به گزارش روابط عمومی سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، نشست علمی «شهادت رهبر معظم انقلاب، بازسازی جامعه اسلامی، مبارزه با استکبار و نقش میانجی‌گری پاکستان» با حضور جمعی از شخصیت‌های علمی، سیاسی، مذهبی، دیپلمات‌ها و نخبگان دانشگاهی ایالت بلوچستان به همت خانه فرهنگ جمهوری اسلامی ایران در کویته و با مشارکت نهادهای علمی و فرهنگی پاکستان در دانشگاه اسلامی الحمد شهر کویته برگزار شد.

این نشست تبیینی با هدف بررسی ابعاد راهبردی و منطقه‌ای تحولات اخیر جهان اسلام، تبیین پیامدهای شهادت رهبر شهید امت حضرت آیت‌الله العظمی امام سید علی خامنه‌ای (ره)، تحلیل روند همگرایی و بیداری اسلامی در تقابل با استکبار جهانی و ارزیابی نقش دیپلماتیک پاکستان به‌عنوان میانجی در بحران‌های منطقه‌ای برگزار شد.

در این نشست جمعی از صاحب‌نظران و مقامات برجسته حضور داشتند که از جمله آنان می‌توان به عبدالرئوف رفیقی، رئیس آکادمی اقبال پاکستان؛ مولانا عبدالحق هاشمی، نایب دبیرکل مرکزی جماعت اسلامی پاکستان، احمدخان اچکزئی، تحلیل‌گر مسائل سیاسی و از چهره‌های متنفذ قومی پشتون، اسحاق بلوچ، نایب‌رئیس حزب ملی (National Party)، عبدالرحیم دهوار، استاد، پژوهشگر و مدیر پژوهش دانشگاه اسلامی الحمد، عارف خان، کارشناس و تحلیل‌گر مسائل سیاسی و اجتماعی (از طریق ارتباط زنده تصویری از انگلستان)، سید ابوالحسن میری، وابسته فرهنگی و مسئول خانه فرهنگ جمهوری اسلامی ایران در کویته و سید مهدی شایقی، کارشناس امور اقتصادی و سیاسی سرکنسولگری جمهوری اسلامی ایران در کویته به نمایندگی از سرکنسول کشورمان اشاره کرد.

در ابتدای مراسم عبدالمتین آخونزاده، رئیس «مجلس فکر و دانش» با ادای احترام به مقام شامخ رهبر شهید امت اسلامی حضرت امام خامنه‌ای (ره) شهادت ایشان را نقطه‌عطفی شگرف در تاریخ معاصر جهان اسلام توصیف کرد و گفت: برخلاف برآوردهای واهی و محاسبات نادرست جبهه دشمن، این شهادت مظلومانه به محرکی برای تعمیق بیداری اسلامی افزایش انسجام ملت‌های مسلمان و شکل‌گیری جبهه‌ای یکپارچه در برابر استکبار جهانی تبدیل شده است.

رئیس مجلس فکر و دانش در ادامه تأکید کرد که پایداری و ایستادگی همه‌جانبه جمهوری اسلامی ایران افسانه شکست‌ناپذیری ایالات متحده آمریکا و رژیم صهیونیستی را در هم شکسته و معادلات کلان قدرت در عرصه بین‌المللی را به سود ملت‌های مستضعف و مظلوم جهان تغییر داده است.

در ادامه این نشست عبدالرحیم دهوار، استاد، پژوهشگر و مدیر پژوهش دانشگاه اسلامی الحمد، به تشریح ویژگی‌های بنیادی رهبری، بحران‌های اخلاقی و اقتصادی پیش‌روی امت اسلامی و ضرورت همبستگی با مسلمانان مظلوم جهان پرداخت.

وی شخصیت رهبر شهید انقلاب را در زمره معدود رهبران موفق تاریخ معاصر دانست که دارای چهار ویژگی اساسی بودند؛ نخست تواضع و فروتنی عمیق که زمینه حضور همیشگی و فداکارانه در صحنه را فراهم می‌کرد؛ دوم پایبندی استوار به اصول و ثبات در باورها و قوانین؛ سوم توانمندی در هدایت و حمایت اقتصادی از ملت و چهارم برخورداری از دانش، بینش و بصیرت علمی.

دهوار در ادامه با اشاره به وضعیت بحرانی کشمیر، فلسطین، ایران و غزه از غفلت موجود در جهان اسلام انتقاد کرد و گفت: امت اسلامی در انجام مسئولیت‌های خود برای حمایت از یکدیگر کوتاهی کرده است.

وی با تجلیل از مبارزات گروه‌های مقاومت در برابر متجاوزان، اظهار کرد: مسائلی مانند فلسطین تنها مربوط به مردم این مناطق نیست بلکه به همه امت اسلامی ارتباط دارد و این درگیری‌ها نبردی منطقه‌ای یا محدود به یک ملت خاص محسوب نمی‌شود.

مدیر پژوهش دانشگاه اسلامی الحمد همچنین با ابراز نگرانی از کاهش ارزش‌های اخلاقی، دینی و فکری در جوامع اسلامی بر اهمیت افزایش آگاهی، مطالعه و آموزش تأکید کرد و فاصله گرفتن نسل جوان از کتاب و فرهنگ مطالعه را آسیبی جدی دانست.

