قسمتي از پيام نوروزي 1388 رهبر معظّم انقلاب : با توجه به اهميت "حياتي و اساسيِ مصرف مدبرانه و عاقلانه منابع كشور "، سال جديد را در همه زمينه ها و امور، سال اصلاح الگوي مصرف مي دانم.

اسراف و صرفه جويي از ديدگاه قرآن ، پيامبر اكرم(ص) ، ائمه اطهار و مقام معظم رهبري

 

(26)انه بعباده خبير بصير
اگر خدا رزق و روزي و ثروت فراوان نصيب بندگانش كند، در زمين سركشي و طغيان مي كنند، پس به قدر كفايت به آنها روزي مي دهد، زيرا خداوند به احوال بندگانش آگاهي و بينايي كامل دارد.
سوره شوري – ايه 27

چيزي كه آن هم براي جامعه ما بسيار مهم است انضباط اقتصادي و مالي است. من اين را از ملت و مسئولين كشور و مأمورين دولت و آحاد ملت تقاضا دارم. انضباط اقتصادي و مالي يعني مقابله با ريخت و پاش. زياده‌روي ، اسراف، ريخت و پاش مالي و زياده روي در خرج كردن و زياده‌روي در مصرف كردن به هيچ وجه صفت خوبي نيست.

مقام معظم رهبري

________________________________________

(25)و طبع الله علي قلوبهم
(سرزنش و كيفر) تنها شامي كساني مي شود كه در حالي كه توانايي مالي دارند از تو اجازه عدم شركت در جهاد را مي خواهند و راضي‌اند كه چون معذوران و معاف‌شدگان از جنگ، خانه نشين باشند خداوند بر دلهاي آنها مهر زده است، لذا چيزي درك نمي كنند (و از عاقبت اعمال خود غافلند)
سوره توبه _ آبه 93

اامروز دشمن چشمش به نقطه حساس اقتصادي است تا بلكه بتوانند اين كشور را از لحاظ اقتصادي دچار اختلال كنند. هر چه مي توانند اختلال ايجاد مي كنند و هر چه هم نمي توانند در تبليغاتشان وانمود كنند كه اختلال هست. اين كاري است كه امروز در تبليغات دشمن ما، با قدرت و به شكل‌هاي مختلف انجام مي‌گيرد. راه مقابله هم انضباط مالي و صرفه‌جويي و نگاه پرهيزگرانه به مصرف گرايي است.

مقام معظم رهبري 11/2/87

________________________________________

(24)ربنا اطمس علي اموالهم
موسي (ع) عرض كرد: آفريدگارا، تو به فرعون و درباريان او زندگي و تجمل و ثروت بخشيده‌اي و او به واسطه آنها مردم را از راه خدا گمراه مي كند، آفريدگارا، اموالشان را كه (وسيله گمراهي مردمان قرار داده‌اند) نابود فرما و دلهاشان را چنان سنگين و سخت فرما كه تا روزي كه عذاب سهمگين را ببينند ايمان نياورند.
سوره يونس – آيه 88

اينكه گفته مي شود از كساني كه مصرف زياد دارند ماليات بيشتر گرفته شود، يارانه كمتري به آنها داده شود، حرف بسيار معقولي است، حرف خوبي است. آن كساني كه مصرف كمي دارند از كمك‌هاي دولتي، از كمك‌هاي عمومي بهره‌مند شوند. بعضي‌ها 10 برابر آنها، بعضي‌ها 20 برابر آنها مصرف مي‌كنند. خب اينها بايستي هزينه بيشتري بدهند.

