English|عربي
صفحه اصلي|اروپا - آمريكا|آفريقا - عربي|آسيا - اقيانوسيه|اخبار سازمان|آشنایی با سازمان
يکشنبه ٢٥ مهر ١٤٠٠
اخبار > بررسی نقش سادات رضوی در گسترش فرهنگ اسلامی در هند


  چاپ        ارسال به دوست

بررسی نقش سادات رضوی در گسترش فرهنگ اسلامی در هند

 وبینار بین‌المللی «نقش سادات رضوی در گسترش فرهنگ اسلامی در هند» با حضور و سخنرانی اندیشمندان ایران و هند برگزار و از سادات رضوی به عنوان یکی از حلقه‌های پیوست فرهنگی و دینی ایران و هند یاد شد.

به گزارش روابط عمومی سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، همزمان با ولادت باسعادت حضرت ثامن الحجج علی ابن موسی الرضا(ع)، با همکاری مشترک رایزنی فرهنگی جمهوری اسلامی ایران در دهلی‌نو، مرکز میکرو فیلم نور و دفتر نمایندگی سازمان در خراسان رضوی، وبینار بین‌المللی «نقش سادات رضوی در گسترش فرهنگ اسلامی در هند» با حضور و سخنرانی دوازده تن از اندیشمندان ایرانی و هندی برگزار شد.

محمدعلی ربانی، رایزن فرهنگی کشورمان در دهلی‌نو در سخنانی، با اشاره به اهمیت و جایگاه سادات رضوی در مطالعات و پژوهش‌های شیعه شناسی در هند اظهار کرد: تاریخ گسترش اسلام در جهان به صورت عام و تاریخ تشیع در شبه قاره هند و به صورت خاص با موضوع سادات ارتباطات تنگاتنگی دارد؛ چرا که سادات همواره یکی از عناصر در اسلامی سازی و تمدن سازی در بسیاری از جوامع از جمله در آسیای جنوب شرقی، شبه قاره و شمال آفریقا بشمار می‌آید و از مهمترین عامل انتقال و گسترش اندیشه و فرهنگ اسلامی به سرزمین هند محسوب می‌شوند.

وی افزود: ساداتی که در اعصار مختلف به ویژه دوره سلاطین اسلامی هند و از خراسان و دیگر نقاط ایران به هند مهاجرت کردند، دیگر عوامل گسترش تشیع در هند محسوب می‌شود. آنان بعد از مهاجرت به هند، در قرن دوازدهم و سیزدهم از سوی حکومت وقت، مورد استقبال قرار گرفتند و در مناطق مختلفی از جمله «پانی پات»، «نوهتا»، «بیجنور» و بلند شهر «جوار»  را به مرکز سکونت و فعالیت سادات تبدیل کردند.

ربانی همچنین، یادآور شد: در دوره بهمنیان بسیاری از سادات و شیعیان از عراق و ایران و سایر سرزمین‌های اسلامی به دکن مهاجرت کردند و برخی از آنان چون صدر الشریف سمرقندی، میر فضل اله انجوی شیرازی، شیخ آذری و محمود گاوان به مناصب و مشاغل مهم سیاسی و اداری دست یافتند. در این دوران افزون بر شاهان، درباریان نیز از شیعیان بنام بودند که از آن میان می‌توان به مصطفی خان اردستانی نخست وزیر ابراهیم شاه و میر محمد مومن استرآبادی اشاره کرد.

وی ادامه داد: میر محمد مومن از سادات استرآبادی بود و از نزدیکان به درباره شاه طهماسب صفوی و آموزگار فرزندان شاه بود. او در زمان سلطان محمد خدابنده از ایران خارج شد و بعد از سفر حج به دکن رفت و در آنجا از سوی محمدقلی قطب شاه به مقام پیشوایی رسید، مقامی که قدرت زیادی در حکومت قطب‌شاهیان داشت.استرآبادی به آبادانی قلمرو قطب شاهیان و افزایش توان اداری و گسترش فرهنگ تشیع در آنجا کمک فراوان کرد.

رایزن فرهنگی کشورمان در دهلی‌نو تأکید کرد: در زمان او شهر حیدرآباد ساخته شد که معماری آن و بنایی که در وسط شهر قرار داشت، برگرفته از معماری شهر مشهد و بارگاه امام رضا(ع) دانسته شده است.

وی خاطرنشان کرد: امروزه سادات رضوی در هند یکی از حلقه‌های پیوست فرهنگی و دینی ایران و هند محسوب می‌شوند و همچون گذشته منشا خیر و برکت برای جامعه هند هستند. خوشبختانه مراکز علمی و پزوهشی از جمله بنیاد پژوهش‌های آستان قدس رضوی و موسسه میکروفیلم نور آثار وکتاب های ارزشمندی را در زمینه سادات در هند ارائه داده‌اند؛ امید است این پژوهش‌ها بتواند در تبیین هرچه بهتر سهم و نقش سازنده سادات به جامعه هند و روابط ایران و هند مؤثر باشد.


