خیابانهای بسیاری در ایران مزین به نام «اقبال» است
مسئول خانه فرهنگ ایران در راولپندی با اشاره به جایگاه علامه اقبال لاهوری در بین اقشار مختلف اجتماعی ایران گفت: افزون بر علاقه قائد شهید به مقام این شاعر و اندیشمند پاکستانی امروز خیابانها و کوچههای بسیاری مزین به نام «اقبال» هستند.
به گزارش روابط عمومی سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، با هدف توسعه تعاملات فرهنگی و دانشگاهی مهدی طاهری، مسئول خانه فرهنگ ایران در راولپندی، از کالج دولتی تحصیلات تکمیلی اصغر مال، راولپندی، بازدید کرد و از سوی پروفسور تنویر احمد عباس خیچی، مدیر کالج، به همراه اعضای هیئت علمی، مورد استقبال قرار گرفت.
این بازدید فرصت مهمی برای تعامل علمی و فرهنگی میان کالج و خانه فرهنگ ایران، بهویژه در زمینه زبان و ادبیات فارسی، علامه اقبال و میراث مشترک فرهنگی و تاریخی ایران و پاکستان فراهم کرد.
طاهری در جریان این بازدید با مدیر کالج و اعضای هیئت علمی گفتوگو کرد و علاقه خود را به توسعه همکاریهای علمی و فرهنگی قویتر با این مؤسسه در آینده ابراز داشت.
کالج دولتی تحصیلات تکمیلی اصغر مال، راولپندی، دارای ۱۲۲ سال سابقه آموزشی است و پیشینه آن به مدرسهای بازمیگردد که در سال ۱۹۰۴ توسط Sanatan Dharma Sabha تأسیس شد.
ساختمان اصلی تاریخی آن که در سال ۱۹۱۳ ساخته شده است، با برخورداری از نمادهای هندو، مسلمان، مسیحی و سیک، میراث چندفرهنگی راولپندی را منعکس میکند و روزنامه Dawn از آن بهعنوان نمادی از تنوع مذهبی این شهر یاد کرده است. پس از استقلال، دولت پنجاب در اکتبر ۱۹۴۸ این مؤسسه را در اختیار گرفت و آن را به نخستین کالج دولتی بخش راولپندی تبدیل کرد.
این کالج در سال ۱۹۶۳ به University of the Punjab وابسته شد و در ابتدا تحصیلات تکمیلی را در پنج رشته ارائه میکرد. امروزه این کالج بیش از ۱۲۰۰ دانشجو و ۱۴۸ استاد دارد و دارای یک بخش فعال زبان فارسی است که در مقاطع متوسطه و کارشناسی کلاسهای زبان فارسی برگزار میکند. اگرچه در حال حاضر برنامه کارشناسی دانشجو ندارد، پنج دانشجو در رشته فارسی FA مشغول به تحصیل هستند و بدین ترتیب پیوند این مؤسسه با میراث غنی ادبی و فرهنگی فارسی در منطقه همچنان ادامه دارد.
در جریان این دیدار، پروفسور دکتر تنویر احمد عباس خیچی اظهار داشت که ایرانیان علاقه و محبت فراوانی به علامه اقبال دارند. طاهری در پاسخ با این دیدگاه موافقت کرد و تأکید نمود که اقبال در ایران عمیقاً محبوب است و افزود: از برخی جهات شاید در ایران حتی بیش از مردم پاکستان مورد توجه و قدردانی قرار میگیرد.
طاهری اشاره کرد که تعدادی از خیابانها در ایران به نام علامه اقبال نامگذاری شدهاند که نشاندهنده احترام و جایگاه این شاعر و فیلسوف بزرگ است.
وی همچنین بیت مشهور فارسی علامه اقبال را قرائت کرد: «اگر تهران به ژنو دنیای شرق تبدیل شود، شاید سرنوشت کره زمین تغییر کند». این گفتوگو اهمیت مداوم شعر فارسی اقبال را بهعنوان پیوندی فرهنگی و فکری میان ایران و پاکستان نشان داد.
