مدینهالعلم کارپی؛ تجربه موفق تشیع در اروپا
مرکز «مدینهالعلم» در شهر کارپی ایتالیا طی دو دهه گذشته به یکی از مهمترین مراکز مذهبی، فرهنگی و اجتماعی شیعیان پاکستانی در اروپا تبدیل شده و نقش مؤثری در حفظ هویت دینی و فرهنگی نسلهای جدید مهاجران ایفا کرده است.
به گزارش روابط عمومی سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، سید مجید امامی، رایزن فرهنگی جمهوری اسلامی ایران در ایتالیا در آستانه عید سعید غدیر خم، با حضور در شهر کارپی از مرکز اسلامی «مدینه العلم» بازدید و با مسئولان، خادمان و جمعی از شیعیان پاکستانی مقیم این منطقه گفتوگو کرد. مرکز مدینه العلم» در شهر کارپی از استان مودنا، یکی از مهمترین و سازمان یافته ترین مراکز شیعیان در شمال ایتالیا به شمار میرود.
این مجموعه توسط جامعه شیعیان پاکستانی منطقه تأسیس و توسعه یافته و امروزه به عنوان یکی از کانونهای اصلی فعالیتهای مذهبی، فرهنگی و اجتماعی شیعیان شبه قاره در اروپا شناخته میشود.با افزایش مهاجرت پاکستانیها به منطقه امیلیا-رومانیا از دهه ۱۹۹۰ میلادی، به ویژه در شهرهای مودنا، رجو امیلیا و بولونیا، نیاز به ایجاد فضایی مستقل برای برگزاری مراسم مذهبی و حفظ هویت دینی و فرهنگی احساس شد.
با رشد نسل دوم مهاجران و نگرانی نسبت به حفظ هویت اسلامی ـ شیعی و زبان مادری، ضرورت تأسیس مرکزی دائمی و چند منظوره در دستور کار قرار گرفت. در نتیجه، با مشارکت مردمی و بهرهگیری از وجوهات شرعی و کمکهای خیرین، مجتمع «مدینه العلم» شکل گرفت.نام این مرکز برگرفته از حدیث شریف «أنا مدینة العلم و علی بابها» است و بیانگر رویکرد علمی، آموزشی و ولایی آن است.
مدینه العلم تنها یک مسجد یا حسینیه نیست، بلکه مجموعهای فرهنگی ـ آموزشی است که شامل سالن بزرگ عبادت و مراسم، کلاسهای آموزشی، کتابخانه، آشپزخانه و امکانات رفاهی، دفاتر اداری و محل استقرار امام و خادمان مرکز میشود. اگرچه این مرکز پذیرای همه شیعیان با ملیتهای مختلف از جمله ایرانی، افغانستانی، لبنانی و ایتالیایی است، اما مدیریت، پشتیبانی مالی و بخش عمده فعالیتهای آن توسط جامعه شیعیان پاکستانی انجام میشود.
به همین دلیل، زبان اردو و پنجابی جایگاه ویژهای در برنامههای فرهنگی و مذهبی آن دارد اما در سالهای اخیر برنامههایی به زبان ایتالیایی نیز برای نسل جوان طراحی شده است.مدینه العلم در طول سال میزبان نمازهای جماعت، مراسم مذهبی، جشنها و عزاداری اهل بیت (ع) است و در ایام محرم، صفر، رمضان و مناسبتهای مذهبی هزاران نفر از شیعیان منطقه را گرد هم میآورد. یکی از موفقترین بخشهای این مرکز، فعالیتهای آموزشی ویژه کودکان و نوجوانان است. آموزش قرآن کریم، احکام، عقاید، اخلاق اسلامی و زبان اردو در قالب کلاسهای آخر هفته برگزار میشود.
در جریان این بازدید، دیداری نیز با جمعی از نوجوانان حافظ قرآن انجام شد که برخی از آنها موفق به حفظ کامل قرآن کریم شدهاند.
این مرکز همچنین در حوزه تعاملات اجتماعی و گفتوگوی بین ادیان فعال بوده و ارتباط مستمری با شهرداری، پلیس و نهادهای محلی دارد. برگزاری روزهای بازدید عمومی برای شهروندان ایتالیایی و مشارکت در فعالیتهای خیرخواهانه از جمله کمکرسانی در دوران همه گیری کرونا و بحرانهای طبیعی منطقه، از دیگر اقدامات آن به شمار میرود.
مدینه العلم همانند بسیاری از مراکز اسلامی مهاجران در اروپا با چالش انتقال تجربه و هویت به نسلهای جدید مواجه است.
در حالی که نسل نخست بر حفظ سنتهای فرهنگی شبه قاره تأکید دارد، نسل دوم و سوم نیازمند محتوای دینی و فرهنگی متناسب با فضای اجتماعی ایتالیا و به زبان ایتالیایی هستند.با این حال، رویکرد نسبتاً نوگرای مدیران مرکز و ارتباط روزافزون با دیگر مراکز شیعی در شهرهای مختلف ایتالیا، زمینه مناسبی برای تربیت نسلی متعهد، آگاه و آشنا با معارف اهلبیت(ع) فراهم کرده است.
در این سفر که با استقبال گرم و صمیمانه مسئولان، خادمان و اعضای مرکز همراه بود، درباره توسعه همکاریهای فرهنگی و علمی میان رایزنی فرهنگی و مدینهالعلم توافق شد.اهدای مجموعهای از کتابهای معارف اسلامی به زبان ایتالیایی برای تجهیز کتابخانه مرکز، از جمله اقدامات انجامشده در این بازدید بود.
همچنین دو طرف درباره برگزاری نشستها و سمینارهای نیمه تخصصی در حوزه معارف اهلبیت (ع)، پاسخگویی به نیازهای فکری نسل جوان و توسعه فعالیتهای فرهنگی مشترک به توافق رسیدند.مدینه العلم کارپی امروز نمونهای موفق از تلاش جامعه مهاجر شیعه پاکستانی برای حفظ هویت دینی و فرهنگی در قلب اروپا است. این مرکز با اتکا به مشارکت مردمی، استقلال مالی و سازماندهی منسجم، به یکی از مهمترین پایگاههای تشیع در ایتالیا تبدیل شده و نقش مؤثری در تقویت حضور اجتماعی و فرهنگی شیعیان ایفا میکند.
نکته قابل توجه آن است که در سه دهه فعالیت رایزنی فرهنگی جمهوری اسلامی ایران در ایتالیا، ارتباط منظم و ساختارمندی با این دسته از مراکز شیعی کمتر شکل گرفته بود. از این رو، بازدید از مدینهالعلم و برنامهریزی برای سفرهای مشابه به مراکز شیعی شهرهایی چون برشا، میتواند آغازگر فصل جدیدی از تعاملات فرهنگی با جوامع شیعی مهاجر در ایتالیا باشد.
انتهای پیام/
