به گزارش روابط عمومی سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، همزمان با ایام تشییع پیکر مطهر رهبر شهید انقلاب اسلامی، حضرت آیت‌الله سید علی خامنه‌ای (ره) اصغر فارسی، رایزن فرهنگی جمهوری اسلامی ایران در ترکیه، با حضور در برنامه گفت‌وگوی ویژه تلویزیونی شبکه اسلام‌گرای «قدس تی‌وی»، در گفت‌وگویی تفصیلی به بررسی ابعاد فکری، اسلامی و تمدنی شخصیت و میراث رهبر شهید انقلاب اسلامی پرداخت.

این مصاحبه در چارچوب برنامه‌های رسانه‌ای رایزنی فرهنگی جمهوری اسلامی ایران در ترکیه برای تبیین ابعاد مختلف شخصیت، اندیشه و میراث رهبر شهید انجام شد. با توجه به هویت اسلام‌گرای شبکه قدس تی‌وی و ترکیب مخاطبان آن، محور اصلی گفت‌وگو بر مفاهیمی همچون امت اسلامی، وحدت شیعه و سنی، مسئله فلسطین، مقاومت اسلامی، آینده جهان اسلام و تمدن نوین اسلامی متمرکز بود.

رایزن فرهنگی جمهوری اسلامی ایران در این مصاحبه تلاش کرد شخصیت آیت‌الله خامنه‌ای را نه‌فقط به‌عنوان رهبر سیاسی جمهوری اسلامی ایران، بلکه به‌عنوان متفکری امت‌محور و دارای افقی بلندمدت برای آینده جهان اسلام معرفی کند. در این چارچوب، تجربه جمهوری اسلامی ایران نیز نه صرفاً یک تجربه ملی و محدود به مرزهای ایران، بلکه مرحله‌ای از یک حرکت تاریخی گسترده‌تر برای بازسازی عزت، هویت و قدرت تمدنی امت اسلامی تبیین شد.

اهمیت انتخاب شبکه قدس تی‌وی

شبکه قدس تی‌وی از رسانه‌های شناخته‌شده در میان طیف‌های اسلام‌گرا، دینی و حامی آرمان فلسطین در ترکیه به شمار می‌آید. مخاطبان این شبکه عمدتاً نسبت به موضوعاتی مانند وحدت جهان اسلام، مسئله قدس، تحولات فلسطین، مقاومت اسلامی، روابط ایران و ترکیه و آینده جریان‌های اسلامی در منطقه حساسیت و علاقه دارند.

نام و هویت این شبکه نیز به‌طور مستقیم با مسئله قدس و فلسطین پیوند خورده است. ازاین‌رو، حضور رایزن فرهنگی جمهوری اسلامی ایران در این شبکه، فرصت مناسبی برای تبیین جایگاه فلسطین در اندیشه رهبر شهید و ارتباط آن با مفاهیم امت، وحدت اسلامی و تمدن نوین اسلامی فراهم کرد.

انتخاب این رسانه نشان‌دهنده توجه به اصل مخاطب‌شناسی در فعالیت‌های فرهنگی و رسانه‌ای رایزنی بود. مفاهیم مطرح‌شده در این گفت‌وگو، متناسب با دغدغه‌های مخاطبان اسلام‌گرای ترکیه و با استفاده از ادبیاتی دینی، اخلاقی و تمدنی ارائه شد.

معرفی رهبر شهید به‌عنوان متفکری امت‌محور

در آغاز گفت‌وگو، رایزن فرهنگی جمهوری اسلامی ایران با اشاره به تشییع میلیونی پیکر رهبر انقلاب اسلامی از سوی مردم ایران سیل خروشان ملت در میدان‌ها را نشانه ای تجدید عهد ملت ایران با آرمان‌ها و ارزش‌های ارائه شده از سوی رهبر انقلاب دانست. او در ادامه با اشاره به این که اگرچه آیت‌الله خامنه‌ای بیش از سه دهه در رأس نظام سیاسی ایران قرار داشت، افق فکری ایشان به مرزهای جغرافیایی ایران محدود نبود؛ ادامه داد: در منظومه فکری رهبر شهید، انقلاب اسلامی ایران بخشی از یک حرکت تاریخی برای بیداری، بازسازی و بازیابی قدرت امت اسلامی بود.

