English|عربي
صفحه اصلي|اروپا - آمريكا|آفريقا - عربي|آسيا - اقيانوسيه|اخبار سازمان|آشنایی با سازمان
شنبه ٠٥ مهر ١٣٩٩
ایران مهد گفت‌وگوست/ برگزاری همایش بزرگداشت آیتماتوف در تهران
ایران مهد گفت‌وگوست/ برگزاری همایش بزرگداشت آیتماتوف در تهران تاریخ ثبت : 1399/02/08
طبقه بندي : ,,
عنوان : ایران مهد گفت‌وگوست/ برگزاری همایش بزرگداشت آیتماتوف در تهران
مصاحبه شونده : پرویز قاسمی،‌ رایزن فرهنگی جمهوری اسلامی ایران در قرقیزستان
مصاحبه كننده : <#f:3885/>
محل مصاحبه : <#f:3886/>
منبع : خبرگزاری مهر
تاريخ مصاحبه : <#f:3888/>
متن :

گفت‌وگوی روزنامه «سخن» قرقیزستان با رایزن فرهنگی ایران؛

ایران مهد گفت‌وگوست/ برگزاری همایش بزرگداشت آیتماتوف در تهران

 

پرویز قاسمی در مصاحبه با نشریه سخن قرقیزستان گفت که ایران همواره خواهان برقراری ارتباط و گفت‌وگو با دیگر کشورها بوده است. او همچنین از برگزاری همایش بزرگداشت چنگیز آیتماتوف در تهران خبر داد.

به گزارش روابط عمومی سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، به نقل از خبرگزاری مهر؛ پرویز قاسمی، رایزن فرهنگی جمهوری اسلامی ایران در قرقیزستان مدرک کارشناسی زبان و ادبیات روسی و کارشناس ارشد روسیه شناسی از دانشگاه تهران دارد. موضوع پایان‌نامه او سیاست‌های فرهنگی روسیه در قبال اقوام و ملیت‌های این کشور با تأکید بر جمهوری تاتارستان بود.

وی پیش از مأموریت قرقیزستان در سمت رایزن فرهنگی ایران در تاتارستان فعالیت داشت و سال‌ها به عنوان کارشناس ارشد مسائل فرهنگی روسیه و اوکراین در سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی ایران خدمت کرده است. در کارنامه کاری رایزن فرهنگی ایران در قرقیزستان سابقه مطالعات پژوهشی در حوزه کشورهای روس زبان و مستقل مشترک المنافع (CIS) و روابط و مناسبات فیمابین ایران و این کشورها و تحقیق و مطالعه درباره فعالیت‌های سازمان‌ها؛ مراکز و مؤسسات اجتماعی- فرهنگی خارجی در کشورهای آسیای مرکزی، قفقاز و روسیه نیز به چشم می‌خورد.

متنی که در ادامه می‌خوانید گفت‌وگوی نشریه روس زبان «سخن» قرقیزستان با پرویز قاسمی است که چندی پیش منتشر شد. ترجمه این گفت‌وگو توسط همین رایزنی انجام و برای مهر فرستاده شده است.

چرا زبان و ادبیات روسی را به‌عنوان شغل خود انتخاب کردید؟

من اصالتاً از آذری‌های ایران هستم و از دوران کودکی به زبان‌های خارجی علاقه داشتم. شهر زادگاهم در نزدیکی مرز ایران و شوروی سابق قرار داشت و ما به شبکه‌های تلویزیونی شوروی به زبان روسی دسترسی داشتیم. راستش را بخواهید ابتدا می‌خواستم تحصیلاتم را در رشته زبان انگلیسی ادامه دهم اما نهایتاً زبان روسی را انتخاب کردم. فکر می‌کنم این انتخاب تصادفی نبود، سرنوشت بود. زمان ورود من به دانشگاه تهران و دوره تحصیلی‌ام مصادف با سال‌های آخر اتحاد شوروی بود. ما و همکلاسی‌هایمان در آن دوره زبان روسی را در شرایط سختی خواندیم زیرا به شدت کمبود کتاب و منابع آموزشی روسی داشتیم. اساتید ما بیشتر متخصصان و مترجمان ایرانی بودند که قبلاً در کارخانه ذوب‌آهن اصفهان (۱) با مهندسان روسی کار کرده بودند.