یکی از اعضای هیئت علمی نیز به علاقه و ارادت رهبر معظم ایران به علامه اقبال اشاره کرد و اظهار کرد: قائد شهید امت خود را مرید اقبال معرفی کرده است.
عضو دیگری از هیئت علمی که رئیس بخش زبان فارسی در کالج است، در ادامه بحث ادبی، شعری از امیرخسرو را با این عبارت آغازین قرائت کرد: «اما تو چیز دیگری...». این گفتوگوها نشاندهنده علاقه عمیق اعضای هیئت علمی کالج به ادبیات فارسی بود و اهمیت و جایگاه همچنان پایدار میراث ادبی فارسی در پاکستان را نشان داد.
طاهری توضیح داد که شعر فارسی دارای تاریخی طولانی و پرافتخار در این منطقه است و به چندین شاعر و شخصیت برجسته ادبی، از جمله بیدل، غنی کشمیری، علامه اقبال، واقف لاهوری و بسیاری دیگر اشاره کرد. سخنان وی نقش مهم ادبیات فارسی در تاریخ فکری و فرهنگی جنوب آسیا را برجسته ساخت. این گفتوگو همچنین نشان داد که فارسی صرفاً زبان ادبیات نبوده، بلکه برای قرنها بهعنوان وسیلهای مهم برای دانش، امور اداری، فلسفه و تبادلات فرهنگی در این منطقه مورد استفاده قرار گرفته است.
در پاسخ به پرسشی درباره اینکه آیا ایران و پاکستان در آداب و رسوم و سنتهای خود شباهتهایی دارند، طاهری تأکید کرد که دو کشور شباهتهای مشترک فراوانی دارند.
وی به پیوندهای موجود در زمینههای مختلف، از جمله ژنتیک، زبان و تاریخ طولانی تعامل میان دو کشور اشاره کرد و گفت که حدود ۸۰۰ سال سابقه مشترک تاریخی در زبان فارسی و ارتباطات فرهنگی میان دو طرف وجود دارد.
وی همچنین توضیح داد که تأثیر زبان فارسی بر زبان اردو همچنان بسیار گسترده و عمیق است و بخش قابلتوجهی از واژگانی که امروزه مردم پاکستان در گفتوگوهای روزمره و همچنین در زبان رسمی و اداری به کار میبرند، ریشه در زبان فارسی دارد. بسیاری از این واژگان چنان با زبان اردو آمیخته شدهاند که امروزه بهعنوان بخشی طبیعی و جداییناپذیر از این زبان مورد استفاده قرار میگیرند.
در جریان این بازدید، دکتر طاهری به همراه پروفسور دکتر تنویر احمد عباس خیچی از بخشهای مختلف دانشکدهها و کتابخانه کالج دیدن کرد و همچنین ساختمان تاریخی این مؤسسه را مورد بازدید قرار داد.
ساختمان قدیمی همچنان جذابیت و ویژگی متمایز خود را حفظ کرده و یادآوری زندهای از تاریخ طولانی آموزشی و فرهنگی کالج به شمار میرود. بازدید از کتابخانه و بخشهای آموزشی، بهویژه در ارتباط با گفتوگوهای انجامشده درباره زبان و ادبیات فارسی، اهمیت ویژهای داشت؛ زیرا کالج علیرغم تعداد محدود دانشجویان فعلی این رشته، همچنان فضای نهادی و آموزشی مناسبی برای مطالعه زبان فارسی فراهم کرده است.
در پایان این بازدید، طاهری از رئیس کالج، اعضای هیئت علمی و دانشجویان دعوت کرد تا از خانه فرهنگ ایران در راولپندی بازدید کنند. وی بر اهمیت توسعه همکاریهای متقابل و همکاریهای علمی و فرهنگی میان دو مؤسسه در آینده تأکید کرد. این دعوت با استقبال گرم مدیریت کالج و اعضای هیئت علمی روبهرو شد. چنین همکاریهایی میتواند فرصتهایی را برای دانشجویان و استادان فراهم کند تا در برنامههای زبان فارسی، نشستهای ادبی، رویدادهای فرهنگی، سخنرانیها، تبادلات علمی و دیگر فعالیتهای مشترک شرکت کنند.