مقام معظم رهبري 14/1/72

________________________________________

(23)لا قوه الا بالله
و (اي پيامبر) براي مشركان داستان دو مردي را مثال بزن كه به يكي از آنها دو تاكستان انگور بخشيديم كه پيرامون آن درختان نخل بود و در ميان آن، مزرعه‌اي پربركت پديد آورديم، هر يك از دو باغ ميوه خود را به فراواني و بدون هيچ كمبودي عرضه مي كرد و ما ميان آن دو بوستان، نهر بزرگي جاري ساختيم. يكي از آن دو نفر كه برداشت خوبي از ميوه‌ها داشت، روزي ضمن گفتگو به دوست خود گفت : من بيشتر از تو مال و ثروت دارم و از لحاظ نفرات خانواده و افراد زيردست هم از تو قدرتمندترم. و او قدم به درون باغ نهاد در حاليكه ذهنش سرشار از افكار بخود ستمگرانه بود. به دوستش گفت : من گمان نمي كنم كه اين باغ زيبا هرگز دچار فنا و نيستي شود و گمان ندارم كه قيامت هرگز فرا رسد و اگر بميرم و به ديدار پروردگارم نائل شوم آنجا هم باغي بهتر از اين نصيب من خواهد شد. دوستش چون سخنان او را شنيد به او گفت : آيا به آن خداوند يكتايي كه تو را از خاك و سپس از نطفه آفريد و سرانجام تو را به صورت مردي پديدار فرمود شرك مي‌ورزي؟ اما پروردگار من آن خداوند يگانه است و هرگز براي ذات اقدسش شريكي قائل نيستم. تو چرا وقتي وارد باغت شدي نگفتي ماشاءالله لاقوه الا بالله ؟ اگر تو مرا از لحاظ مال و فرزند پايين تر از خود مي بيني ، چه بسا كه خداوند به من باغي بهتر از باغ تو عنايت فرمايد و بر بوستان تو كه اين قدر به آن مي نازي و دل بدان بسته‌اي صاعقه‌اي از آسمان نازل فرمايد و آن را به زميني خشك و لم يزرع بدل كند. يا آب باغ چنان در اعماق زمين فرو رود كه نتواني براي آبياري، آن را دوباره برگرداني. پس بر اثر دعاي آن مؤمن و به سبب شركت صاحب باغ، ميوه‌ها در اثر صاعقه نابود شدند و او شب را صبح كرد در حالي كه دستهاي خود را با افسوس و حسرت براي پولي كه هزينه كرده بود بهم مي ماليد، داربست‌هاي تاكها همه فرو ريخته بود و او مرتب مي گفت : اي كاش هرگز شريكي براي پروردگارم قائل نشده بودم.
سوره كهف – آيات 32 الي 43

اينكه گفته مي شود از كساني كه مصرف زياد دارند ماليات بيشتر گرفته شود، يارانه كمتري به آنها داده شود، حرف بسيار معقولي است، حرف خوبي است. آن كساني كه مصرف كمي دارند از كمك‌هاي دولتي، از كمك‌هاي عمومي بهره‌مند شوند. بعضي‌ها 10 برابر آنها، بعضي‌ها 20 برابر آنها مصرف مي‌كنند. خب اينها بايستي هزينه بيشتري بدهند.

مقام معظم رهبري 1/01/88

________________________________________

(22)انفقوا مما ررزقناكم
اي كساني كه ايمان آورده ايد از آنچه روزي شما مقرر فرموده‌ايم به نيازمندان انفاق كنيد پيش از آنكه روزي فرا رسد كه نه خريد و فروشي در آن است و نه دوستي و نه شفاعت، و كافران همان به خود ستمگران واقعي هستند.
سوره بقره – آيه 254

چيزهايي ناشي شده از هوس، چشم و هم چشمي، آبروداري‌هاي خيالي، مسافرت مي‌روند، مي آيند، مهماني درست مي كنند – گاهي خرج آن مهماني از مسافرتي كه رفته اند، بيشتر است!- عروسي مي گيرند، عزا مي گيرند هزينه اي كه براي اين مهماني ها مصرف مي كنند، هزينه هاي گزافي است. انواع غذاها! چرا؟ چه خبر است ؟ در كشور ما هنوز هستند كساني كه از اوليات هم محرومند، بايد كمك كنيم كشور پيش برود.

مقام معظم رهبري 1/01/88

________________________________________

(21)و اذا انعمنا علي الانسان اعرض
آو چون به آدمي نعمت عنايت فرماييم (در اثر خوشي و راحتي) از ما دور مي شود و چون گرفتاري و ناخوشايندي به او روي مي آورد شديداً دچار نااميدي مي گردد.
سوره اسري – آيه 83

من مي خواهم به مردم عزيزمان عرض بكنم كه امسال همه سعي بكنند اسراف را كنار بگذارند. در زندگي‌هاي ما اسراف وجود دارد. اسراف، يعني تضييع نعمت الهي، يعني نشناختن قدر نعمت الهي.

