به گزارش روابط عمومی سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، در شرایطی که تحولات غرب آسیا، تشدید بحران انسانی در فلسطین و افزایش تنش‌ها میان جمهوری اسلامی ایران، رژیم صهیونیستی و ایالات متحده آمریکا بار دیگر مسئله «سلطه» و «امپریالیسم» را به کانون توجه محافل دانشگاهی و سیاسی بازگردانده است، نشست علمی «امپریالیسم غرب و پیامدهای آن» در سالن مرکزی مؤسسه بین‌المللی مطالعات پیشرفته اسلامی مالزی برگزار شد.

اهمیت این نشست از آن جهت بود که برگزارکنندگان تلاش کردند با گردهم آوردن اندیشمندان، دانشگاهیان، فعالان مدنی و اصحاب رسانه، موضوع امپریالیسم را نه به‌عنوان پدیده‌ای متعلق به گذشته، بلکه به‌عنوان ساختاری فعال و تأثیرگذار در مناسبات کنونی جهان مورد بازخوانی قرار دهند.

در این چارچوب، مسئله فلسطین به‌عنوان مهم‌ترین نمونه استمرار مناسبات نابرابر قدرت مطرح شد و تحولات اخیر منطقه نیز در امتداد همین تحلیل مورد بررسی قرار گرفت.

خانم یادیرا لِدِسما هرناندز، سفیر جمهوری کوبا در مالزی در سخنانی با اشاره به تجربه تاریخی ملت کوبا در مواجهه با تحریم‌ها، فشارهای سیاسی و مداخلات خارجی، بر حق ملت‌ها برای تعیین سرنوشت خود تأکید کرد.

وی ضمن ابراز همبستگی با مردم فلسطین، وضعیت جاری در غزه را نشانه شکست وجدان جهانی دانست و خواستار پایان دادن به مصونیت قدرت‌هایی شد که از اقدامات نظامی علیه غیرنظامیان حمایت می‌کنند.

سفیر کوبا همچنین تأکید کرد: کشورهای جنوب جهانی باید در برابر یکجانبه‌گرایی و سلطه‌طلبی، همکاری و همبستگی بیشتری از خود نشان دهند و اجازه ندهند اصول بنیادین حقوق بین‌الملل قربانی منافع قدرت‌های بزرگ شود.

مسلم عمران، رئیس مرکز مطالعات فلسطین هاشم ثانی مسئله فلسطین را فراتر از یک موضوع سیاسی یا منطقه‌ای توصیف کرد و آن را آزمونی برای اعتبار مفاهیم حقوق بشر و عدالت جهانی دانست.

وی با اشاره به رنج تاریخی مردم فلسطین، تصریح کرد: سکوت جامعه جهانی در برابر کشتار غیرنظامیان، اعتماد عمومی به نهادهای بین‌المللی را تضعیف کرده است.

عمران از دانشگاهیان و پژوهشگران خواست که از ظرفیت‌های علمی و رسانه‌ای خود برای بازنمایی واقعیت‌های فلسطین و مقابله با تحریف روایت‌ها استفاده کنند.

حبیب‌رضا ارزانی، رایزن فرهنگی جمهوری اسلامی ایران در مالزی با اشاره به تحول مفهوم امپریالیسم در قرن بیست‌ویکم گفت: قدرت‌های بزرگ دیگر الزاماً از طریق اشغال مستقیم عمل نمی‌کنند، بلکه با بهره‌گیری از ابزارهای پیچیده‌تری همچون تحریم‌های اقتصادی فراسرزمینی، انحصار رسانه‌ای و مدیریت افکار عمومی، مداخلات سیاسی غیرمستقیم، بهره‌گیری ابزاری از نهادهای بین‌المللی و جنگ‌های ترکیبی و شناختی اهداف راهبردی خود را دنبال می‌کنند.

به گفته ارزانی، فهم دقیق این سازوکارها برای ملت‌های مستقل ضروری است؛ زیرا بدون شناخت اشکال نوین سلطه، امکان طراحی راهبردهای مؤثر مقاومت وجود نخواهد داشت.

وی با مرور تجربه تاریخی ایران، تأکید کرد: حافظه تاریخی ملت ایران سرشار از تجربه‌های تلخ مداخله خارجی است؛ از رقابت قدرت‌های استعماری در دوران قاجار گرفته تا دخالت‌های آشکار و پنهان در روند تحولات سیاسی کشور در قرن بیستم.

