پژوهش تطبیقی «شاهنامه» و «ماناس» به زبان قرقیزی ترجمه میشود
اثر اهدایی وزیر فرهنگ جمهوری اسلامی ایران به همتای قرقیزستانی، با همت گروه مترجمان به زبان قرقیزی ترجمه و روانه باز نشر این کشور خواهد شد.
به گزارش روابط عمومی سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، بیست و سومین نشست وزرای فرهنگ سازمان همکاری شانگهای از ۲۵ تا ۲۹ تیرماه با حضور سید عباس صالحی در قرقیزستان برگزار ش که در حاشیه این رویداد بینالمللی وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی ایران در حاشیه اجلاس وزرای فرهنگ کشورهای عضو پیمان شانگهای با مامبتعلی اف وزیر فرهنگ، اطلاعات و جوانان قرقیزستان دیدار و گفتوگو کرد.
ملاقاتی که یک هدیه ویژه از سوی نماینده کشورمان برای عالیترین مسئول فرهنگی این کشور آسیایی به همراه داشت و کتاب پژوهش تطبیقی «شاهنامه» و «ماناس» به مامبتعلی اف اهدا شد.
مناس، نام حماسه ملی مردم قرقیز است. قهرمان داستانی که با پیکارهای خود مقابل دشمنی به نام جولوی، غرور و تعصب ملی مردم قرقیزستان را هم سنگ تلاشهای پهلوانان ایرانی شاهنامه را تقویت میبخشد.
این قصههای بعضا افسانهای در بین مردم قرقیز نخستین بار در یک دستنویسی فارسی به نام مجمعالتواریخ توسط صیفالدین اخستیکی، ساکن وادی فرغانه در سال ۳–۱۷۹۲ میلادی نوشته شده است. نگارشهای گوناگونی از حماسه مناس در دست است که بلندترین آن دربرگیرنده حدود ۵۰۰ هزار سطر عنوان میشود. دولت قرقیزستان با ادعای «هزار سالگی» برای همین اثر در سال ۱۹۹۵ «جشن هزار سالگی» برای این میراث فرهنگی برگزار کرد.
این پهلواننامه که داستان فردی به نام مناس و نوادگان و پیروان اوست، به نبردهایی اختصاص دارد که دشمنانی از قومهای ختا و قالموق محور اصلی داستان را تشکیل میدهند.
این اثر از سه بخش فراهم شده که هز بخش دربرگیرنده مجموعهای ناپیوسته از رویدادهای قهرمانی است و در قرقیزستان آیینی همانند شاهنامهخوانی ایران برای مناسخوانی وجود دارد.
رایزن فرهنگی جمهوری اسلامی ایران در قرقیزستان ضمن دیدار با نویسنده پژوهش تطبیقی «شاهنامه» و «ماناس» موضوع ترجمه و انتشار این اثر در قرقیزستان را پیگیری نمود.
پیش از این و در جریان دیدار دوجانبه سید عباس صالحی، وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی ایران با وزیر فرهنگ، جوانان و اطلاعرسانی قرقیزستان، رساله دکترای خانم قالدیرعلیوا که در دانشگاه تربیت مدرس تهران زیر نظر اساتیدی مانند دکتر ناصر نیکوبخت، دکتر غلامحسین غلامحسینزاده و دکتر محمد دانشگر نگاشته شده است.
در روزگاری که روابط و رقابت کشورها تنها در عرصه اقتصاد و سیاست جریان ندارد، فرهنگ و روایت فرهنگ بیش از هر زمان دیگری نقش راهبردی یافته و اگر تا دیروز دیپلماسی در اتاقهای سیاسی تعریف میشد، امروز بخشی از آن در سالنهای نمایش، دانشگاهها، موزهها، محافل ادبی، جشنوارهها و حتی توجه بر مشترکات و اسطورههای تطبیقی شکل میگیرد.