در این نگاه، انقلاب اسلامی تنها انقلابی برای تغییر یک حکومت یا تأسیس یک دولت ملی نبود؛ بلکه آغاز مسیری تاریخی به شمار می‌رفت که باید از انقلاب اسلامی به نظام اسلامی، از نظام اسلامی به دولت اسلامی، از دولت اسلامی به جامعه اسلامی و در نهایت به تمدن نوین اسلامی منتهی شود.

رایزن فرهنگی توضیح داد که اهمیت این برداشت در آن است که جمهوری اسلامی ایران را از یک تجربه صرفاً ایرانی و شیعی فراتر می‌برد. تجربه ایران، با وجود برخورداری از ویژگی‌های ملی، تاریخی و مذهبی خاص خود، حامل این پیام بود که اسلام می‌تواند در جهان معاصر بار دیگر در عرصه سیاست، حکمرانی، استقلال، علم، مقاومت و سازمان‌دهی اجتماعی نقش ایفا کند.

این همان نقطه‌ای است که میراث رهبر شهید را برای اسلام‌گرایان خارج از ایران نیز دارای اهمیت می‌سازد. ایشان اسلام را صرفاً مجموعه‌ای از مناسک فردی یا هویتی فرهنگی نمی‌دانست، بلکه آن را دارای ظرفیت شکل دادن به جامعه، دولت و تمدن معرفی می‌کرد.

امت؛ فراتر از مجموعه‌ای از کشورهای مسلمان

یکی از محورهای اصلی مصاحبه، تبیین مفهوم «امت» در اندیشه رهبر شهید انقلاب اسلامی بود. رایزن فرهنگی جمهوری اسلامی ایران خاطرنشان کرد: امت در اندیشه آیت‌الله خامنه‌ای صرفاً به معنای جمعیت مسلمانان یا مجموعه‌ای از کشورهای عضو سازمان همکاری اسلامی نبود. مسلمانان ممکن است از نظر جمعیت، منابع طبیعی و وسعت جغرافیایی دارای ظرفیت عظیمی باشند، اما تا زمانی که فاقد خودآگاهی، اراده مشترک و احساس مسئولیت متقابل باشند، به یک قدرت تاریخی تبدیل نخواهند شد. درد مردم فلسطین، محاصره غزه، وضعیت یمن، افغانستان و دیگر نقاط جهان اسلام، تنها مسئله مردم همان سرزمین‌ها نیست، بلکه مسئله همه امت اسلامی محسوب می‌شود.

رایزن فرهنگی کشورمان تاکید کرد: آیت‌الله خامنه‌ای می‌کوشید مفهوم امت را از سطح شعارهای احساسی و مناسبت‌های مذهبی به سطح یک راهبرد تاریخی و تمدنی منتقل کند. امت باید دارای آگاهی مشترک، نخبگان مرتبط، رسانه‌های مستقل، شبکه‌های علمی، همکاری اقتصادی و اراده سیاسی باشد.

وحدت اسلامی به‌عنوان ضرورتی راهبردی

بخش مهم دیگری از مصاحبه به جایگاه وحدت اسلامی در منظومه فکری رهبر شهید اختصاص یافت. رایزن فرهنگی جمهوری اسلامی ایران تأکید کرد: وحدت اسلامی از منظر آیت‌الله خامنه‌ای یک تاکتیک موقت، شعار سیاسی یا ابزاری برای عبور از بحران‌های کوتاه‌مدت نبود. وحدت، شرط بقای امت، حفظ استقلال کشورهای اسلامی و شکل‌گیری تمدن نوین اسلامی بود.

وی افزود: رهبر شهید بارها تأکید داشت شیعه و سنی می‌توانند عقاید و هویت مذهبی خود را حفظ کنند، اما در برابر اشغال، سلطه خارجی، صهیونیسم، اسلام‌هراسی و عقب‌ماندگی جهان اسلام جبهه‌ای مشترک تشکیل دهند.

در این مصاحبه یک ساعته توضیح داده شد حذف تفاوت‌ها نه ممکن است و نه مطلوب. وحدت اسلامی به معنای یکسان‌سازی مذاهب نیست، بلکه به معنای مدیریت اختلافات و قرار دادن آن‌ها در چارچوب مصالح بزرگ‌تر امت است. ازاین‌رو، وحدت در اندیشه رهبر شهید هم یک اصل اسلامی و اخلاقی و هم ضرورتی راهبردی و امنیتی بود.