مقام معظم رهبري 29/12/75

________________________________________

(20)اذا ماابتلاه
آنگاه كه خداوند بنده‌اش را با لطف و كرم خود مورد آزمون قرار مي دهد، شخص (توفيق را به امتيازات خودش نسبت داده و) مي گويد: پروردگارم مرا گرامي داشت (چون كه لايق بودم). اما همينكه خداوند براي آزمايش او را دچار فقر و تنگدستي مي كند فوري مأيوس مي شود و مي گويد : اين خداست كه اينطور مرا فقير و خوار كرده. نه ! خداوند به شما كم لطف نيست ولي اين وضع به دليل آن است كه شما به يتيم‌ها رعايت نمي‌كنيد و محبت نمي‌كنيد و احكام خداوند را درباره ارث يتيم رعايت نمي‌كنيد و يكديگر را بر اطعام فقيران ترغيب و تشويق نمي‌كنيد و ارث و ميراث ديگران را هم به انواع حيله به نام خود مي كنيد و مي‌خوريد و به مال و منال دنيا خيلي شيفتگي داريد.
سوره فجر – آيات 15 الي 20

جوانها اجتماعات خانوادگي تشكيل بدهند و كمكهاي افراد خانواده را جمع كنند و در درجه اول به مصرف فقرا و نادارهاي همان خانواده و فاميل برسانند و اگر نيازي نبود به فقراي ديگر رسيدگي كنند.

مقام معظم رهبري 15/09/81

________________________________________

(19)اذا ماابتلاه
آنگاه كه خداوند بنده‌اش را با لطف و كرم خود مورد آزمون قرار مي دهد، شخص (توفيق را به امتيازات خودش نسبت داده و) مي گويد: پروردگارم مرا گرامي داشت (چون كه لايق بودم). اما همينكه خداوند براي آزمايش او را دچار فقر و تنگدستي مي كند فوري مأيوس مي شود و مي گويد : اين خداست كه اينطور مرا فقير و خوار كرده. نه ! خداوند به شما كم لطف نيست ولي اين وضع به دليل آن است كه شما به يتيم‌ها رعايت نمي‌كنيد و محبت نمي‌كنيد و احكام خداوند را درباره ارث يتيم رعايت نمي‌كنيد و يكديگر را بر اطعام فقيران ترغيب و تشويق نمي‌كنيد و ارث و ميراث ديگران را هم به انواع حيله به نام خود مي كنيد و مي‌خوريد و به مال و منال دنيا خيلي شيفتگي داريد.
سوره فجر – آيات 15 الي 20

جوانها اجتماعات خانوادگي تشكيل بدهند و كمكهاي افراد خانواده را جمع كنند و در درجه اول به مصرف فقرا و نادارهاي همان خانواده و فاميل برسانند و اگر نيازي نبود به فقراي ديگر رسيدگي كنند.

مقام معظم رهبري 15/09/81

________________________________________

(18) فدمرناها تدميرا
چون اراده به نابودي نافرمانان قريه و شهري كنيم، نخست فرمان خود را بر مرفهان و خوشگذران‌هاي سركش آن قوم اعلام مي‌فرماييم، آنگاه كه به پيروي از نفس در مخالفت با اوامر الهي كوشيدند پس مستحق وعده عذاب مي‌شوند و ما آنها را به كلي نابود مي سازيم.
سوره اسرا – آيه 16


از جمله چيزهايي كه روند حركت به سمت عدالت را در جامعه كند مي كند، نمود اشرافي‌گري در مسئولان بالاي كشور است. از اين اجتناب كنيد. اشرافي‌گري دو عيب دارد. عيب دومش از عيب اولش بزرگتر است. عيب اول اشرافي‌گري اسراف است. اشرافي‌گري حلال را مي گويم، يعني آن چيزي كه پولش از راه حلال و به حق بدست آمده. اما عيب دوم بدتر است و آن اين است كه فرهنگ سازي مي كند، يعني چيزي براي مسابقه دادن همه درست مي كند. البته در اين زمينه مسئولان درجه يك خيلي نقش دارند. تلويزيون خيلي نقش دارد، نقش من و شما خيلي مهم است.

