«هوش مصنوعی»، برگ برنده جنگ روایتها
رایزن فرهنگی جمهوری اسلامی ایران در افغانستان با تأکید بر نقش روزافزون هوش مصنوعی و تولید محتوای خلاق در تحولات رسانهای، گفت: تجربه جنگ ۴۰ روزه نشان داد افکار عمومی به میدان اصلی جنگ روایتها تبدیل شده است.
به گزارش روابط عمومی سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، نشست تخصصی «نقش انیمیشنهای لگویی ایران در جنگ روایتها؛ واکاوی تجربه جنگ ۴۰ روزه و رقابت رسانهای» با حضور معاون سفیر جمهوری اسلامی ایران در افغانستان، رایزن فرهنگی ایران، جمعی از استادان دانشگاه، پژوهشگران، فعالان فرهنگی و رسانهای و دانشجویان در کابل برگزار شد و در آن، ظرفیت هوش مصنوعی، انیمیشن و قالبهای خلاقانه در رقابت روایتها و اثرگذاری بر افکار عمومی جهان مورد بررسی قرار گرفت.
این نشست به همت رایزنی فرهنگی جمهوری اسلامی ایران در افغانستان در سالن اندیشه این رایزنی در کابل برگزار شد. مرتضوی، معاون سفیر جمهوری اسلامی ایران در افغانستان، جمعی از استادان دانشگاه، پژوهشگران، فعالان فرهنگی و رسانهای و دانشجویان حضور داشتند.
سیدروحالله حسینی، رایزن فرهنگی جمهوری اسلامی ایران در افغانستان با بررسی ابعاد رسانهای جنگ ۴۰ روزه آن را فراتر از یک رویارویی نظامی و صحنه تقابل دو روایت و دو نظام رسانهای توصیف کرد.
رایزن فرهنگی جمهوری اسلامی ایران با اشاره به ابعاد نابرابر این رویارویی اظهارکرد: جمهوری اسلامی ایران در این جنگ با مجموعهای از قدرتهای نظامی و رسانهای غربی مواجه بود اما با اتکا به توان داخلی و اراده مردم توانست در برابر این فشارها ایستادگی کند.
وی افزود: پیروزی در میدان نظامی زمانی کامل میشود که دستاوردهای آن بتواند در عرصه رسانه نیز بازتاب پیدا کند؛ ازاینرو جنگ روایتها به یکی از مهمترین عرصههای رقابت تبدیل شد.
رایزن فرهنگی جمهوری اسلامی ایران تصریح کرد: یکی از چالشهای اصلی انعکاس نیافتن بسیاری از واقعیتها و دستاوردهای میدانی در رسانههای بینالمللی بود؛ بنابراین ضرورت داشت روایت ایران با سرعت، دقت و جذابیت در اختیار افکار عمومی قرار گیرد.
وی با اشاره به نقش نسل جدید تولیدکنندگان محتوای رسانهای گفت: در جریان جنگ، گروهی از جوانان ایرانی با استفاده از هوش مصنوعی انیمیشنهای لگویی، تصویرسازی و تکنیکهای نوین تولید محتوا، روایت متفاوتی از وقایع را در فضای مجازی عرضه کردند.
حسینی افزود: برخی از این تولیدات با استقبال گسترده مواجه شد و مجموع بازدیدهای آنها به بیش از دو و نیم میلیارد رسید؛ تجربهای که نشان داد خلاقیت میتواند محدودیتهای رسانهای را به فرصت تبدیل کند.
وی این روند را نمونهای از ورود به عرصه جنگ ادراکی دانست و گفت: امروز میدان جنگ تنها به موشک، پهپاد و تجهیزات نظامی محدود نیست؛ ذهن و افکار عمومی نیز به میدان اصلی رقابت تبدیل شده است.
رایزن فرهنگی ایران در افغانستان قابلیت ارتباط جهانی قالب لگو را یکی از عوامل موفقیت این تولیدات دانست و اظهارکرد: لگو به دلیل سادگی و زبان تصویری خود امکان برقراری ارتباط با مخاطبان مختلف فارغ از ملیت و زبان را فراهم میکند.
وی گفت: سادگی، جذابیت، طنز، سرعت تولید و امکان بازسازی صحنههای پیچیده از جمله ویژگیهایی است که انیمیشنهای لگویی را به ابزاری مناسب برای روایتگری در فضای مجازی تبدیل کرده است.
حسینی افزود: استفاده از طنز درباره شخصیتهای سیاسی شناختهشده نیز به افزایش جذابیت این تولیدات کمک کرد و موجب شد بخشی از این آثار با سرعت زیادی در شبکههای اجتماعی بازنشر شود.
