جامعه هنری ایران و هند از یکدیگر متاثرند
اکبر خان، کارگردان مجموعه تاریخی «شمشیر تیپو سلطان» و «تاج محل» که در بین علاقهمندان بالیوود به عنوان امپراتور سینمای هند شهرت دارد، معتقد است هنرمندان ایرانی در خلق آثار مهم هنری هند الهامبخش بودهاند.
به گزارش روابط عمومی سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، همزمان با تحولات منطقهای ناشی از جنگ تحمیلی رمضان علیه جمهوری اسلامی ایران، برخی شخصیتهای برجسته فرهنگی و هنری کشور هند با اتخاذ مواضع بشردوستانه، حمایت خود را از اصول انسانی، صلح، عدالت و مخالفت با تجاوز نظامی اعلام کردند.
در میان این شخصیتها، اکبر خان، کارگردان، تهیهکننده و بازیگر شناختهشده سینمای هند، با مواضع صریح و اقدامات عملی خود، جایگاهی ویژه در میان شخصیتهای فرهنگی حامی صلح و گفتوگوی میان ملتها پیدا کرد.
مواضع شجاعانه وی در محکومیت تجاوز نظامی، حضور در سرکنسولگری جمهوری اسلامی ایران در بمبئی، امضای دفتر یادبود شهدای جنگ، حمایت رسانهای از ملت ایران و استقبال از توسعه همکاریهای فرهنگی و سینمایی میان دو کشور، موجب شد ارتباطات فرهنگی میان این چهره مطرح سینمایی و نمایندگیهای جمهوری اسلامی ایران در هند وارد مرحلهای تازه شود.
این تعاملات، علاوه بر جنبه نمادین، ظرفیتهای ارزشمندی را برای توسعه همکاریهای بلندمدت در حوزه سینما، مستندسازی، تبادل هنرمندان، معرفی آثار سینمایی دو کشور و گسترش دیپلماسی فرهنگی فراهم ساخته است. موضعگیری اکبر خان را میتوان نمونهای از مسئولیتپذیری اجتماعی هنرمندان و بهرهگیری از جایگاه فرهنگی آنها در دفاع از ارزشهای انسانی و صلح جهانی دانست.
در امتداد مواضع ارزشمند و مسئولانه اکبر خان، نمایندگی جمهوری اسلامی ایران در بمبئی با رویکردی مبتنی بر تقویت دیپلماسی فرهنگی و ارج نهادن به شخصیتهای اثرگذار عرصه فرهنگ و هنر، برنامهای را برای تقدیر از این هنرمند برجسته هندی در دستور کار قرار داد.
در همین راستا، به دعوت سعیدرضا مسیب مطلق، سرکنسول جمهوری اسلامی ایران در بمبئی و محمدرضا فاضل، وابسته فرهنگی و مسئول خانه فرهنگ جمهوری اسلامی ایران در بمبئی نشستی تخصصی با حضور اکبر خان برگزار شد.
این نشست، فراتر از یک دیدار تشریفاتی، بستری برای گفتوگو پیرامون ظرفیتهای فرهنگی، هنری و سینمایی دو کشور و بررسی راهکارهای توسعه همکاریهای مشترک در حوزه دیپلماسی فرهنگی بود.
سرکنسول جمهوری اسلامی ایران در دیدار با اکبر خان ضمن قدردانی از مواضع شجاعانه و انسانی او در حمایت از ملت ایران، اظهار کرد: هنرمندان و اندیشمندان، به دلیل جایگاه اجتماعی و نفوذ فرهنگی خود، نقشی فراتر از مرزهای جغرافیایی در ترویج صلح، عدالت و تفاهم میان ملتها ایفا میکنند.
وی تأکید کرد: جمهوری اسلامی ایران همواره از هنرمندانی که با تکیه بر ارزشهای انسانی و اخلاقی در برابر خشونت، افراطگرایی و جنگطلبی موضعگیری میکنند، قدردانی کرده و این رویکرد را زمینهای برای تقویت دوستی میان ملتها میداند.
در ادامه، محمدرضا فاضل، وابسته فرهنگی جمهوری اسلامی ایران با اشاره به پیشینه روابط فرهنگی ایران و هند، نقش هنرمندان را در حفظ و گسترش این میراث مشترک بسیار مهم ارزیابی کرد.
وی خاطرنشان ساخت: تاریخ روابط دو کشور نشان داده است هرگاه تعاملات فرهنگی و هنری تقویت شده، مناسبات سیاسی، اجتماعی و اقتصادی نیز از آن تأثیر مثبت پذیرفته است. از این رو، خانه فرهنگ جمهوری اسلامی ایران در بمبئی آمادگی دارد با بهرهگیری از ظرفیتهای موجود، زمینه همکاریهای گستردهتری را میان هنرمندان، فیلمسازان و نهادهای فرهنگی ایران و هند فراهم آورد.
وی ادامه داد: بررسی راهکارهای توسعه همکاری مشترک در حوزه سینما و استفاده از ظرفیت هنر هفتم برای تعمیق روابط فرهنگی دو کشور ایران و هند از اولویتهای جمهوری اسلامی ایران است که امیدواریم در سایه تعامل پیوسته با هنرمندانی چون اکبرخان این مهم با جدیت در مسیر تحقق پیگیری شود.