حسینی از پژوهشگران آستان قدس رضوی از جمهوری اسلامی ایران دیگر سخنران این وبینار بود که با اشاره به نظام نقابت در تاریخ اسلام اظهار کرد: در زمان‌های قدیم، سادات در شهرهای مختلف نقبایی داشتند که نسب شناس بودند و اطلاعات مربوط به سادات آن شهر را در دفتری یادداشت می‌کردند و اگر کسی فوت می‌کرد نام او را از دفتر خط می‌زدند. فردی به نام نقیب النقبا نیز بود که بر همه نقبا نظارت داشت.

وی عنوان کرد: این نقبا افراد محترمی بودند و بعد از فوت آنها مقبره آنها به زیارتگاه بدل می‌گشته است و بعدها به نام امام زاده مشهور می‌شدند که در حقیقت آنها سادات بوده‌اند و فرزندان بلافصل ائمه(ع) نبودند.

حسینی گفت: میرزا ابوصالح از سادات رضوی است که از مشهد به هند رفت و بعد از مدتی با مال فراوان به  مشهد بازگشت و مدرسه نواب را بنیان نهاد که هم اکنون نیز فعال است.

این پژوهشگر در ادامه سخنانش، بیان کرد: میرزا ابراهیم رضوی نیز ازساداتی است که تمام اموال خود را برای سادات وقف کرد و شرط کرد که تمام سادات رضوی که ساکن مشهد هستند می‌توانند از این موقوفه سهم ببرند.

مهدی خواجه پیری، رییس مؤسسه میکروفیلم نور نیز در این وبینار  طی سخنانی  با اشاره به خدمات متقابل ایرانیان و هندیان اظهار کرد: علاوه بر خدمات و سهم ارزنده‌ای که ایرانیان به ویژه سادات در گسترش فرهنگ و تمدن اسلامی در هند بر عهده داشتند، برخی از شخصیت‌های هندی نیز در ایران منشاء آثار بودند. آثار بسیاری  وجود دارد که متعلق به افرادی است که از هند به ایران مهاجرت کرده‌اند. مثلا مدرسه خیرات خان  مربوط به سفیر دربار قطب شاهیان  است که به دربار صفویان فرستاده شده بود.

وی اضافه کرد: در گذشته، آستان قدس رضوی سفیرانی را به اطراف و اکناف عالم از جمله هند می‌فرستاد که همگی عالم، فقیه و ادیب بوده‌اند. مثلا سید حسین قمی از اولاد موسی مبرقع به عنوان سفیر  آستان قدس رضوی به منطقه کشمیر اعزام شد و آثار این سید هنوز هم در هند موجود است. مدرسه سلطان المدارس  در شهر لکهنو را یکی از اولاد سید حسین قمی بنا کرده است.

مولانا سید عالم  مهدی رضوی، از سادات رضوی هند با اشاره به کتابی به نام شجرات طیبات تألیف سید ظهور حسین گفت: کتاب‌های زیادی در مورد شجره نامه های سادات در هند به رشته تحریر درآمده است و سادات رضوی در اقصی نقاط هند سکونت دارند و مشهور هستند.

رأفت و مهربانی؛ مهمترین ویژگی اخلاقی امام رضا(ع)

غلام رضا جلالی، پژوهشگر مرکز پژوهش‌های آستان قدس رضوی نیز در سخنان خود با  اشاره به رأفت  و مهربانی امام رضا(ع) گفت: غالب صوفیان و عرفا، امام رضا(ع) را جزو مشایخ خود می‌دانند و بزرگانی چون احمد غزالی طوسی نیز در آثارش به رأفت و مهربانی و دیگر ویژگی‌های اخلاقی امام رضا(ع) اشاره می‌کند.

وی در ادامه ضمن تشریح جایگاه سادات در تحولات فکری و فرهنگی در جهان اسلام و شبه قاره افزود: یکی از فرزندان نسل موسی مبرقع که به منطقه کشمیر مهاجرت  کرد، تأثیرات شگرفی را در این منطقه از خود برجای گذاشت و نسل سادات رضوی در هند از طریق ایشان گسترش یافت.

مولانا سید شمشاد  احمد رضوی نیز با اشاره به مظالم بنی عباس و دیگر سلسله‌ها  به سادات گفت: سادات برای در امان ماندن از این مظالم حدود 1200 سال پیش به هند مهاجرت کردند که با استقبال گرم هندوان منطقه مواجه شدند.وی افزود همه سادات رضوی از نسل موسی مبرقع فرزند امام نهم هستند.