رایزن فرهنگی ایران در مالزی، انقلاب اسلامی ایران را صرفاً یک تحول سیاسی داخلی ندانست، بلکه آن را تلاشی تمدنی برای بازیابی استقلال، کرامت و حق تعیین سرنوشت ملت ایران توصیف کرد.

وی ادامه داد: بر اساس این تحلیل، «استقلال» در اندیشه سیاسی جمهوری اسلامی صرفاً یک شعار سیاسی نیست، بلکه اصلی بنیادین در حفظ هویت فرهنگی و دینی ملت‌ها محسوب می‌شود.

مالزی افزود: بحران فلسطین را نمی‌توان تنها در قالب یک اختلاف مرزی یا نزاع قومی تحلیل کرد؛ بلکه این مسئله نمادی از تداوم ساختارهای ناعادلانه قدرت در نظام بین‌الملل است.

رایزن فرهنگی ایران در مالزی اظهار کرد: حمایت مستمر برخی قدرت‌های غربی از اقدامات رژیم صهیونیستی، موجب شکل‌گیری نوعی استاندارد دوگانه در حوزه حقوق بشر و حقوق بین‌الملل شده است؛ وضعیتی که اعتبار بسیاری از نهادهای بین‌المللی را نزد افکار عمومی جهان خدشه‌دار کرده است.

وی بیان کرد: در این چارچوب، دفاع از فلسطین نه صرفاً دفاع از یک ملت، بلکه دفاع از اصول عدالت، کرامت انسانی و حق تعیین سرنوشت ملت‌ها تلقی می‌شود.

ارزانی همچنین، گفت: مقابله با اشکال نوین سلطه تنها از طریق ابزارهای سیاسی و نظامی ممکن نیست و نیازمند شکل‌گیری یک «جبهه فکری و فرهنگی» است. در این راستا، نقش دانشگاه‌ها، مراکز پژوهشی، رسانه‌های مستقل، نهادهای مدنی و اندیشمندان جهان اسلام مهم است.

پنل دوم نشست «امپریالیسم غرب و پیامدهای آن» بیش از آنکه به مباحث نظری و تاریخی استعمار بپردازد، بر مصادیق عینی و معاصر سلطه در نظام بین‌الملل تمرکز داشت. در این بخش، سخنرانان با بررسی تحولات جاری غرب آسیا، به‌ویژه بحران فلسطین و تشدید تنش‌ها علیه جمهوری اسلامی ایران، تلاش کردند نسبت میان قدرت، مقاومت و عدالت را در نظم جهانی کنونی تبیین کنند.

در این پنل، مسئله فلسطین به عنوان مهم‌ترین نماد استمرار بی‌عدالتی در نظام بین‌الملل مطرح شد. سخنرانان با اشاره به ابعاد انسانی بحران غزه، کشتار غیرنظامیان، تخریب زیرساخت‌های حیاتی و محرومیت گسترده مردم فلسطین از ابتدایی‌ترین حقوق انسانی را محکوم کرده و خواستار اقدام مؤثر جامعه جهانی برای توقف خشونت‌ها شدند.

از دیگر محورهای مورد توجه، نقد عملکرد نهادهای بین‌المللی در قبال بحران فلسطین بود. شرکت‌کنندگان معتقد بودند که برخوردهای دوگانه در اجرای اصول حقوق بشر و حقوق بین‌الملل، موجب تضعیف مشروعیت بسیاری از نهادهای جهانی شده و اعتماد افکار عمومی، به‌ویژه در کشورهای جنوب جهانی، را کاهش داده است.

تحولات مرتبط با جمهوری اسلامی ایران نیز بخش مهمی از مباحث پنل دوم را به خود اختصاص داد. سخنرانان با اشاره به افزایش تهدیدها و اقدامات تجاوزکارانه علیه ایران، بر این نکته تأکید کردند: مطابق اصول شناخته‌شده حقوق بین‌الملل، هر کشوری حق دارد از امنیت ملی، تمامیت ارضی و شهروندان خود در برابر تجاوز خارجی دفاع کند.

پنل دوم نشست را می‌توان مهم‌ترین بخش کاربردی و سیاسی این رویداد علمی دانست؛ بخشی که با پیوند زدن مباحث نظری امپریالیسم به واقعیت‌های امروز غرب آسیا، تصویری روشن از دغدغه‌های نخبگان منطقه و جنوب جهانی در قبال عدالت، استقلال و آینده نظم بین‌الملل ارائه کرد.

انتهای پیام/