تمدن نوین اسلامی؛ افق نهایی حرکت امت

یکی از مهم‌ترین محورهای گفت‌وگو، تشریح مفهوم «تمدن نوین اسلامی» در اندیشه رهبر شهید بود. رایزن فرهنگی جمهوری اسلامی ایران در ترکیه توضیح داد/ک مقصود آیت‌الله خامنه‌ای از تمدن نوین اسلامی، بازگشت ظاهری و نوستالژیک به صورت‌های سیاسی و اجتماعی قرون گذشته نبود. ایشان خواهان تکرار خلافت‌ها یا ساختارهای تاریخی پیشین نبود، بلکه بر ضرورت ایجاد الگویی جدید، معاصر و کارآمد تأکید داشت. این تمدن باید هم اسلامی و هم نوین باشد. اسلامی بودن آن به معنای اتکا به ایمان، عدالت، معنویت، کرامت انسان، خانواده و اخلاق است. نوین بودن آن نیز به معنای برخورداری از علم، فناوری، اقتصاد پیشرفته، حکمرانی کارآمد، رسانه مؤثر، قدرت دفاعی و توان پاسخ‌گویی به مسائل جهان معاصر است.

در مصاحبه تأکید شد: جهان اسلام تا زمانی که مصرف‌کننده علم، فناوری، رسانه، الگوهای اقتصادی و سبک‌های زندگی دیگران باشد، نمی‌تواند مدعی برخورداری از تمدن مستقل باشد. امت اسلامی باید از مرحله مصرف‌کنندگی به مرحله تولید برسد؛ تولید علم، فناوری، قدرت، فرهنگ، هنر، رسانه و الگوی حکمرانی. این تحول نیازمند اعتمادبه‌نفس، تربیت نسل جوان، همکاری نخبگان و اراده سیاسی دولت‌های اسلامی است.

مقاومت به‌عنوان شرط استقلال تمدنی

در مصاحبه با شبکه قدس تی‌وی، مفهوم مقاومت نیز در ارتباط با امت و تمدن اسلامی تبیین شد و رایزن فرهنگی ایران طی سخنانی با اشاره به اینکه مقاومت در اندیشه رهبر شهید صرفاً یک راهبرد نظامی یا امنیتی نبود، گفت: تمدنی که در برابر سلطه، اشغال، تحریم و فشار فرهنگی تسلیم شود، پیش از شکل‌گیری واقعی شکست خورده است.

وی تاکید کرد: مقاومت یعنی حفظ استقلال تصمیم‌گیری، دفاع از هویت اسلامی، تولید علم بومی، مقابله با تحریف رسانه‌ای، حمایت از مظلومان و نپذیرفتن برتری ذاتی تمدن غرب. ازاین‌رو، مقاومت را باید روح تمدن‌سازی دانست. امت اسلامی تا زمانی که از نظر ذهنی، فرهنگی، اقتصادی و سیاسی وابسته باشد، نمی‌تواند تمدنی مستقل ایجاد کند.

در این بخش، حمایت رهبر شهید از مقاومت فلسطین، حزب‌الله لبنان و دیگر جریان‌های مقاومت و حتی حمالیت‌های حضرت ایشان از جمهوری آذربایجان در موضوع قره‌باغ و تاکیدشان بر لزوم بازگشت قره‌باغ به جهان اسلام در چارچوبی فراتر از مسائل نظامی توضیح داده شد.

نقش ایران و ترکیه در آینده جهان اسلام

رایزن فرهنگی جمهوری اسلامی ایران در بخشی از مصاحبه به جایگاه ایران و ترکیه در آینده امت اسلامی اشاره کرد و گفت: ایران و ترکیه دو کشور بزرگ، تاریخی و تمدن‌ساز جهان اسلام‌اند و روابط آن‌ها نباید صرفاً بر اساس مسائل روزمره سیاسی و اقتصادی تعریف شود. دو کشور از ظرفیت‌های گسترده علمی، فرهنگی، اقتصادی، سیاسی و جمعیتی برخوردارند و می‌توانند در کاهش تنش‌های مذهبی، حمایت از فلسطین و گسترش همکاری میان کشورهای اسلامی نقش مهمی ایفا کنند.

وی خاطرنشان کرد: مسئله فلسطین، مقابله با اسلام‌هراسی، توسعه همکاری علمی، تقویت تجارت میان کشورهای اسلامی و دفاع از استقلال جهان اسلام از جمله زمینه‌های مشترکی است که می‌تواند محور همکاری دو کشور باشد.

انتهای پیام