مقام معظم رهبري 5/06/80

________________________________________

(17) فاطعموه من يحتاج اليه
نقل شده است كه امام صادق (ع) مشاهده كردند ميوه‌اي را نيم خورده از خانه برون انداخته‌اند، خشمگين شدند و فرمودند : اگر شما سير هستيد خيلي از مردم گرسنه‌اند، خوب بود آن را به نيازمندي مي‌داديد.
مجمع الاخبار – باب 171 – حديث 4


اصل تجمل همراه با اسراف و همراه با زياده‌روي است و بد است، ليكن جنبه دومي دارد كه اهميتش كمتر از جنبه اول نيست و آن انعكاس تجمل شما در زندگي مردم است، بعضي‌ها از اين غلفت مي‌كنند! وقتي شما جلوي چشم مردم، وضع اتاق و دفتر و محيث كار و محيط زندگي را آن چناني مي‌كنيد، اين يك درس عملي است و هر كس اين را مي‌بيند، بر او اثر مي گذارد، حداقل اين را بايد رعايت كرد.

مقام معظم رهبري 4/10/87

________________________________________

(16) احتقر بالافلاس
اكسي كه به زياده روي افتخار كند با تنگ‌دستي، خوار و زبون مي‌گردد.
امام علي (ع) – ميزان الحكمه – جلد 1 – حديث 1661


ساده زيستي چيز بسيار با ارزشي است، ما اگر بخواهيم تجمل و اشرافي‌گري و اسراف و زياد‌ه‌روي را كه واقعاً بلاي بزرگي است از جامعه‌مان ريشه‌كن كنيم با حرف و گفتن نمي‌شود كه از يك طرف بگوييم و از طرف ديگر مردم نگاه كنند و ببينند عملمان جور ديگر است ! بايد عمل كنيم.
 

مقام معظم رهبري 2/06/87

________________________________________

(15) ضمنت...
اهر كس در زندگي خود ميانه‌رو باشد، من ضمانت مي‌كنم كه هرگز تهيدست نشود.
امام صادق(ع) – خصال الصدوق – باب 1 – حديث 32



گاهي صد تومان انسان خرج مي كند، اسراف كرده گاهي صد ميليارد اگر خرج كند اسراف نكرده . بايد ديد در مقابلش چه مي‌گيريم.
 

مقام معظم رهبري 19/10/87

________________________________________

(14) لايبذر و لايسرف
انسان مؤمن اسراف و زياده روي نمي كند بلكه ميانه روي را پيشه خود مي سازد.
امام صادق (ع) – مجمع الاخبار – باب 30 – حديث 1



من مردم را به قناعت دعوت مي كنم. قناعت سرافرازانه، قناعت انسان عاقل و خردمندي كه مي داند آينده خود را با قناعت تأمين مي كند و زندگي و روال اقتصادي كشور را تسهيل و به مسئولين كمك مي كند كه بتوانند تدابير صحيح را در كار اداره مملكت اعمال كنند.
 

مقام معظم رهبري 28/12/76

________________________________________

(13) و لاتمدن عينيك
و با نگاه حسرت به نعمتهايي كه به برخي از ديگران داده‌ايم خيره مشو، اين چيزها جلوه‌هاي فاني دنياست كه ما آنها را مايه آزمايش و عذاب آنها مقرر فرموده‌ايم ولي رزق و روزي معنوي آفريدگار نيكوتر است و ماندگار.
سوره طه – آيه 131


به برادران و خواهران سراسر كشور عرض مي كنم كه موضوع قناعت را جدي بگيريد. منظورم از قناعت ، اين نيست كه دست به نعمتهاي الهي نزنيد و از انها بهره‌‌مند نشويد، مقصود اين است كه حد و اندازه نگه داريد، زياده روي و اسراف نكنيد. نعمتهاي الهي را ضايع ننماييد.
 

مقام معظم رهبري 4/1/72

________________________________________

(12) و الله يرزق من يشاء بغير حساب
زندگي و مال و منال دنيا در چشم كافران جلوه‌اي جذاب يافته است، از اين رو (از سر غرور و تفاخر) مؤمنان (تهيدست) را مسخره مي‌كنند و حال آنكه پرهيزگاران در قيامت از آنها برتر و بالاترند و خداوند هر كس را اراده فرمايد بدون حد و حساب رزق و روزي مي‌بخشد.
سوره بقره – آيه 212

بمصرف‌گرايي براي جامعه بلاي بزرگي است. اسراف روز به روز شكاف‌هاي طبقاتي و شكاف بين فقير و غني را بيشتر مي‌كند. يكي از چيزهايي كه لازم است مردم براي خود وظيفه بدانند اجتناب از اسراف است.
 

