یکی از پژوهشگران چینی در ششمین دور گفت‌وگوهای فرهنگی ايران و چين بیان کرد: امپراتوری هخامنشی ایران یکی از قدرت‌های بزرگ و مهم در تاریخ جهان است و اولین امپراتوری در تاریخ جهان است که از قاره اوراسیا و آفریقا عبور کرده و تمدن‌های شرقی و غربی را تحت تأثیر قرار داده است.

به گزارش روابط عمومی سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، خانم لیو جیان، از پژوهشگران و استادان دانشگاه‌های چین در سخنرانی خود در ششمین دور گفت‌وگوهای فرهنگی ايران و چين، به بررسی سیاست زبان نوشتاری در سلسله هخامنشیان و گسترش زبان آرامی پرداخت.

وی مطرح کرد: امپراتوری هخامنشی ایران یکی از قدرت‌های بزرگ و مهم در تاریخ جهان است. این اولین امپراتوری در تاریخ جهان است که از قاره اوراسیا و آفریقا عبور کرده و تمدن‌های شرقی و غربی را تحت تأثیر قرار داده است.

وی اظهار کرد: به منظور تحکیم فرمانروایی امپراتوری، کوروش و داریوش، پادشاهان اولیه ایرانی هخامنشی، سیاست زبان و زبان نوشتاری را در فرهنگ ایرانی با عناصر مختلف فرهنگی ترکیب کرده و تأثیر بسزایی در توسعه تمدن جهان داشته‌اند.

لیوژیان ادامه داد: در دوره کوروش، خط میخی ایلامی واکدی (یا زبان بابلی) زبان رسمی بودند. در دوره داریوش، فارسی باستان با استفاده از خط میخی ایجاد شد. این زبان به همراه خط میخی اکدی و خط میخی ایلامی، زبان رسمی امپراتوری شد. این سه زبان دقیقا ًزبان‌هایی هستند که درکتیبه‌های سنگی معروف «کتیبه بیستون»- واقع در شهر کرمانشاه- به کار رفته‌اند.

خانم لیو جیان در سخنان خود، افزود: خط میخی فارسی باستان که در زمان داریوش ایجاد شده است، نشان‌دهنده روند سیستم نوشتاری غرب آسیا در آن زمان است. فارسی باستان عمدتاً از 36 نماد خط میخی به عنوان نمادهای آوایی استفاده می‌کرد که با ترکیب آنها واژه‌هایی با ویژگی‌ها و معانی مختلف را تشکیل می‌داد و در مقایسه با سایر زبان‌های خط میخی، بسیار ساده شده است. علاوه بر این، استفاده از خط هیروگلیف قبلاً دارای گرایش الفبایی بوده که باید تحت تأثیر الفبای آرامی باشد و به طور گسترده در آسیای غربی در آن زمان استفاده می‌شد.

وی بیان کرد: زبان آرامی در حدود قرن یازدهم قبل از میلاد توسط بازرگانان آرامی وارد سوریه امروزی شد و خط آرامی به سرعت گسترش یافت. در دوره هخامنشیان برای مدت طولانی، زبان آرامی زبان ارتباطات و مدیریت بین‌المللی در امپراتوری شد.

خانم لیو جیان به سیاست سازگاری زبانی که توسط امپراتوری هخامنشی دنبال می‌شد، اشاره کرد و گفت: این سیاست زبانی در بسیاری از جنبه‌ها تأثیر عمیقی داشته است: اول، تداوم و وراثت سنت‌های فرهنگی باستانی در غرب آسیای باستان را تضمین کرد. دوم، ویژگی‌های گوناگون باعث گشودگی و سازگاری فرهنگ فارسی ایجاد شده در روند توسعه طولانی تمدن غنی ایرانی در آینده شد. سوم، باعث گسترش فرهنگ شد. خط میخی و خط آرامی در مناطق وسیع‌تری مانند جنوب آسیا، آسیای مرکزی وشمال آفریقا گسترش یافت. بسیاری از زبان‌ها نوشته می‌شوند و این باعث گسترش تبادل تمدن‌های مادی و معنوی در دنیای شرق باستان می‌شود. در این روند، پادشاهی هخامنشی ایران نقش مهمی ایفا کرد.

سکه‌های نقره ساسانی در جاده ابریشم

خانم لی جین شیو، از دیگر سخنرانان این همایش فرهنگی، اذعان کرد: واحد پول سلسله ساسانیان (651-226) عمدتا نقره بود. با قدرت و گسترش سلسله ساسانی، سکه‌های نقره ساسانی تبدیل به ارزی شد که در آسیای غربی و مرکزی به طور گسترده در گردش و تبادل بود.

این پژوهشگر چینی ادامه داد: پس از مطالعه و پژوهش دانشمندان داخلی و خارجی به ویژه ترکیب سکه‌های نقره با اسناد تورفان چین می‌توان به این نتیجه رسید که سکه‌های نقره در مناطق مختلف سین کیانگ رواج داشته و در زمان سلسله‌های سوئی و تانگ به عنوان ارز استفاده می‌شد.

لی جین شیو تأکید کرد: در سلسله تانگ، حجم وسیعی از تبادلات با سکه نقره ساسانی صورت می‌پذیرفت. این منطقه به نا‌م‌های "لوجو جاده ابریشم" و "چایون جاده ابریشم" است. در این منطقه، سکه‌های نقره ساسانی دارای عملکردهای ارزی بودند و سکه نقره‌ای ساسانیان به عنوان ارز تجاری بکار می‌رفت و برای ارزشیابی آن، واحد یا تعداد ون به کار گرفته می‌شد. این عملکرد مناطق در داخل چین که سکه نقره در مبادلات آن بکار می‌رفت، با اکتشافات به دست آمده از راه ابریشم در شمال شرقی شهر سین جیانگ مطابقت دارد.

وی همچنین، افزود: سکه‌های نقره ساسانی که از جاده ابریشم زمینی و دریایی وارد چین می‌شوند، کاملاً متفاوت است. سکه‌های نقره در جاده ابریشم زمینی از نظر مقدار اندازه‌گیری می‌شود و واحد اندازه‌گیری "ون" است؛ اما در راه ابریشم دریایی، از نظر وزن و واحد اصلی آن بر وزن است و اندازه‌گیری "لیان" بود و به طور سالم حفظ و نگهداری شده است.

لی جین شیو خاطرنشان کرد: سرنوشت متفاوت سکه‌های نقره ایرانی در کمربند اقتصادی جاده ابریشم زمینی و راه ابریشم دریایی بسیار قابل توجه است چرا که زمینه‌های مختلف تفاوت‌های اقتصادی منطقه‌ای بین مناطق غربی و دریای چین جنوبی را در طول سلسله‌های جنوبی و شمالی، سلسله‌های سوئی و تانگ نشان می‌دهد.

بر اساس این گزارش، به همت سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی و آکادمی علوم چین، ششمین دور گفت‌وگوهای فرهنگی ایران و چین با حضور اندیشمندان، استادان و محققان دو کشور به صورت مجازی و به شکل وبینار برگزار و سخنرانان مقالات خود را در مورد ابعاد گوناگون ظرفیت‌های فرهنگی و تمدنی ایران و چین برای همکاری‌های دوجانبه و چندجانبه ارایه کردند.

این برنامه با همکاری و مشارکت رایزنی فرهنگی جمهوری اسلامی ایران در چین و مرکز مطالعات آسیایی دانشگاه تهران تا پایان روز چهارشنبه (۲۴ شهریورماه) نیز ادامه می‌یابد.

انتهای پیام/ص