واقعیتی که وزیر فرهنگ کشورمان در دیدار با همتای قرقیز خود بر آن صحه گذاشته و اظهار میکند: در دیداری که پیشتر در بارسلونا داشتیم درباره برنامههای فوری و بلندمدت گفتوگو کردیم؛ در آن دیدار درباره گسترش همکاری در حوزه سینما گفتوگو داشتیم که خوشبختانه در همین راستا تفاهمنامه میان سازمان سینمایی ایران و قرقیزستان در جشنواره فیلم بیشکک رخ داد و به نتایج خوبی رسیده است. بر حسب همین مراوادت هنری امیدوار هستم روابط تاریخی و دوستانه ایران و قرقیزستان با اتکا به اقدامات فرهنگی تقویت شود. اگر بخواهیم روابطی پایدار میان ملتها برقرار کنیم (هر چند سیاست و اقتصاد اهمیت فراوان دارند) اما این فرهنگ است که بنیان اصلی این ارتباط را شکل میدهد. یکی از راههای تعمیق این پیوند، جستوجوی ریشههای مشترک است تا این ارتباط را قدیمیتر کنیم و ریشه را به عمق بیشتری ببریم.
وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی در این جلسه یاد آور میشود: خوشبختانه در ایران، اسناد تاریخی و نسخههای خطی فراوانی به زبان فارسی و دیگر زبانها وجود دارد که میتوان به وسیله آن سابقه تاریخی ارتباط با سایر ملتها از جمله قرقیزستان را جست و جو کرد. امروز در ایران حدود یک میلیون نسخه خطی به زبان فارسی نگهداری میشود و افزون بر آن، چندین میلیون نسخه خطی به زبان عربی نیز در مراکز علمی و فرهنگی موجود است و همچنین ایران دارای حدود پنج میلیون اثر موزهای است که حدود ۳ میلیون اثر حاصل کاوشها و اکتشافات باستانشناسی است.
وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی با تاکید بر اینکه ادبیات کلاسیک و معاصر زمینهای ارزشمند برای آشنایی نسلهای جدید با بزرگان جهان و سایر کشورهاست، اظهار میکند: در کنار دو موضوع گسترش مطالعات و پژوهشهای اسنادی و توسعه همکاریهای ادبی، مایل هستم موضوع مهم دیگری را نیز مطرح کنم و آن توجه به حماسهها و اسطورههای مشترک میان دو ملت است.
صالحی تصریح دارد: یکی از بزرگترین آثار ملی ایران شاهنامه حکیم ابوالقاسم فردوسی است؛ اثری که افزون بر آن که شناسنامه ملی و حماسه بزرگ ایرانیان به شمار میآید در حوزههای مختلف هنری، از جمله هنرهای تجسمی، هنرهای نمایشی و هنرهای نوین و معاصر ایران نیز حضوری پررنگ و تأثیرگذار داشته و از جایگاهی ممتاز برخوردار است. در سوی دیگر خوشبختانه ملت قرقیزستان نیز حماسهای بزرگ و ارزشمند به نام «ماناس» دارند که از بسیاری جهات با شاهنامه قابل مقایسه است.
وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی یادآور میشود: تاکنون پژوهشهای ارزشمندی در زمینه مقایسه این دو اثر انجام شده است؛ به تازگی در دانشگاه علامه طباطبایی که دانشگاه اول علوم انسانی ایران است رساله دکتری درباره مقایسه «شاهنامه و ماناس» دفاع شده است. امیدواریم این رساله به زودی در ایران منتشر شود و پیشنهاد میکنم این اثر به زبان قرقیزی نیز ترجمه و منتشر شود.
صالحی با بیان اینکه میتوان ذیل ظرفیتهای «شاهنامه و ماناس» همکاریهای گسترده فرهنگی و هنری میان دو کشور را سامان داد، تاکید دارد: گنجینهای گرانبها در ایران و قرقیزستان وجود دارد و میتوان از رهگذر این دو اثر بیش از پیش به یکدیگر نزدیک شویم.
_crop.jpg)