مقام معظم رهبري 15/9/81

________________________________________

(11) اولم يعلم ان الله اهلك من قبله
اقارون از ثروتمندان قوم موسي بود اما به قوم خويش ستم كرد. ما آنقدر به او ثروت و گنج عنايت فرموده بوديم كه حتي حمل كليدهاي آنها از عهده يك گروه زورمند خارج بود. قوم او كراراً به او مي‌گفتند: اين قدر به مال و منال خود نناز و سرمست نباش كه خداوند قدرتمندان مغرور و سرمست را دوست نمي‌دارد. (و نيز آنها نصيحت‌گرانه به او مي‌گفتند: ) از مال و ثروتي كه خداوند به تو عنايت فرموده ذخيره‌اي بوسيله اعمال خير، براي آخرتت فراهم بياور و از نعمتهاي دنيايي همانگونه كه خداوند به تو نيكي فرموده و بخشيده تو هم به ديگران و نيازمندان ببخش و بواسطه قدرت و ثروت دست به فساد نزن، همانا خداوند فاسدان را دوست نمي‌دارد. قارون در پاسخ به نصيحت گران قوم گفت : اين ثروت را من بر اثر دانش و لياقت و كوشش خودم بدست آورده‌ام. آيا او پي نبرده بود كه خداوند اقوامي را قبل از او به هلاكت رسانيد كه بسيار از او نيرومندتر و ثروتمندتر بودند؟ و وقتي كه عذاب الهي فرا رسد و حكم نازل شود ديگر مهلتي براي بررسي و پرس و جو درباره گناهان محكومان نيست، چون كه فرصت را از دست داده‌اند.
سوره قصص _ آيات 76 الي 79

بايد به قدر نياز و حاجت خرج و مصرف كرد به خصوص آن كساني كه اموال عمومي را مصرف مي كنند. كساني كه اموال خودشان را هم مصرف مي‌كنند اين مطلب خطاب به آنها هم هست، آنها هم زيادي مصرف مي‌كنند، بعضي پولدارند حالا درآمدي انشاءالله از راه حلال، و آنها كه از راه حرام باشد وضعشان بدتر است. ولو كساني كه از راه حلال درآمدي بدست آورده باشند اگر در خرج كردن و وضع زندگي و تجملات بيهوده و بيجا، در ريخت و پاش‌ها و در اعيان منشي و در اين امور اسراف كنند، بي‌انضباطي مالي و اقتصادي انجام داده‌اند. اين اسمش ريخت و پاش است و ريخت و پاش بد است.
 

مقام معظم رهبري – پيام نوروزي سال 74

________________________________________

(10) فبشرهم بعذاب اليم
اكساني كه از زر و سيم گنجينه‌ها فراهم مي‌آورند و در راه خدا صرف نمي‌كنند به عذابي دردناك بشارت ده و آن عذاب در روزي است كه آن طلاها و نقره‌ها را در آتش دوزخ مي‌گدازند و پيشاني، پشت و پهلوي آنان را با آن فلزات گداخته داغ مي‌كنند و به آنها گفته مي‌شود، اين است گنجي كه براي خود اندوخته‌ايد، پس كيفر آن مال‌اندوزي را بچشيد.
سوره توبه – آيات 34 و 35

مصرف بي‌رويه و زياد قاعدتاً از سوي قشرهاي مرفه انجام مي‌گيرد. چون قشرهاي ضعيف قادر نيستند كه زياد مصرف كنند. مصرفي كه از سوي يك قشر انجام مي‌گيرد به زيان كشور است. يعني هم زيان اقتصادي، هم زيان اجتماعي و هم زيان رواني و اخلاقي دارد. من مكرر عرض كردم، باز هم مي‌گويم و خواهش مي‌كنم، كه مصرف‌گرايي را رها كنند. مصرف بايد با اندازه باشد، نه به حد اسراف و زياده‌روي.
 