وابسته فرهنگی جمهوری اسلامی ایران و مسئول خانه فرهنگ در بمبئی، وی با اشاره به استقبال جامعه ایرانی از آثار تاریخی و تمدنی، خاطرنشان کرد: از منظر دیپلماسی فرهنگی، حضور شخصیتهای شناختهشده هنری در تعاملات رسمی با نمایندگیهای جمهوری اسلامی ایران، افزون بر تقویت سرمایه اجتماعی کشور در عرصه بینالمللی، موجب افزایش اعتماد متقابل و گسترش ارتباطات میان نخبگان فرهنگی میشود. در همین چارچوب، اکبر خان به دلیل جایگاه حرفهای، سوابق هنری و نگرش مثبت نسبت به همکاریهای فرهنگی با ایران، میتواند به عنوان یکی از شرکای فرهنگی ارزشمند جمهوری اسلامی ایران در هند مورد توجه قرار گیرد.
در این دیدار، اکبر خان نیز در سخنانی با ابراز خرسندی از دریافت دعوت نمایندگی جمهوری اسلامی ایران به عنوان نشانهای از احترام متقابل میان جامعه فرهنگی دو کشور یاد کرد و گفت: هنر و سینما، زبان مشترک ملتها هستند و میتوانتد فارغ از اختلافات سیاسی، پیامآور صلح، همزیستی و احترام متقابل باشد.
به اعتقاد این سینماگر مطرح در بالیوود، تمدنهای بزرگ ایران و هند دارای اشتراکات فرهنگی فراوانی هستند که هنوز بخش قابل توجهی از آن در قالب آثار هنری و سینمایی به جهانیان معرفی نشده است.
اکبر خان در این جلسه با اشاره به شیوه ساخت مجموعه «تیپو سلطان» و نقش آن در جریانات ضد استعماری بریتانیا و آگاه ساختن نسل جوان هند نسبت به استعمار و بربریت دول غربی گفت: این رویکرد با همه هزینهها و سختیها در اثر جدید سینمای هند به نام «تاج محل؛ داستان یک عشق ابدی» هم مورد تاکید قرار گرفت. فیلمی که در آن به همکاری دو کشور ایران و هند در به وجود آوردن مقبره تاج محل به عنوان یکی از عجایب دنیا صراحتا پرداخته شده است. از همین رو فیلم «تاج محل» را میتوان در جهت تقویت روابط فرهنگی دو تمدن بزرگ مشرق زمین تعریف کرد.
وی خاطرنشان کرد: بنای باشکوه تاج محل، علاوه بر ارزش معماری، نماد همزیستی فرهنگی، تعامل هنری و انتقال دانش میان دو تمدن بزرگ آسیایی است. بسیاری از عناصر معماری، خوشنویسی، تزئینات و هنرهای بهکار رفته در این اثر جهانی، ریشه در سنتهای هنری ایران داشته و در تعامل با هنر و مهارت استادکاران هندی به شکوفایی رسیده است. از این منظر، تاج محل را میتوان نمادی از همافزایی فرهنگی دو ملت دانست؛ میراثی که همچنان ظرفیت آن را دارد تا الهامبخش نسلهای جدید باشد.
اکبر خان گفت: در نگارش این فیلم تلاش شده است تصویر متوازنی از نقش هنرمندان، معماران، خوشنویسان و استادکاران ایرانی و هندی در خلق این شاهکار جهانی ارائه شود، موضوعی که میتواند در تقویت شناخت متقابل دو ملت از میراث مشترک فرهنگی مؤثر واقع شود.
وی با اشاره به اکران این فیلم در مالزی و استقبال مخاطبان، اظهار کرد: علاقهمند است این اثر در جمهوری اسلامی ایران نیز به نمایش درآید تا مردم ایران، به عنوان وارثان یکی از مهمترین سنتهای هنری و معماری جهان اسلام، بتوانند آن را مشاهده و درباره آن اظهار نظر کنند. اتفاقی که در صورت تحقق شایسته میتواند آغازگر همکاریهای گستردهتر میان سینماگران دو کشور ایران و هند باشد.
در پایان این نشست، به پاس مواضع صریح، شجاعانه و مسئولانه اکبر خان، لوح تقدیر جمهوری اسلامی ایران توسط سعیدرضا مسیب مطلق، سرکنسول جمهوری اسلامی ایران در بمبئی به ایشان اهدا شد که پس از دریافت لوح تقدیر، اکبر خان اخذ این پیام مکتوب را یکی از ارزشمندترین افتخارات دوران فعالیت حرفهای خود توصیف کرد و از ملت ایران به عنوان ملتی با پیشینهای کهن، تمدنی بزرگ و فرهنگی الهامبخش یاد نمود.
بنابر اعلام این خبر، پیش از این اکبرخان با اکران نسخه ارتقایافته فیلم تاریخی خود (کیفیت 4K و صوت Dolby Atmos) در کوالالامپور، رویدادی دیپلماتیک را در جنوب شرق آسیا رقم زد و حضور شخص انور ابراهیم، نخستوزیر مالزی در نمایش خصوصی این اثر و استقبال مقامات عالیرتبه مالایی از پیام صلح و ارزشهای انسانی آن، عنوان «سفیر فرهنگی بریکس» را برای این کارگردان به ارمغان آورد.