اوایل سال‌های ۱۹۹۰ میلادی زبان روسی به‌عنوان رشته تحصیلی فقط در دانشگاه تهران تدریس می‌شد و اکنون در ۱۷ دانشگاه ایران این رشته دایر استروسی یکی از زبان‌های سخت دنیاست. به همین دلیل شاید همه کسانی که این زبان را برای تحصیل انتخاب می‌کنند؛ نتوانند تا آخر آن را ادامه دهند. زمانی که هنوز دانشجو بودم؛ با وزارت فرهنگ ایران همکاری داشتم. در آن دوره کارشناس آشنا به زبان روسی خیلی کم بود و جامعه به این متخصصان احتیاج داشت. افراد آشنا و مسلط به زبان‌های روسی و ترکی آذری طبیعتاً امتیاز و شانس بیشتری برای ورود به بازار کار داشتند. علاقه و جدیت برای فراگیری زبان روسی و تسلط به زبان ترکی آذری در کنار آن به من کمک کرد تا آغاز کارم با موفقیت همراه باشد.

بگذارید خاطره‌ای را دوران جوانی‌ام که مصادف با ماه‌های پایانی اتحاد شوروی بود، بگویم. این خاطره نشان‌دهنده نزدیکی ملت‌هاست. شهر محل زادگاهم یعنی خوی، در نزدیکی نخجوان شوروی قرار دارد. درست در روزهای کودتای ۱۹۹۱ (۲) در شوروی؛ در نزدیکی رود ارس بودم: رودی که در مرزهای مشترک ایران و شوروی است. آن‌سوی مرز آذری‌های شوروی و این‌سوی رود آذری‌های ایران جمع شده بودند. آن‌ها نامه‌ها و یادداشت‌های خود را به سنگ می‌بستند و به‌طرف ما پرتاب می‌کردند. آنها در این یادداشت‌ها با نوشتن اسامی؛ به دنبال یافتن اقوام و بستگان خود در این سوی آب بودند. علیرغم گذشت سال‌های زیاد که ملت‌ها را از هم جدا کرده بودند آنان اقوام خود را فراموش نکرده بودند و حالا در این شرایط می‌خواستند همدیگر را پیدا کنند.

نیاز جامعه فعلی و کنونی ایران به متخصصان زبان روسی چگونه است؟

با توجه به ارتباطات و همکاری‌های گسترده بین جمهوری اسلامی ایران و فدراسیون روسیه و نیز سایر کشورهای مستقل همسود، در طول سال‌های گذشته، نیاز به این دسته از متخصصان و کارشناسان ده‌ها برابر شده است. اوایل سال‌های ۱۹۹۰ میلادی زبان روسی به‌عنوان رشته تحصیلی فقط در دانشگاه تهران تدریس می‌شد و اکنون در ۱۷ دانشگاه ایران این رشته دایر است. این زبان در برخی دانشگاه‌ها در مقطع کارشناسی، در برخی دیگر در هر دو مقطع کارشناسی و کارشناسی ارشد و در دانشگاه‌های تهران و تربیت مدرس نیز تا مقطع دکتری دایر است. در رشته‌های مرتبط با زبان روسی گرایش‌های مترجمی، زبان‌شناسی و نیز روسیه شناسی وجود دارد. در دانشکده زبان‌ها و ادبیات خارجی دانشگاه تهران دفتر نمایندگی بنیاد «روسکی میر» در دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه فردوسی مشهد، بزرگ‌ترین دانشگاه شمال شرق کشور اتاق نمایندگی «روسکی میر» و همچنین در دانشگاه الزهرا تنها دانشگاه جامع دخترانه در خاورمیانه شعبه انستیتو دولتی زبان روسی پوشکین گشایش یافته است. در سال‌های ۱۹۹۰ تقریباً هیچ متخصصی از ایران در همایش‌های مربوط به زبان و ادبیات روسی در روسیه شرکت نمی‌کرد. اکنون استادان زبان روسی، کارشناسان و صاحبنظران روس شناس ایرانی شرکت‌کنندگان فعال این همایش‌ها هستند. آنان حتی مقالات خود را به زبان روسی ارائه می‌دهند.

 

بین دانشگاه‌های ایران و دانشگاه‌های روسیه همکاری‌های خوبی در زمینه تربیت متخصصان زبان روسی وجود دارد و این همکاری‌ها توسعه نیز پیدا می‌کند. طبق توافق‌های موجود دانشجویان زبان روسی ما می‌توانند یک‌ترم تحصیلی در دانشگاه‌های روسیه تحصیل کنند.

