موزهها به کانون گفتوگوهای تمدنی تبدیل شوند
مدیرکل مرکز پژوهشهای تاریخ، هنر و فرهنگ اسلامی (ایرسیکا) با تاکید بر احیای میراث مشترک تمدنی گفت: شایسته است موزهها را به عنوان حلقه جدید پیوندهای فرهنگی دو ملت ایران و ترکیه، به کانون گفتوگوهای تمدنی بدل کنیم.
به گزارش روابط عمومی سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، ظهر امروز (۳۰ تیر ماه) نشست تخصصی «گفتوگوهای فرهنگی موزهمحور؛ دیپلماسی موزه در روابط فرهنگی ایران و ترکیه» با حضور جمعی از مدیران موزهها، پژوهشگران و صاحبنظران دو کشور برگزار شد و شرکتکنندگان در خصوص نقش موزهها در تقویت دیپلماسی فرهنگی، بازخوانی میراث مشترک و توسعه همکاریهای علمی و فرهنگی تهران و آنکارا به ایراد سخنرانی پرداختند.به گزارش روابط عمومی و اطلاع رسانی سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، نشست علمی «گفتوگوهای فرهنگی موزهمحور؛ دیپلماسی موزه در روابط فرهنگی ایران و ترکیه» به همت دبیرخانه مرکزی گفتوگوهای فرهنگی بینالمللی سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی و با همکاری مؤسسه تاریخ و فرهنگ دیار کهن برگزار شد.در این نشست، جمعی از مدیران موزهها، استادان دانشگاه و پژوهشگران ایران و ترکیه با بررسی ظرفیتهای دیپلماسی موزهای، بر ضرورت بهرهگیری از میراث تاریخی و تمدنی مشترک برای تعمیق روابط فرهنگی دو کشور تأکید کردند.
محمود ارول قلیچ، رئیس و مدیرکل مرکز پژوهشهای تاریخ، هنر و فرهنگ اسلامی (ارسیکا)، با اشاره به پیشینه طولانی روابط ایران و آناتولی، گفت: پیوندهای فرهنگی دو ملت ریشه در قرنها تعامل تمدنی دارد و آثار بهجا مانده در موزهها و مراکز فرهنگی، گواهی روشن بر این اشتراکات تاریخی است.
وی با اشاره به نقش زبان و ادبیات فارسی در شکلگیری فرهنگ عثمانی افزود: آثار هنری، نسخ خطی و بناهای تاریخی موجود در ایران و ترکیه نشاندهنده تعامل مستمر هنرمندان و اندیشمندان دو سرزمین بوده و این میراث مشترک باید بیش از گذشته مورد توجه پژوهشگران قرار گیرد.
محرم خیر، مدیر موزه آثار ترکی و اسلامی استانبول نیز موزهها را از مهمترین ابزارهای دیپلماسی فرهنگی در جهان امروز دانست و اظهار کرد: برگزاری نمایشگاههای مشترک، ایجاد آرشیوهای دیجیتال و گسترش همکاری میان موزههای ایران و ترکیه میتواند به معرفی بهتر تمدن مشترک دو ملت در سطح بینالمللی کمک کند.
در ادامه، سلما کایا، کارشناس ارشد نسخ خطی موزه آثار ترکی و اسلامی استانبول، با اشاره به وجود نسخههای نفیس آثار ادبی فارسی از جمله شاهنامه فردوسی، مثنوی معنوی، بوستان سعدی و خمسه نظامی در موزههای ترکیه، این آثار را نماد پیوندهای عمیق فرهنگی میان دو کشور توصیف کرد.
بهرام کیان، وابسته فرهنگی جمهوری اسلامی ایران در استانبول، نیز با طرح مفهوم «دیپلماسی میراث مشترک» تأکید کرد: موزهها دیگر صرفاً محل نگهداری آثار تاریخی نیستند، بلکه به بازیگران مؤثر عرصه روابط بینالملل و مراکز تولید معنا و حافظه جمعی تبدیل شدهاند.
وی توسعه همکاریهای علمی، فرهنگی و موزهای میان ایران و ترکیه را ضرورتی راهبردی برای حفظ میراث مشترک، تقویت گفتوگوی فرهنگی و ارتقای روابط دوستانه دو کشور ایران و ترکیه مطرح کرد و افزود: بهرهگیری از ظرفیتهای مشترک فرهنگی میتواند زمینهساز افزایش اعتماد متقابل، توسعه همکاریهای علمی و تقویت همگرایی فرهنگی میان ایران و ترکیه باشد.
سید اسدالله اطهری، رئیس انجمن ایرانی مطالعات غرب آسیا و مدیر گروه ترکیه مرکز مطالعات استراتژیک خاورمیانه، نیز با اشاره به نامگذاری سال ۲۰۲۵ به عنوان «سال فرهنگی ایران و ترکیه»، این فرصت را بستری مناسب برای توسعه تعاملات فرهنگی و موزهای دانست و خاطرنشان کرد: دیپلماسی موزهای میتواند به عنوان ابزاری برای اعتمادسازی راهبردی در روابط دو کشور ایفای نقش کند.
فاطمه اصل صریرائی، رئیس موزه آذربایجان تبریز، نیز با تشریح ظرفیتهای این موزه برای همکاریهای مشترک با مراکز فرهنگی ترکیه، بر ضرورت اجرای پروژههای مشترک در حوزه نمایشگاههای تخصصی، مرمت آثار، کاوشهای باستانشناسی و تبادل تجربیات موزهداری تأکید کرد.
در بخش دیگری از این نشست، نقش ایرانیان در شکلگیری میراث مکتوب مشترک در عثمانی قرن نوزدهم مورد بررسی قرار گرفت. سخنرانان با اشاره به حضور اندیشمندان و نخبگان ایرانی در عثمانی، از شکلگیری مجموعهای ارزشمند از آثار فکری، فرهنگی و آموزشی به عنوان بخشی از میراث مشترک دو ملت یاد کردند.
پیشنهاد این نشست از مجموعه برنامههای گفتگومحور فرهنگی است که با تمرکز بر دیپلماسی موزه توسط اداره توسعه گفتگوهای فرهنگی سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی با دبیری امیر رضائیپناه، رییس اداره گفتگوهای فرهنگی این مجموعه در همکاری با مراکز علمی و پژوهشی مختلف ایران و جهان در دست اجرا است.