مقام معظم رهبري28/12/70

________________________________________

(9)ان الانسان ليطفي
اما انسان موجودي ناسپاس است و عصيانگري مي‌كند، به ويژه وقتي از مال دنيا خود را بهره‌مند و توانگر ببيند.
سوره علق – آيات 6 و 7

اينجانب از اين كه كساني مي‌كوشند تا در ميان مردم ما رسم تجمل‌گرايي و اسراف و ولخرجي را شايع كنند، شديداً نگران و متأسفم و از اينكه مردم فداكار و انقلابي ايران در امور شخصي به مصرف‌گرايي سوق داده شوند و قناعت انقلابي را از ياد ببرند، به خدا پناه مي‌برم.
 

مقام معظم رهبري 2/9/86

________________________________________

(8)و ءاتوا حقه
و اوست خدايي كه باغهايي آفريد، درخت‌هاي آن برخي با داربست و برخي بدون داربست‌اند و همچنين نخل و كشتزار با ميوه‌ها و ثمرات گوناگون و زيتون و اناز، برخي شبيه هم و برخي بي‌شباهت به هم. از ميوه‌هاي رسيده آن باغ‌ها بخوريد و چون موقع بهره‌برداري فرا رسد، حقي براي بينوايان قائل باشيد و به آنها بدهيد، و (مال خدا را) اسراف نكنيد كه خداوند اسراف‌كنندگان را دوست نمي‌دارد.
سوره انعام – آيه 141

بايد خودمان را اصلاح كنيم، بايد الگوي جامعه و كشور اصلاح شود. ما الگوي مصرفمان غلط است . چه جوري بخوريم؟ چه بخوريم؟ چه بپوشيم؟ تلفن همراه توي جيبمان گذاشتيم، به مجرد اينكه يك مدل بالاتر وارد بازار مي‌شود، اين را كانه دور بيندازيم و آن مدل جديد را بايد بخريم چرا؟ اين چه هوس بازي است كه ما دچار هستيم.
 

مقام معظم رهبري 1/1/88

________________________________________

(7) ضرب الله مثلا....
موسي (ع) و خداوند شهري را مثل مي زند كه مردم آن از امنيت و آرامش بهره‌مند بودند و رزق و روزي آنها از همه جا و همه نوع به فراواني فراهم بود اما ساكنان شهر نعمت‌هاي الهي را قدر ندانستند و خداوند به واسطه ناسپاسي‌شان طعم گرسنگي و ترس و ناامني را به آنها چشاند.
سوره نحل – آيه 112

لازم است كه به مسئله قناعت – به معناي اسراف نكردن – اهميت بدهند. اسراف نكردن در مواد غذايي، چقدر مواد غذايي دور ريخته مي‌شود؟ حتي اسراف نكردن در مواد دارويي ، چه قدر موارد دارويي غير لازم خريده مي‌شود و به خانه‌ها برده مي‌شود و بدون مصرف باقي مي‌ماند. مواد اوليه و يا خود دارو را بايد از خارج بخرند و بياورند، يا در داخل بايد با زحمت درست كنند. اينها ثروت و سرمايه مملكت است و از دست مي‌رود.

مقام معظم رهبري 4/10/77

________________________________________

(6) قال رسول الله (ص)
نشانه مسرف چهار چيز است :
به كارهاي باطل مي‌نازد، آنچه را فراخور حالش نيست مي‌خورد، در كارهاي خير بي‌رغبت است و هر كسي كه به او سودي نرساند قبول ندارد.

نظام اسلامي با توليد ثروت مخالف نيست، با ايجاد ثروت مخالف نيست، بلكه مشوق اوست. اگر توليد نباشد، اگر ايجاد ثروت نباشد، حيات و بقاي جامعه به خطر خواهد افتاد، اقتدار لازم را جامعه به دست نخواهد آورد، اين يك اصل اسلامي است. اما اين كه آحاد مردم دلشان لك بزند براي مسابقه اشرافي‌گر، براي تجمل پرستي، اين يك چيز بسيار نامطلوب است، اين چيزي است كه متأسفانه درون ما است، همان طور كه قبلاً هم گفته‌ام: اسراف و مصرف‌گرايي افراطي.