وی با اشاره به بازتاب برخی از این تولیدات در رسانههای غربی خاطرنشان کرد: انتشار گزارش و تحلیل درباره این موج رسانهای در رسانههایی مانند بیبیسی و سیانان، نشاندهنده آن است که تولید محتوای خلاقانه میتواند از مرز رسانههای رسمی عبور کرده و مستقیماً مخاطبان جهانی را تحت تأثیر قرار دهد.
حسینی گفت: یکی از ویژگیهای مهم این جریان، سرعت تولید بود؛ در مواردی تنها چند ساعت پس از وقوع یک رویداد، محتوای مرتبط با استفاده از هوش مصنوعی، تصویرسازی، شخصیتپردازی و انیمیشن تولید و در فضای مجازی منتشر میشد.
رایزن فرهنگی ایران در افغانستان ترکیب انیمیشن با موسیقی، طنز و عناصر هنری را از دیگر عوامل جذابیت این تولیدات دانست و گفت: استفاده از قالبهایی که با ذائقه رسانهای نسل جدید هماهنگ است موجب میشود پیامها با سرعت بیشتری دیده بازنشر و در ذهن مخاطب تثبیت شوند.
وی تأکید کرد: در فضای رسانهای جدید، صرف انتقال پیام کافی نیست؛ پیام باید متناسب با زبان و ذائقه مخاطب، جذاب، کوتاه، قابل فهم و قابل بازنشر باشد.
حسینی در ادامه با انتقاد از رویکرد و استانداردهای دوگانه برخی رسانههای غربی اظهارکرد: در جهان امروز رقابت رسانهای تنها رقابت بر سر خبر نیست بلکه رقابت بر سر تفسیر و معنا دادن به رویدادهاست.
وی افزود: اگر کشورها روایت خود را تولید و منتشر نکنند دیگران درباره آنها روایت خواهند ساخت؛ ازاینرو برخورداری از ظرفیت تولید محتوای مستقل، بخشی از قدرت ملی کشورها محسوب میشود.
رایزن فرهنگی جمهوری اسلامی ایران با تأکید بر ضرورت استفاده هوشمندانه و مسئولانه از هوش مصنوعی گفت: کشورهای اسلامی باید ظرفیتهای خود را در حوزه فناوری، هوش مصنوعی، رسانه و تولید محتوا توسعه دهند و از این ابزارها برای ارائه روایت مستقل از تحولات منطقه و جهان بهره بگیرند.
وی اظهار کرد: تجربه جنگ ۴۰ روزه نشان داد که قدرت در جهان امروز تنها در تجهیزات نظامی خلاصه نمیشود؛ توان روایتسازی، خلاقیت، سرعت عمل رسانهای، فناوری و توانایی ارتباط مستقیم با افکار عمومی نیز از مؤلفههای مهم قدرت ملی است.
حسینی در جمعبندی سخنان خود تأکید کرد: تجربه تولید انیمیشنهای لگویی نشان داد که جوانان ایرانی میتوانند با استفاده از فناوریهای نوین و قالبهای خلاقانه از محدودیتهای رسانهای عبور کنند و روایت خود را مستقیماً به مخاطبان جهانی عرضه کنند؛ تجربهای که میتواند برای کشورهای اسلامی نیز الگویی قابل تأمل در عرصه جنگ روایتها و رقابت رسانهای باشد.
استفاده از ابزارهای نوین برای جوامع اسلامی ضرورت دارد
در ادامه این نشست وهاب عمار، استاد دانشگاه با اشاره به تحولات گسترده فناوری و رسانه در جهان امروز بر ضرورت همگامی جوامع اسلامی با ابزارهای نوین ارتباطی تأکید کرد.
وی با رد این دیدگاه که تصویر، فیلم و فناوریهای جدید با آموزههای دینی در تعارض هستند، با استناد به آیات قرآن کریم، از جمله داستان حضرت سلیمان(ع)، اظهارکرد: استفاده از ابزارهای تصویری و هنری در مسیر تبیین حقیقت و انتقال پیام، با آموزههای دینی قابل جمع و دفاع است.
عمار همچنین در مقالهای با عنوان «از اسباببازی تا سلاح رسانهای؛ چگونه انیمیشنهای لگویی جنگ روایتها را دگرگون کردند» انیمیشنهای لگویی را یکی از قالبهای نوین در جنگ روایتها دانست و گفت: این آثار با بهرهگیری از طنز، هوش مصنوعی، روایتپردازی و شناخت دقیق مخاطب توانستهاند مخاطبان گستردهای بهویژه نسل جوان و کاربران غربی را جذب کنند.
وی شکسته شدن انحصار روایتگری رسانههای غربی را یکی از مهمترین پیامدهای گسترش این نوع تولیدات در عصر دیجیتال عنوان کرد.
یاسین حبیب، کارشناس مسائل سیاسی نیز در این نشست پیروزی جمهوری اسلامی ایران در جنگ اخیر را بیش از هر چیز حاصل رهبری آگاهانه، مدیریت راهبردی و انسجام ملی دانست.