پس از فروپاشی شوروی؛ برخی دانشجویان ایرانی در دانشگاه‌های کشورهای تازه استقلال یافته (آذربایجان، ارمنستان، تاجیکستان، بلاروس و اوکراین) و روسیه مشغول به تحصیل شدند. درگذشته جوانان ایرانی ترجیح می‌دادند برای کسب تحصیلات عالی به کشورهای اروپایی، مالزی، هند و... بروند. در مقاطعی روسیه و برخی کشورهای СIS مورد استقبال جوانان ایرانی برای ادامه تحصیل قرار گرفت. برای نمونه در سال‌های ۲۰۰۰ میلادی تعداد دانشجویان ایرانی تنها در کشور اوکراین بالغ بر ۵۰۰۰ نفر بوده است. البته این وضعیت به ویژه پس از ورود جدی وزارت علوم به بحث رتبه بندی دانشگاه‌های خارج از کشور و مطرح شدن موضوع اعتبار مدارک دانشگاه‌های خارج تا حدود زیادی تغییر یافته است.

اطلاعات و بررسی‌های شخصی بنده در مورد بازار کار زبان روسی در ایران در سال‌های گذشته این بوده که با توجه به گسترش روابط و مناسبات در حوزه‌های مختلف با کشورها و مناطق روس زبان؛ تقاضا برای جذب و بکارگیری فارغ التحصیلان این رشته بسیار خوب بوده و حتی برخی نیز در مقطعی می‌گفتند در جایگاه دوم پس از زبان انگلیسی (در مورد امکان جذب و اشتغال) قرار دارد. در سال‌های اخیر طبق سیاست‌های وزارت علوم جمهوری اسلامی ایران و همسو با روابط و مناسبات سیاسی و اقتصادی بین ایران و فدراسیون روسیه، اعزام دانشجو برای تحصیل در دانشگاه‌های روسیه در اولویت قرار داشته است.

درباره فروپاشی اتحاد شوروی چه دیدگاهی دارید؟ آیا به نظر شما این فروپاشی فقدان و تلفاتی برای بشر و توسعه جهانی بود؟

یقیناً کسی که در اتحاد شوروی زندگی کرده بهتر می‌تواند پاسخ این سوال را بدهد، اما من فکر می‌کنم اتحاد شوروی هم نقش مثبت و هم نقش منفی در سرنوشت اقوام ساکن آن ایفا کرد. یکی از نقاط ضعف آن نبود آزادی‌های دینی بود. امام خمینی (ره) در زمان حیات خود نامه‌ای به گورباچف فرستاد و از او خواست که از سیاست پیشینیان یعنی «انکار خدا و دین در جامعه» صرف‌نظر کند. امام سقوط نظام کمونیستی را پیش‌بینی کرده و برای گورباچف چنین نوشته بود: «مشکل شما در نداشتن ایمان واقعی به خدا است. این امر غرب را به باتلاق فساد و بن‌بست می‌کشاند. مشکل اصلی شما در مبارزه طولانی و بی‌هدف علیه خدا به‌عنوان منشأ اصلی هستی است.» گورباچف زمانی اصلاحات را آغاز کرد که دیگر دیر شده بود.

شما در تاتارستان و جمهوری آذربایجان فعالیت کرده و در اوکراین نیز حضور داشتید. نظر شما درباره نقش و جایگاه زبان روسی در این کشورها چیست؟

درست است که نباید نقش زبان روسی را در توسعه و گسترش فرهنگ جهانی و بهره‌مندی جماهیر شوروی از گنجینه‌های ادبیات و هنر جهانی را انکار کرد، به هر حال دستاوردهای فرهنگی شوروی از میراث و دستاوردهای تمامی بشریت به حساب می‌آید.

منطقه آسیای مرکزی جایگاهی مهم در استراتژی و دکترین سیاست خارجی کشور ما دارد. با وجود اینکه ایران مرز جغرافیایی مشترک با بسیاری از کشورهای این منطقه ندارد اما همه ما جز یک حوزه تاریخی، فرهنگی و تمدنی هستیممأموریت اولم یعنی جمهوری آذربایجان حدود ۱۷ سال پیش، همزمان با پ