بررسی شخصیت ادبی رهبر شهید» در دانشگاه دهلی نو
به همت گروه زبان و ادبیات فارسی دانشگاه دهلی و با همکاری انجمن شاعران پارسیگوی معاصر هند، رایزنی فرهنگی ایران و مرکز تحقیقات فارسی دهلی نو، نود و سومین نشست انجمن ادبی بیدل دهلوی با موضوع «بررسی شخصیت ادبی رهبر شهید» در تالار سعدی دانشگاه دهلی برگزار شد.
به گزارش روابط عمومی سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، هدف اصلی این برنامه، معرفی جایگاه ادبی و فرهنگی رهبر شهید، بررسی نقش و تأثیرگذاری ایشان در حوزههای شعر، ادبیات، کتابخوانی، نویسندگی و ترجمه و هنر و آشنایی نسل جوان با ابعاد کمتر شناختهشده شخصیت ایشان در هند بود.
این نشست با حضور جمعی چشمگیر از استادان برجسته، پژوهشگران، اندیشمندان و شخصیتهای فرهنگی از هند و ایران همراه بود. حضور گسترده دانشجویان و پژوهشگران رشته زبان و ادبیات فارسی از دانشگاهها و کالجهای مختلف، از ویژگیهای این نشست بود که نشاندهنده اهمیت و جایگاه ماندگار خدمات ادبی رهبر شهید در میان نسل جوان است.
این نشست صرفاً مراسم بزرگداشت یا تعزیت نبود، بلکه بهعنوان مجمعی اندیشهمحور و هدفمند، بستری برای گفتوگوهای علمی و تبادل دیدگاههای تخصصی در حوزه ادبیات و فرهنگ فراهم آورد.
این برنامه با پخش بخشهایی از مستند "غیررسمی" و نمایش علاقه و اهتمام رهبر شهید به کتاب و کتابخوانی آغاز شد که فضای نشست را تحت تأثیر قرار داد.
علیاکبر شاه (عضو هیئت علمی گروه زبان و ادبیات فارسی دانشگاه دهلی) به معرفی فعالیتهای علمی، آموزشی و پژوهشی این گروه پرداخت و بر اهمیت برگزاری چنین نشستهایی در تقویت جایگاه زبان و ادبیات فارسی تأکید کرد.
در ادامه، سخنرانان هر یک از منظر تخصصی خود، به بررسی ابعاد گوناگون شخصیت ادبی، فرهنگی و اجتماعی رهبر شهید پرداختند.
پس از آن، تبیین ابعاد ادبی و فکری شخصیت رهبر شهید، بررسی نقش ایشان در توسعه و ترویج ادبیات فارسی، تحلیل پیوند میان ادبیات و مفاهیم مقاومت، هویت و خودآگاهی فرهنگی، بررسی تأثیر آثار و اندیشههای ایشان در حوزههای مختلف زبانی، بهویژه فارسی و اردو و تأکید بر نقش ادبیات بهعنوان ابزار بیداری اجتماعی مورد بحث و بررسی قرار گرفت.

سردار رجندر سنگ وراثت، نماینده زبان پنجابی در سازمان بینالمللی سیکها با اشاره به اشتراکات زبانی و فرهنگی میان فارسی و پنجابی، بر دشواری و اهمیت تبدیل شدن رهبر سیاسی یک کشور به نماد تلفیقی فرهنگ و تمدن میهن خود تأکید و جایگاه رهبر شهید در این زمینه را ستودنی دانست.
علیم اشرف خان در سخنان خود، تأکید کرد که تقلیل شخصیت رهبر شهید به ابعاد صرفاً سیاسی، نگاهی ناقص و غیرمنصفانه است، چرا که ایشان از درک عمیق ادبی و فرهنگی برخوردار بودند.
مهتاب جهان، ادبیات را در اندیشه ایشان، ابزاری مؤثر برای بیداری فکری و ارتقای آگاهی فرهنگی دانست و ندیم احمد با تأکید بر فراملی بودن اندیشه ادبی رهبر شهید، آن را فراتر از مرزهای جغرافیایی دانست و نقش آن را در سنت فکری شبهقاره برجسته کرد.
فریدالدین فریدعصر، رایزن فرهنگی جمهوری اسلامی ایران در دهلی نو گفت: از دو جهت میتوانیم به شخصیت ادبی رهبر شهیدمان نگاه کنیم: یک نگاه به عنوان یک شخصیت ویژه که فردی بود که به طور خاص در فضای ادبیات و هنر زیست حرفهای کرده بود و از این جهت در میان روحانیان و رجال دین بی نظیر بود و یک نگاه به عنوان یک حکمران دینی که ادبیات و هنر را از فضای شخصی خود به عرصه حکمرانی و تربیت جامعه سوق و سریان داد.
وی ابراز داشت: از جهت شخصیت فردی، ایشان همزمان یک فقیه سیاسی، مرجع تقلید و عالم دین بود که سال های طولانی با حلقههای ادبی و اشخاص برجسته فرهنگ و ادب فارسی دوستی و رفت و آمد داشتند. ایشان سی سال پیش گفته بودند که من 1000 عنوان از رمانهای معروف دنیا را خواندم. دلبستگی ایشان به هند و شعر سبک هندی آشکار بود و تعلق خاطر وی به سبک هندی را در غزلیات ایشان میتوانید ببینید.