مولانا سید تصدیق حسین رضوی دیگر سخنران هندی این وبینار گفت: سید عبدالله زربخش از فرزندان موسی مبرقع از منطقه جاجرم ( منطقه ای بین مشهد و تهران) به هند آمد و در منطقه زیدپور کنونی ساکن شد و به تبلیغ دین اسلام پرداخت. وی با دختر سید سالار از همان منطقه ازدواج کرد و نام فرزندش را زید نهاد. و منطقه به  نام زیدپور شهرت پیدا کرد.سید زربخش بعدها به ایران بازگشت اما  سید زید و مادرش همان جا ماندند و  جمعیت سادات رضویه از  نسل او گسترش یافت.سادات رضوی مناطقه دیگر هند به نوعی با سادات زیدپور مرتبط هستند.

مهدی علیزاده موسوی، پژوهشگر ایرانی نیز طی سخنانی  با تاکید بر این نکته که  هند دومین کانون  مرکزی شیعیان جهان است، گفت:  تلاش‌های زیادی برای شناخت سادات به ویژه سادات رضوی  از سوی برخی نهادها خصوصا آستان قدس رضوی و مؤسسه میکروفیلم نورصورت گرفته که قابل ستایش است.

وی افزود: سادات رضوی که از ایران به هند مهاجرت کردند امروزه فصل مشترک دینی فرهنگی دو کشور بشمار می روند ومی بایستی به دلیل اهمیت آن در مطالعات شیعه شناسی و مطالعات فرهنگی هند مورد توجه قرار گیرد و ما باید مناطق شیعه نشین که سادات در آن جا ساکن هستند را شناسایی  و شجره نامه آنها را تنظیم و پژوهش و مطالعات علمی مناسبی را سامان دهیم.

مولانا سید غلام حسین رضوی در سخنان خود، گفت: مهاجرت سادات رضوی به هند از قرن پنجم و ششم آغاز شد و  در قرن هشتم  700 نفر از سادات همراه با شاه همدان به کشمیر آمدند. همچنین بعد از حمله مغول به ایران در قرن نهم  بسیاری از سادات رضوی به سوی هند سرازیر شدند. در دوره صفویان نیز این مهاجرت ادامه داشت.این سادات تاثیر عمیقی بر فرهنگ و تمدن  کشور میزبان گذاشتند. در عهد بهمنی ها  در هند به دلیل این که  پادشاهان بهمنی  حنفی مذهب بودند  و به  افضلیت  حضرت علی بر دیگر صحابه قائل  بودند، لذا سادات به مناصب مهم دولتی دست یافتند و خدمات شایانی به دین و فرهنگ انجام دادند.

مولانا سید  محمد علی با بیان اینکه سادات رضوی در اصل سادات تقوی هستند، مطالب مهمی را عنوان کرد.

مولانا سید علی  امیر رضوی نیز در این وبینار، موضوع گسترش نسل سادات را موضوع خود قرار داد و مولانا سید رضی حیدر، به موضوع مظالم بر سادات و دلایل هجرت آنان به هند سخن گفت.

انتهای پیام/ص


٠٧:٤٩ - چهارشنبه ٢ تير ١٤٠٠    /    شماره : ٧٧٠٦١٤    /    تعداد نمایش : ٦٥١



خروج




 

گزارش تصويري
  • برگزاري ششمین دور گفت‌وگوهای فرهنگی ایران و چین
    به همت سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی و آکادمی علوم چین، ششمین دور گفت‌وگوهای فرهنگی ایران و چین با حضور اندیشمندان، استادان و محققان دو کشور به صورت مجازی و به شکل وبینار برگزار شد.

  • برگزاری «محفل شعر امام رضا(ع)» در راولپندی پاکستان
    رایزنی فرهنگی جمهوری اسلامی ایران در اسلام‌آباد به مناسبت دهه کرامت، همایشی با عنوان «محفل شعر امام رضا(ع)» در خانه فرهنگ کشورمان در شهر راولپندی پاکستان برگزار کرد.

  • بازدید رایزن فرهنگی کشورمان از بیست‌و‌دومین دوره نمایشگاه کتاب بغداد
    حجت‌الاسلام والمسلمین غلامرضا اباذری، رایزن فرهنگی جمهوری اسلامی ایران در عراق از بیست‌و‌دومین دوره نمایشگاه کتاب بغداد بازدید کرد.

  • تکاپوی مسلمانان جهان در روزهای پایانی رمضان + عکس
    تصاویر منتشر شده از روزهای ماه رمضان و تکاپوی مردم روزه‌دار نشان می‌دهد که شور و حال روزه‌داران سراسر جهان با روزهای اول ماه رمضان چندان تفاوتی نکرده است.

  • رونمايي از فصلنامه «الدراسات الادبیة» به زبان‌های فارسی و عربی در لبنان
    از سوي رايزني فرهنگي ايران در لبنان، فصلنامه «الدراسات الادبیة» به زبان‌های فارسی و عربی در «باغ زيتون» رونمايي شد.