مقام معظم رهبري 14/2/87

________________________________________

(5) افبنعمة الله يجحدون....
خداوند از لحاظ رزق و روزي، برخي از شما را بر برخي ديگر برتري عنايت فرموده اما اين برتري داده‌شدگان به بردگان و زيردستان خود از آنچه خداوند به آنها عطا فرموده چيزي نمي‌دهند كه از نعمات خداوند به طور مساوي بهره‌مند شوند، آيا نعمت‌هاي خداوند را انكار مي‌كنند؟
سوره نحل – آيه 71

اين كساني كه بي خود خرج مي‌كنند، زيادي خرج مي‌كنند و زيادي براي خودشان مصرف مي‌كنند. رعايت موجودي جامعه را از لحاظ امكانات اقتصادي نمي كنند. اينها انسانهايي هستند كه از نظر من بي‌انضباط از لحاظ امكانات اقتصادي مالي هستند. اين ملت كارش مشكل خواهد شد.

مقام معظم رهبري 29/12/73

________________________________________

(4) و ما ارسلنا في قرية من نذير....
و ما هر هشدارگري كه براي هدايت به شهري و دياري فرستاديم بدون استثنا ثروتمندان و مرفهين خوشگذران آن ديار به آنها گفتند: ما نسبت به پيامي كه شما مأمور تبليغ آن هستيد بي‌اعتقاديم و گفتند : ما اموال و فرزندان بيشتري از ديگران كه مؤمن هستند داريم، اين دليل آن است كه (خدا با ما مهربان است و) قرار نيست عذاب شويم.
سوره سبا – آيات 34 و 35

فضا را ، فضاي تجملاتي و تجمل‌گرايي و عادت كردن به تجمل قرار ندهيم، چون امروز اگر اين روحيه تجمل‌گرايي در جامعه ما رواج پيدا كند، كه متأسفانه تا ميزان زيادي هم رواج پيدا كرده است، بسياري از مشكلات اجتماعي، اقتصادي و اخلاقي كشور اصلاً حل نخواهد شد.

مقام معظم رهبري 4/10/78

________________________________________

(3) فسوف يعلمون
چه بسا آن كساني كه كافر شدند (روزي) آرزو كنند كه اي كاش مسلمان بودند (و اين در رستاخيز آرزويي محال است) بگذار تا آنها در اين جهان سرگرم خورد و خوراك و عيش و نوش و دلخوش به آرزوهاي بيهوده باشند، آنها سرانجام (كيفر اعمالشان را) خواهند ديد.
سوره حجر- آيات 2 و 3

در همه امور بايد به صرفه جويي عادت كنيم. صرفه جويي، يعني آن چيزي را كه قابل استفاده است و مي‌توانيم از آن استفاده كنيم، استفاده كنيم. نسبت به امكانات با هوس رفتار نكنيم، دائماً چيزيهايي ماندگار را نو كردن، چيزهاي ضايع نشدني را دور ريختن روش درستي نيست. به نظر من بايد مسئولان كشور راه صرفه‌جويي و مقابله با اسراف را به مردم ياد دهند. من به صورت كلي اين را عرض مي‌كنم. خود مسئولان دولتي هم بايد اسراف نكنند. اسراف مسئولان دولتي از اسراف مردم عادي مضرتر است زيرا كه اين اسراف در بيت‌المال است.

مقام معظم رهبري 29/12/75
 

________________________________________

(2) ان في ذلك لأيات

براي قوم سبا در شمال و جنوب دو باغ بزرگ مزين به انواع ميوه‌جات وجود داشت كه الحق نشانه قدرت و لطف الهي بود. (پيامبرانشان به آنها گفتند : ) از اين نعمات كه آفريدگارتان نصيب فرموده بخوريد و شكر نعمت او را بجاي آوريد ، زيرا هم شهرتان پاك و پربركت است و هم آفريدگارتان عفوكننده و آمرزنده. اما آنها با سركشي از فرمان حق رويگردان شدند و ما هم سيل ويرانگري بر آنها مسلط فرموديم و دو باغ پرنعمت آنها را به دو باغ بي‌حاصل با ميوه‌هاي تلخ و شوره گز و چند درخت سدر مبدل ساختيم. آن كيفر را به جزاي كفر و ناسپاسي‌شان بر آنها نازل كرديم، آيا جز ناسپاس‌ها را به چنين كيفري محكوم مي‌كنيم؟ و بين آنها و شهرهايي كه آنها را بهره‌مند از بركت فرموده بوديم قريه‌هايي پيوسته به هم ايجاد فرموديم و مسافت بين آنها را براي مسافرت متناسب و نزديك به هم مقرر داتشيم و (پيامبرنشان به آنها گفتند : ) روز يا شب در اين آباديها در كمال امنيت و آسودگي خاطر رفت و آمد كنيد. ولي آنها مرتب دعا كردند: پروردگارا ، فاصله بين شهرهاي ما را زياد كن و با اين بهانه‌جويي به خودشان ستم كردند، ما آنها را پراكنده و نابود ساختيم و براي ديگران مايه عبرت قرار داديم و در اين داستان درسهاي پندآموزي است براي بندگان شكيباي شكرگزار.

