به گزارش سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، حجت‌الاسلام سید محمدرضا مرتضوی، رایزن فرهنگی  جمهوری اسلامی ایران در بیروت در یادداشتی با موضوع دیپلماسی فرهنگی در لبنان می‌نویسد: « در وضعیت پیچیده و متلاطم خاورمیانه، مناسبات بین‌المللی دیگر صرفاً با متغیرهای سخت نظامی یا گشایش‌های رسمی دیپلماتیک سنجیده نمی‌شوند. آنچه در لایه‌های عمیق‌تر، ماهیت روابط میان کشورها و ملت‌ها را شکل می‌دهد، نفوذ در دل‌ها و ایجاد زبان مشترک معنوی است. در این میان، خاورمیانه و به‌ویژه کشور لبنان با ساختار موزائیکی، متنوع و پرتحرک خود، بستری حیاتی برای سنجش عیار «قدرت نرم» و میزان اثرگذاری الگوهای فرهنگی به شمار می‌رود. منطقه‌ای که هرگونه رفتار گفتمانی در آن، بلا فاصله بر معادلات اجتماعی و هویت‌های منطقه‌ای تاثیر می‌گذارد.

تجربه حضور فرهنگی در لبنان

تجربه حضور فرهنگی و تعامل اندیشه‌ای در چنین محیطی نشان می‌دهد که موثرترین الگوی نقش‌آفرینی، الگویی است که از قالب‌های تشریفاتی و گزارش‌های ساختاری فراتر رفته و در متن زیست واقعی جامعه جریان می‌یابد. جامعه متنوع لبنان، پذیرای رفتارهای یک ‌جانبه یا نگاه‌های طایفه‌ای نیست. از این رو، هرگاه تعاملات فرهنگی بر پایه‌ی ارزش‌های والای انسانی، آزادگی و کرامت مشترک تنظیم شود، توانایی بی‌نظیری در ایجاد پل‌های ارتباطی میان ادیان، مذاهب و نخبگان گوناگون پیدا می‌کند. این رویکرد فراگیر، پیام دوستی و ایستادگی را از محافل محدود خارج ساخته و آن را به خاستگاهی برای وفاق ملی و همزیستی مسالمت‌آمیز تبدیل می‌سازد.

پیوند هنر با حضور میدانی

ضلع مکمل این گفتمان، پیوند هوشمندانه‌ی زبان هنر با حضور مستقیم در عرصه است. هنر حماسی و رسانه وقتی از باورهای اصیل مردمی سرچشمه می‌گیرند، روان‌ترین و ماندگارترین ابزار برای انتقال مفاهیمی چون پایداری و عزت می‌شوند. اما ارزش این تولیدات هنری زمانی صد چندان می‌شود که با حضور در کنار توده‌های مردم، درک دردهای آنان و تکریم نمادهای فداکاری همراه گردد. این همگرایی میدانی، فاصله‌های اعتباری میان ساختارهای رسمی و بدنه جامعه را حذف کرده و پیوند معنوی عمیقی میان ملت‌ها برقرار می‌سازد. پیوندی که در برابر حمله‌های رسانه‌ای و فضاسازی‌های بیگانه سخت و آسیب‌ناپذیر است.

ضرورت پشتیبانی فکری

در نهایت، پایداری و قوام چنین حرکت‌پویا و سیالی، نیازمند پشتیبانی فکری، تولید اندیشه و ارتقای سطح آگاهی‌های عمومی است. در دنیایی که جنگ روایت‌ها با شدتی بی‌سابقه در جریان است، مواجهه با افکارسازی‌های رقیب، مستلزم ارائه‌ی تحلیل‌های دقیق علمی و متقن است تا جامعه بتواند در کنار حفظ صلابت معنوی خود، معادلات خارجی و منطقه‌ای را با هوشمندی تحلیل کند.

الگوی دیپلماسی نرم

حاصل‌ضرب این سه مولفه، یعنی «گفتگوی فراگیر بر پایه کرامت انسانی»، «هنر برخاسته از عرصه» و «تغذیه مداوم فکری»، مدلی یک‌دست، هوشمند و کارآمد از دیپلماسی نرم را به تصویر می‌کشد. الگویی که ثابت می‌کند در جهان امروز، ماندگارترین قدرت، قدرتی است که بر علایق پاک، منطق عقلانی و همراهی مستقیم با ملت‌ها استوار باشد و بتواند حتی در بحرانی‌ترین شرایط ژئوپلیتیک، چراغ امید و همبستگی را روشن نگه دارد. در شرایط فعلی برای داشتن نفوذ فرهنگی مؤثر در کشور پیچیده‌ای همچون لبنان، اکتفا به کارهای اداری و تشریفاتی کافی نیست و تحقق این امر نیازمند یک دیپلماسی نرم و اثرگذار مبتنی بر سه پایه اصلی است.

گفتگوی فراگیر و فراطایفه‌ای

نباید فقط با یک گروه یا طایفه خاص در لبنان کار کنیم. باید با نگاه انسانی و احترام به همه ادیان و مذاهب رفتار کنیم تا همه ما را بپذیرند.

هنر مردمی و حضور میدانی

تولیدات هنری و رسانه‌ای وقتی اثر دارد که مسئولان یا فعالان فرهنگی کنار مردم باشند، دردهایشان را درک کنند و فقط از پشت میز دستور ندهند.

پشتیبانی فکری و تحلیل علمی

در جنگ امروزی رسانه‌ها (جنگ روایت‌ها)، باید محتوای قوی علمی و فکری تولید کنیم تا جامعه در برابر تبلیغات دشمن آگاه باشد.

ترکیب این موارد یاد شده، باعث می‌شود یک قدرت نرم ماندگار ایجاد شود که حتی در سخت‌ترین شرایط بحرانی هم ازاین بین نمی‌رود و در برابر فضاسازی‌های رسانه‌ای بیگانه آسیب‌ناپذیر باقی بماند».