عبدالمتین از وکلا و جوانان نخبه ایالت بلوچستان با تبیین ریشه‌های اندیشه سیاسی در جهان اسلام اظهار کرد: سید جمال‌الدین اسدآبادی نظریه تشکیل «دولت مشترک اسلامی» با ساختار فدرال را مطرح کرد که بعدها توسط علامه محمد اقبال توسعه یافت.

وی افزود: در اندیشه اسلامی مرزهای جغرافیایی فاقد اعتبار ذاتی هستند و اسلام دارای نظام حکمرانی مستقل است که برخورداری از واحد پول مشترک و ساختار سیاسی هماهنگ را ضروری می‌داند.

این حقوقدان با اشاره به الگوهای قدرت جهانی گفت: کشورهای عضو اتحادیه اروپا از اقتصاد، پول و سیاست خارجی مشترک بهره می‌برند و آمریکا نیز ساختاری متحد دارد در حالی که نبود چنین همبستگی میان کشورهای اسلامی موجب شده قدرت‌های استعماری بر منابع، تجارت و ارز کشورهای مسلمان مسلط شوند.

وی با انتقاد از عملکرد سازمان همکاری اسلامی (OIC) اظهار کرد: این سازمان که در دهه ۱۹۶۰ میلادی با تلاش رهبرانی همچون یاسر عرفات و ذوالفقار علی بوتو شکل گرفت، امروز به نهادی تشریفاتی و کم‌اثر تبدیل شده است.

عبدالمتین تأکید کرد: این سازمان به دلیل وابستگی ساختاری به نهادهای بین‌المللی مانند سازمان ملل متحد در حل بحران‌های جهان اسلام موفق نبوده و در برابر جنایات علیه مردم غزه از سال ۲۰۲۳ تاکنون تنها به برگزاری نشست‌ها و صدور بیانیه‌ها بسنده کرده است.

وی در پایان تأکید کرد: راه برون‌رفت امت اسلامی از بحران‌های ژئوپلیتیک کنونی بازگشت به اندیشه‌های سید جمال‌الدین اسدآبادی، علامه اقبال و رهبر شهید و حرکت به سوی تشکیل «دولت مشترک و متحد اسلامی» است.

در بخش دیگری از نشست سیده مسعوده شاه، پژوهشگر و استاد دانشگاه با اشاره به شرایط کنونی جهان اسلام گفت: این مجموعه با سه چالش بزرگ سیاسی، اقتصادی و اجتماعی روبه‌رو است و پیش از هرگونه توسعه و آبادانی، حفظ بقا و اقتدار امت اسلامی اهمیت اساسی دارد.

وی مسئله فلسطین را «عمیق‌ترین زخم پیکر امت اسلامی» توصیف کرد و افزود : پاکستان در عرصه دیپلماتیک نقش فعالی برای برقراری آتش‌بس و احقاق حقوق مظلومان ایفا می‌کند.

این استاد دانشگاه درباره وضعیت ایران نیز اظهار داشت : اگرچه آتش‌بس برقرار شده اما صلح پایدار هنوز محقق نشده است زیرا تحقق آن به توافق درباره سه محور انرژی هسته‌ای نقش منطقه‌ای و رفع تحریم‌های تحمیلی وابسته است.

مسعوده شاه همچنین با اشاره به گذار جهان اسلام از انرژی‌های سنتی به فناوری‌های نوین و دانش‌بنیان، گفت: کشورهای حاشیه خلیج فارس در چارچوب برنامه‌های توسعه‌ای خود مانند افق ۲۰۳۰ سرمایه‌گذاری‌های گسترده‌ای در حوزه‌هایی همچون هوش مصنوعی، گردشگری و انرژی‌های پاک انجام داده‌اند.

وی با اشاره به رشد بانکداری اسلامی افزود: حجم دارایی‌های این نظام مالی در سال ۲۰۲۶ از مرز چهار تریلیون دلار عبور کرده و کشورهایی مانند مالزی، امارات متحده عربی و عربستان سعودی در این زمینه پیشتاز هستند.

این پژوهشگر با اشاره به ظرفیت جوانان جهان اسلام اظهار داشت : بیش از ۶۰ درصد جمعیت کشورهای اسلامی را جوانان زیر ۳۰ سال تشکیل می‌دهند و این نسل به سمت کنشگری، فناوری‌های دیجیتال، تولید محتوای رسانه‌ای و توسعه هوش مصنوعی حرکت می‌کند.

وی فقدان همگرایی واقعی و ضعف ساختارهای اقتصادی را از مهم‌ترین چالش‌های جهان اسلام دانست و بر ضرورت اصلاح تصویر رسانه‌ای، روایت‌سازی هوشمندانه و مقابله با اسلام‌هراسی تأکید کرد.

در بخش پایانی این همایش مقاله راهبردی محمد عارف خان، تحلیل‌گر مسائل سیاسی ـ اجتماعی، پژوهشگر و اقبال‌شناس برجسته جبهه فرهنگی پاکستان مقیم انگلستان با عنوان «استبداد، مقاومت و اقبال» ارائه شد.