سوره سبا – آيات 15 الي 19

 در جامعه يي كه تلاش و بد عمل كردن نسبت به محرومان و بي‌اعتنا بودن نسبت به آنان همراه نباشد، مال مردم خوردن وجود نداشته باشد، اگر خلقيات اسلامي – همان چيزهايي كه در اسلام براي يك انسان فضيلت است، همان چيزهايي كه به تعبير روايات، جنود عقل است – رواج پيدا كند، مردم اهل صبر و استقامت باشند، اهل توكل و تواضع و حلم باشند، نسبت به يكديگر بدبين نباشند، نسبت به احوال يكديگر بي‌تفاوت نباشند، نسبت به سرنوشت جامعه قناعت وجود داشته باشد، زياده‌روي و اسراف و ريخت و پاش و اين چيزها نباشد، اگر حرص و افزون‌طلبي در امور مادي نباشد، اين جامعه به بهشت و گلستان تبديل مي‌شود. گرفتاري امروز مردم دنيا، حتي كشورهاي ثروتمند و پيشرفته اين چيزهاست. تهيدستي از اخلاقيات است كه انسانيت را امروز در دنيا پريشان كرده است.

مقام معظم رهبري 29/12/75

________________________________________

(1) او امن اهل القري
و ما به سوي هيچ شهر و دياري، پيامبري هدايتگر نفرستاديم مگر اينكه مردمش را به رنج و سختي مبتلا كرديم تا از شدت گرفتاري با تضرع و زاري و خشوع متوسل به خداوند شوند. سپس به جاي بلا و گرفتاري، خوبي و نعمت بر آنها نازل فرموديم تا نيرومند شدند و در فراواني (نعمت) فرو رفتند و آنگاه گفتند: طبعاً پدران ما هم زماني سختي و زماني راحتي داشته‌اند. (چون آزمون الهي را پاس نداشتند) آنها را در بي‌خبري، به عذابي ناگهاني گرفتار كرديم و اگر ساكنان كليه شهرها و آبادي‌ها ايمان مي‌آوردند و تقوا پيشه مي‌كردند، بركات آسمان و زمين را بر آنها نازل مي‌فرموديم، اما آنها نشانه‌ها و معجزات الهي را تكذيب كردند و ما به كيفر اعمالشان آنها را گرفتار و مجازات كرديم. آيا ساكنان شهرها و آبادي‌ها ايمن هستند از اينكه عذاب ما، در شب و هنگامي كه در خواب هستند بر آنها نازل شود؟ آيا ساكنان شهرها و آبادي‌ها ايمن هستند از اينكه عذاب ما، در روز هنگامي كه سرگرم امور بيهوده‌اند، بر آنها نازل شود؟ آيا اين مردم از تمهيدات كيفرهاي الهي، عليه خود غافلند؟ در حالي كه جز زيانكاران كسي از تمهيد و غافلگيري الهي، خود را در امان نمي‌بيند. آيا مردمي كه بعد از قوم پيشين (كه نابود شدند) زمين و امكانات آنها را به ارث برده‌اند برايشان موضوع روشن نيست و نياموخته‌اند كه اگر اراده بفرماييم آنها را نيز به كيفر گناهانشان گرفتار مي‌سازيم و بر دلهايشان مهر مي‌زنيم تا (صداي حق را  نشنوند؟)
سوره اعراف – آيات 94 الي 100

مي‌خواهم اين مطلب را ملت عزيزمان بدانند كه اسراف فعل حرام است، گناه است، خلاف شرع است، آنجايي كه اسراف باشد و اسراف مال و اسراف نعمتهاي الهي انجام گيرد، تضييع و تلف كردن نعمت است، تصميم بگيريد اين كار را نكنيد.

مقام معظم رهبري