وی اظهارکرد: جمهوری اسلامی ایران با وجود فشارهای گسترده آمریکا رژیم صهیونیستی و متحدان غربی طی دهههای گذشته با اتکا به رهبری و حمایت مردم توانسته است از چالشهای متعدد عبور کند.
حبیب افزود: دشمنان تصور میکردند در جنگ اخیر میتوانند ساختار جمهوری اسلامی ایران را از میان ببرند، اما مقاومت نیروهای نظامی و پشتیبانی مردم محاسبات آنان را برهم زد و موجب ناکامی اهدافشان شد.
انیمیشنهای لگویی ابزاری برای مقابله با عملیات روانی
محمدرضا شریعتی، جامعهشناس با تأکید بر اهمیت جنگ روایتها انیمیشنهای لگویی را یکی از ابزارهای مؤثر در مقابله با عملیات روانی و رسانهای دانست.
وی گفت: در جریان جنگهای ۱۲ و ۴۰ روزه گروههای مردمی و فعالان رسانهای ایران با تولید محتوای خلاقانه تلاش کردند روایتهای متفاوتی از تحولات جنگ را به افکار عمومی جهان منتقل کنند.
شریعتی رسانه را یکی از مهمترین ابزارها برای بیان واقعیتها دفاع از حقوق ملتها و مقابله با روایتهای یکجانبه دانست و بر ضرورت افزایش همکاری میان جوانان ایران و افغانستان در زمینه تولید آثار رسانهای مشترک تأکید کرد.
وی اظهارکرد: تولیدات مشترک رسانهای میتواند ضمن تقویت ظرفیتهای فرهنگی و هنری دو کشور زمینه همدلی و شناخت بیشتر میان دو ملت را فراهم کند.
«فَتَبَیَّنُوا» یکی از اصول اخلاق رسانهای است
امیرمحسن عقیل، استاد دانشگاه در بخش دیگری از این نشست با استناد به آیات قرآن کریم، بر ضرورت دقت، تحقیق و راستیآزمایی اخبار در فعالیتهای رسانهای تأکید کرد و آیه شریفه «فَتَبَیَّنُوا» را یکی از اصول مهم اخلاق رسانهای در نگاه اسلامی دانست.
وی با اشاره به داستان حضرت سلیمان(ع) و هدهد، استفاده از ابزارهای مختلف برای کسب اطلاعات، انتقال پیام و دفاع از حقیقت را منطبق با آموزههای اسلامی توصیف کرد.
عقیل گفت: مسلمانان باید از ظرفیت فناوریهای جدید از جمله رسانههای دیجیتال، هوش مصنوعی و دیگر ابزارهای نوین ارتباطی برای تبیین حقیقت مقابله با جنگ روایتها و تقویت حضور مؤثر در عرصه رسانهای بهرهمند شوند.
روایت عاشورا نمونهای ماندگار از جنگ روایتهاست
حجتالاسلام واعظی نیز با مقایسه جنگهای تاریخی و نبردهای معاصر جنگ رسانهای را مکمل جنگ نظامی و در برخی شرایط حتی مؤثرتر از آن دانست.
وی با اشاره به واقعه عاشورا نقش حضرت زینب(س) و اهلبیت امام حسین(ع) را در انتقال پیام قیام کربلا نمونهای برجسته از روایتگری و تبیین حقیقت عنوان کرد و گفت: اگر روایتگری اهلبیت(ع) پس از واقعه عاشورا نبود پیام این قیام با این گستردگی و ماندگاری به نسلهای بعد منتقل نمیشد.
واعظی افزود: تولید انیمیشن آثار رسانهای و روایتهای تصویری در عصر حاضر نیز میتواند ادامهای بر رسالت تبیین حقیقت باشد و در آگاهیبخشی، مقابله با تبلیغات رسانهای و انتقال پیام مقاومت به افکار عمومی جهان نقشآفرینی کند.
وی تأکید کرد: جنگ روایتها در عصر دیجیتال به یکی از عرصههای مهم رقابت فرهنگی و رسانهای تبدیل شده و جوامع اسلامی برای حضور مؤثر در این میدان، نیازمند بهرهگیری هوشمندانه از فناوری، هوش مصنوعی، انیمیشن و ظرفیت جوانان هستند.
گفتنی است؛ شرکتکنندگان بر گسترش همکاریهای علمی، فرهنگی و رسانهای میان ایران و افغانستان، حمایت از تولید محتوای خلاقانه، بهرهگیری از ظرفیت هوش مصنوعی و تربیت نسل جدید تولیدکنندگان محتوای رسانهای تأکید کردند و این همکاریها را زمینهساز تقویت روایت مستقل ارتقای دیپلماسی فرهنگی و افزایش اثرگذاری رسانهای جهان اسلام در عرصه بینالمللی دانستند.
_crop.jpg)