فریدعصرخاطرنشان کرد: در قامت یک حکمران در جامعه اسلامی و انقلابی ایشان پدر جریان ادبی انقلابی بود. ارتباط گستردهای با نویسندگان دفاع مقدس، شاعران و اهل ادب و طنزپردازان و سینما گران و همه اهالی فرهنگ و هنر داشت و به کار و فکر آنها جهت می داد. بازدید هرساله ایشان از نمایشگاه کتاب بازدید تشریفاتی نبود و هر بار برای بازدید از نمایشگاه کتاب وقت مستوفا میگذاشت.
وی افزود: ما به رهبرمان افتخار میکنیم که ادبیات و هنر را خوب میشناخت. ما در کشور به عنوان اهل هنر و ادبیات سرمان بلند بود و با اعتماد و اطمینان به نفس کار میکردیم و گزارش فعالیت هنری خودمان را سالانه به شخص ایشان میفرستادیم.
رایزن فرهنگی کشورمان ادامه داد: او مشوق استفاده از زبان هنر و ادبیات برای بیان نگاه سیاسی و مقاومت در برابر مستکبران و استعمارگران و ظالمان جهان بود. اگرمردم ایران جانانه در صحنه میایستند و قدرتها را به زانو درمی آورند، همه حاصل قدرت نظامی نیست بلکه بخشی از آن به خاطر فرهنگ مقاومت و ایستادگی است که رهبر شهید سید علی خامنهای رضوان الله علیه مروج اصلی آن بود. از انتشار کتابهایی که درباره فرهنگ مقاومت و ایستادگی بود ، حمایت میکرد. گونهای از ادبیات دفاع مقدس یعنی خاطرهنویسی درباره جنگ و دفاع مقدس و مقاومت با اصرار و حمایت ایشان در کشور شکل گرفت و باعث شد جوانان بیشتری کتاب های دفاع مقدس و مقاومت را بخوانند.

قهرمان سلیمانی، مدیر مرکز تحقیقات فارسی نمایندگی بنیاد سعدی در دهلی نو گفت: رهبر شهید فقط مدرس دروس دینی و حوزوی در طول چهل سال نبود بلکه او شاعر نویسنده منتقد و مترجم و هنرشناس و کتابخوان حرفهای بود. وی شاهکارهای ادبیات جهان را دقیق خوانده بود، ادبیات ترجمهای جهان را به درستی میشناخت. تسلط او بر برخی از حوزه های فرهنگ به گونه ای بود که موجب اعجاب بود و در تمام طول تاریخ ایران بعد از اسلام در حوزه فرهنگ زمامداری از این دست نداشتهایم.
وی گفت: بسیار شگفت انگیز است که کسی در این سطح با این همه مشغله، اینگونه با زبان و ادب فارسی آشنا و دیدگاه های راهگشا داشته باشد. مجموعه سخنرانیهای ایشان که در جمع ارباب فکر و فرهنگ و ادبیات بیان شده، انتشار یافته است. بیرون از اینکه تعلق خاطر سیاسی یا دینی به جناب ایشان باشد، تنها و تنها از منظر کارشناسی زبان و ادبیات فارسی _ افادات حضرتشان در زمره دقیق ترین و فنی ترین و کارشناسانه ترین نظرات در این حوزه است.
سلیمانی بیان داشت: او مردی بود که ایران را عزت بخشید زبان فارسی را ارتقا داد و به همه ما ایرانیها و به همه کسانی که به زبان فارسی میاندیشند به همه مسلمانها عزت داد.او فقط یک رهبر سیاسی نبود. مردی بود که به تمام معنا جانش با فرهنگ ایران با زبان فارسی با فرهنگ اسلامی درآمیخته بود.
امید بابلیان از سفارت جمهوری اسلامی ایران در هند نیز با اشاره به پیوستگی این اندیشه با سنت فرهنگی ایران، بر جایگاه جهانی آن تأکید کرد.
مهدی باقرخان شاعر، معلم و مترجم زبان فارسی ضمن ابراز خرسندی از گروه زبان و ادبیات فارسی دانشگاه دهلی، در رابطه با ویژگی متمایز رهبر شهید گفت: توجه به شعر و ادبیات، نشانهی عمق فکری و ظرافت روح رهبری است. ایشان با نگاهی عمیق، همواره برای پاسداشت شعر فارسی و تکریم شاعران اهتمام ورزیدند. از نظر آن شهید بزرگمرد، شعر تنها یک ابزار هنری سرگرمی نیست، بلکه بیان حقیقت و بازتاب هویت ملی است.
شایان ذکر است، پیام صوتی علی رضا قزوه مدیر اسبق مرکز تحقیقات فارسی و وابسته فرهنگی ایران اسلامی در دهلی نو پخش شد.
انتهای پیام/
