دیپلماسی موزه، پلی برای احیای ایران فرهنگی
نخستین نشست تخصصی «امکانسنجی گفتگوهای فرهنگی موزهمحور» با حضور چهرههای برجسته دیپلماسی فرهنگی و ایرانشناسانی از آسیای میانه، قفقاز و افغانستان برگزار شد. در این رویداد، موزهها نه بهعنوان انبارهای گذشته، که در قامت موتورهای پیشران قدرت نرم و اعتمادسازی منطقهای بازتعریف شدند.
به گزارش روابط عمومی سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی حسین دیوسالار، معاون توسعه همکاریهای علمی و فرهنگی سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، در افتتاحیه نشست با اشاره به تحول ادبیات موزهداری گفت: «در نگاه نوین، موزهها از مخازن صرف به نهادهای فعال تولیدکننده دانش تبدیل شدهاند و ابزاری قدرتمند برای قدرت نرم به شمار میروند. پهنه ایران فرهنگی، با مفاخر مشترک و پیوندهای عمیق معماری، نیازمند سازوکاری است که موزهها را به حافظان این میراث مشترک بدل کند.» او همچنین بر ضرورت دیجیتالسازی، اسکن سهبعدی و مستندسازی دیجیتال برای حفاظت از میراث در برابر تهدیداتی چون جنگ و قاچاق تأکید کرد و پیشنهاد تشکیل «شبکه موزههای تمدنهای کهن» و «بانک اطلاعاتی مشترک» را مطرح ساخت.
امیر رضائیپناه، رئیس اداره گفتوگوهای فرهنگی سازمان فرهنگ، با نگاهی تحلیلی موزه را در پارادایم جدید یک «کنشگر فعال» خواند و تصریح کرد: «دیپلماسی موزه فراتر از نمایش اشیاست؛ فرایندی گفتگومحور که با تکیه بر آثار، در فضایی غیرسیاسی زمینه مفاهمه را فراهم میکند. هدف ما تبدیل موزهها به موتور پیشران ارتقای سرمایه نمادین و سرمایه اجتماعی ایران در سطح جهانی است.»
وارطان وسکانیان، رئیس دپارتمان ایرانشناسی دانشگاه ایروان، با اشاره به پیوندهای عمیق ارمنستان با دورههای هخامنشی، اشکانی و ساسانی، زبان ارمنی را «موزهای ناملموس» توصیف کرد که گنجینهای از زبانهای ایرانی باستان و میانه را در خود حفظ کرده است. به گفته او، مطالعه فرهنگ و مسیحیت ارمنستان کلید شناخت ژرفتر تمدن ایرانی است.
پروفسور بخت رستماف و دیگر پژوهشگران قزاقستانی حاضر در نشست بر ضرورت عبور از مرزهای سیاسی و نگاه به ایران فرهنگی بهمثابه یک پهنه تمدنی واحد تأکید کردند و موزهها را قادر به بنای دیواری از اعتماد میان ملتها و پیوند نسل جدید با هویت مشترک دانستند.
علی احمدستاری، دانشآموخته دانشگاه هرات، با پیشنهاد ایجاد یک شبکه موزهمحور یا کنسرسیوم منطقهای، خواستار پیوند نمادین شهرهای تاریخی همچون هرات، سمرقند، بخارا و نیشابور شد و گذار از موزههای سنتی به دیجیتالسازی و موزههای مجازی را برای برندسازی این حوزه تمدنی ضروری خواند.
رضا خزاعی، پژوهشگر دکتری هنر نیز در سخنانی بر رفع موانع اجرایی دیپلماسی موزه از جمله چالشهای گمرکی و بیمه تأکید کرد. راهکارهای پیشنهادی او شامل ایجاد کنسرسیومهای منطقهای، تبادل متخصصان، مرمت مشترک و بهرهگیری از فناوریهای واقعیت مجازی و افزوده برای پیوند شهرهای تاریخی بود.
شرکتکنندگان در این نشست اتفاق نظر داشتند که دیپلماسی موزهمحور در گستره ایران فرهنگی، فرصتی طلایی برای بازسازی پلهای فرهنگی، تقویت سرمایه نمادین ایران و عرضه الگویی موفق از همزیستی مسالمتآمیز در جهان است.
انتهاء پیام /
