها و توانایی تبدیل ایده به راه‌حل است.
به گزارش روابط عمومی سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، سید روح‌الله حسینی، رایزن فرهنگی جمهوری اسلامی ایران در کابل، در جلسه وبیناری سالگرد تأسیس دانشگاه آزاد افغانستان با تأکید بر ضرورت تحول در نظام آموزش عالی گفت: دانشگاه در عصر هوش مصنوعی نباید صرفاً محل انتقال اطلاعات باشد، بلکه باید به مرکزی برای تولید دانش، نوآوری، حل مسائل واقعی جامعه و تربیت نیروی انسانی متخصص تبدیل شود.
وی در این نشست، با اشاره به تحولات شتابان علمی و فناوری در جهان، اظهار کرد: دانشگاه‌ها برای ایفای نقش مؤثر در آینده باید از رویکردهای سنتی فاصله گرفته و موضوعاتی همچون تحول دیجیتال، هوش مصنوعی، پژوهش مسئله‌محور، اقتصاد دانش‌بنیان، مهارت‌های آینده و ارتباط دانشگاه با صنعت و جامعه را در اولویت قرار دهند.
وی با اشاره به نقش هوش مصنوعی در آینده آموزش عالی افزود: هوش مصنوعی می‌تواند به‌عنوان ابزاری مؤثر در پژوهش، آموزش و حل مسائل اجتماعی و اقتصادی مورد استفاده قرار گیرد و ضروری است دانشجویان در رشته‌های مختلف با سواد داده و مهارت‌های مرتبط با هوش مصنوعی آشنا شوند.
ضرورت عبور از آموزش حافظه‌محور
رایزن فرهنگی جمهوری اسلامی ایران در افغانستان با تأکید بر ضرورت عبور از آموزش حافظه‌محور گفت: دانشگاه نباید صرفاً محل انتقال اطلاعات باشد؛ دانشجو باید توانایی تحلیل، طراحی، حل مسئله و تولید دانش را کسب کند.
حسینی افزود: دانشگاه زمانی می‌تواند نقش واقعی خود را در توسعه ایفا کند که دانش و پژوهش آن با نیازهای واقعی جامعه پیوند بخورد.
پژوهش در مسیر مسائل واقعی افغانستان
وی با اشاره به ضرورت تقویت پژوهش‌های کاربردی در افغانستان اظهار کرد: حوزه‌هایی همچون آب، کشاورزی، انرژی، محیط‌زیست، سلامت، فناوری اطلاعات و مدیریت شهری از جمله عرصه‌هایی هستند که نیازمند پژوهش‌های دانشگاهی مسئله‌محور هستند.
وی تأکید کرد: پایان‌نامه‌ها و پروژه‌های دانشگاهی نباید صرفاً با هدف تولید مقاله انجام شوند، بلکه باید بتوانند برای مسائل واقعی جامعه راه‌حل ارائه دهند.
دانشگاه و اقتصاد دانش‌بنیان
رایزن فرهنگی جمهوری اسلامی ایران در افغانستان همچنین بر نقش دانشگاه در شکل‌گیری اقتصاد دانش‌بنیان تأکید کرد و گفت: تبدیل ایده‌های دانشجویان و پژوهشگران به محصولات و خدمات، حمایت از شرکت‌های دانش‌بنیان، استارتاپ‌ها و مراکز نوآوری دانشگاهی می‌تواند پیوند میان علم، فناوری و اقتصاد را تقویت کند.
حسینی افزود: دانشگاه علاوه بر تربیت نیروی انسانی باید به بستری برای نوآوری، کارآفرینی، ایجاد اشتغال و توسعه اقتصادی تبدیل شود.
مهارت‌های آینده؛ فراتر از مدرک دانشگاهی
وی با اشاره به تغییرات بازار کار و نیازهای جدید جهان گفت: برنامه‌نویسی، تحلیل داده، هوش مصنوعی، زبان‌های علمی، تفکر انتقادی، کار تیمی و کارآفرینی از جمله مهارت‌هایی هستند که دانشجویان باید برای ورود به آینده کسب کنند. مدرک دانشگاهی به‌تنهایی کافی نیست؛ توانایی حل مسئله باید سرمایه اصلی یک فارغ‌التحصیل باشد.
توسعه آموزش عالی دیجیتال
رایزن فرهنگی جمهوری اسلامی ایران در افغانستان، دیجیتالی‌شدن آموزش عالی را یکی دیگر از ضرورت‌های امروز دانست و گفت: توسعه آموزش آنلاین، کتابخانه‌های دیجیتال، کلاس‌های مجازی و دسترسی گسترده‌تر به منابع علمی می‌تواند فرصت‌های تازه‌ای برای دانشجویان افغانستان فراهم کند.
وی افزود: این ظرفیت می‌تواند زمینه اتصال دانشجویان و دانشگاه‌های افغانستان به شبکه‌های علمی منطقه‌ای و جهانی را نیز فراهم سازد.
تأکید بر دیپلماسی علمی ایران و افغانستان
حسینی در بخش دیگری از سخنان خود بر توسعه همکاری‌های علمی میان ایران و افغانستان تأکید کرد و گفت: تبادل استاد و دانشجو، اجرای پروژه‌های مشترک پژوهشی، برگزاری نشست‌های علمی و فراهم کردن دسترسی به منابع علمی می‌تواند به گسترش همکاری‌های دانشگاهی میان دو کشور کمک کند.
وی افزود: دیپلماسی علمی می‌تواند علاوه بر انتقال دانش و تجربه، زمینه شکل‌گیری شبکه‌های علمی و پژوهشی مشترک در سطح منطقه را فراهم سازد.
دانشگاه؛ زیرساخت توسعه ملی
رایزن فرهنگی جمهوری اسلامی ایران در افغانستان در پایان با تبریک سالگرد تأسیس دانشگاه آزاد افغانستان اظهار کرد: کشوری که می‌خواهد آینده خود را بسازد، پیش از هر چیز باید نظام تولید دانش، تربیت نیروی متخصص و تبدیل علم به فناوری را تقویت کند.
وی خاطرنشان کرد: امروز رقابت کشورها دیگر تنها بر سر منابع طبیعی نیست، بلکه رقابت اصلی بر سر مغزها، داده‌ها، فناوری‌ها و توانایی تبدیل ایده به راه‌حل است.
حسینی تأکید کرد: دانشگاه آزاد افغانستان می‌تواند در این مسیر از یک مرکز آموزش به مرکزی برای تولید دانش، نوآوری و حل مسئله تبدیل شود و با بهره‌گیری از ظرفیت‌های علمی و انسانی خود، نقش مؤثرتری در توسعه علمی، اقتصادی و اجتماعی افغانستان ایفا کند.
