منو اصلی
فارس
آباده
قدمت اين شهر به بيش از هزار سال مي‌رسد، اما توسعه و ترقي آن تقريباً از زماني كه كريمخان زند شيراز را پايتخت ايران كرد،‌ شروع شد. آثار قلعه‌هاي قديمي مانند قلعه كهنه، قلعه ناريخي و قلعة‌شيرازي هنوز هم در اطراف اين شهر ديده مي‌شود.آباده را قبايل گرجه‌اي و پرندي بنا كردند، اما اهميت واعتبار آن به دوره‌ كريم‌خان زند باز مي‌گردد. ظاهراً به دستور او بود كه اين شهر آباده ناميده شد. آباده به علت نامساعد بودن عوامل جغرافيايي از نظر شهري چندان پيشرفتي نكرده، اما به دليل استقرار در مسير كوچ ( ييلاق – قشلاق ) ايل قشقايي، حائز اهميت است.
استهبان
نام اين شهرستان از لغت «سته »به معناي انگور و انگورستان گرفته شده است. آباداني اين شهر از سال 746 هجري قمري ( پس از ويراني آن در دوره مغول) به دست امير مبارزالدين آل مظفر صورت گرفته است.اين شهر در قديم چهار محله داشت كه هر محله داراي مساجد و آب انبارهاي متعددي بود. حمدالله مستوفي از آن به نام شهركي پر درخت كه آب و هواي معتدل و ميوه فراوان دارد، ياد كرده است. جغرافي نويسان اسلامي نام آن را به صورت اصطهبان و گاهي هم اصطهبانات ثبت كرده‌اند، ولي با گذشت زمان، فارسي زبانان آن را اصطهبان ناميده‌اند.
 اقليد
اقليد در فارسي به معناي كليد است و مفهوم مجازي آن، كليد گشايش سرزمين فارس است، گويي هر آن كس كه اقليد را فتح كند ، فارس را فتح كرده است. از آثار قديمي اين شهرستان مي‌توان به تل حاجي نوروز، تل خنجشت، تپه حسن‌آباد، تل چشمه وزوزن (مربوط به هزاره اول پيش از تاريخ) و كتيبة‌پهولي (مربوط به دروه ساسانيان) اشاره كرد.
جهرم
جهرم يا كهرم به معناي جاي گرم است و از آثار باقي مانده آن مي‌توان قلعه گبري را نام برد كه به سبك معماري ساساني ساخته شده است.به استناد نوشته‌هاي استخري، ابن بلخي و حمدالله مستوفي، جهرم قلعه‌اي بزرگ، معروف به خورشه و خورشاه داشت كه فاصله آن تا شهر، پنج فرسخ بود. باني اين قلعه، خورشه، عامل خلفاي بني اميه در جهرم بود كه بعدها به همت خواجه نظام‌الملك – وزير مشهور سلجوقيان – تعمير و مرمت شد.در امتداد راه جنوبي جهرم در 42 كيلومتري جنوب غربي جويم،‌دو محل در مجاورت هم به نام‌هاي حريم و كاريان وجود دارند. كاريان محل آتشكده معروف كاريان است كه مخصوص موبدان بود و يكي از سه آتشكده بزرگ ايران دروه ساساني به شمار مي‌رفت.
داراب
داراب از شهرهي قديمي استان فارس است كه قبل از اسلام «دارابگرد» نام داشت و خرابه‌هاي آن در پنج كيلومتري جنوب شهر داراب فعلي قرار دارد. ولايت دارابگرد (درابجرد)، شرقي‌ترين ولايت از پنج ولايت فارس بود و تقريباً همان ولايت شبانكاره بود كه در دوره ‌مغولان از فارس جدا شد و حكومتي جداگانه داشت.در افسانه‌هاي ايراني، بناي شهر دارابگرد را به داراب نسبت داده‌اند. مركز داراب در دوره خلفاي اسلامي شهر دارابگرد يا دارابجرد ثبت شده است.در آغاز قرن ششم هجري، قسمت عمده شهر دارابگرد ويران شد و تنها قلعه‌اي محكم كه در وسط شهر بود، باقي ماند. همزمان با استيلاي اتابكان سلغري بر فارس، سلسلة‌ديگري در قسمت شرقي اين ايالت يعني درناحية‌سرحدي بين فارس، كرمان وخليج فارس كه مشتمل بر بلاد دارابگرد، نيريز، ايگ (ايج)، طارم و اصطهبانان بود، به قدرت رسيد واين نواحي را كه در آن زمان شبانكاره نام داشت، به تصرف خود درآورد. اين سلسه، مركز حكومت را از دارابگرد به داركان (زركان) كه در جنوب قلعه ايگ واقع شده است، منتقل كرد.
سپيدان
مركز شهرستان سپيدان يا بيضا، اردكان است. اردكان در لغت به معني نوعي از جدول‌ها و اشكال نجومي است. واژه «ارد» را قهر و غضب نيز معني كرده‌اند و «كان» به معناي معدن است،‌ گفته مي‌شود كه اهالي آنجا شورشگر و جنگجو بودند.اردكان از حوادث روزگار در امان نماند، حملات افغان‌ها در زمان افشاريه و يورش‌هاي ايلات بويراحمد در دو قرن پيش، خرابي‌هاي بسياري در اين شهر به بار آورد. پنجاه سال پيش نيز سيل اين شهر را نيمه ويران كرد.
شيراز
نام شيراز، در كتيبه‌هاي هخامنشي تخت جمشيد خوانده شده است. اشياء و ظروف تاريخي و مسكوكاتي كه هم اكنون در موزه متروپوليتن نيويورك موجود است، از مجد و عظمت شيراز در عهد سلوكي‌ها، اشكانيان و ساسانيان گواهي مي‌دهد. در كاوش‌هاس منطقه قصر ابونصر معلوم شد كه اين بنا به اواخر دوران اشكاني يا اوايل دوره ساساني تعلق داشته و چند مهره نيز كه نام اردشير و شيراز بر آن نوشته شده، به دست آمده است.طبق روايات اساطيري، شيراز در زمان فرزند تهمورث – دومين پاشاه پيشدادي- ساخته شده است. در زمان خلفاي اسلامي، اعراب چندين بار به شهر استخر حمله كردند كه بر اثر مقاومت ساكنان آن، شهر سخت آسيب ديد. به مرور شيراز مقر حكمرانان عرب و مأموران خلفاي اموي و عباسي شد. با كاسته شدن از عظمت، وسعت و جمعيت شهر استخر، بر رونق شيراز افزوده شد. در سال 281 هـ ق. عمروليث دومين پادشاه صفاريان،‌ بناهاي متعددي از جمله يك مسجد جامع در شيراز احداث كرد و به رونق بيش از پيش اين شهر افزود.
ديلميان بر آباداني شيراز افزودند. خصوصاً عضدوالدوله ديلمي ( 372 – 366هـ ق) در مجد و عظمت شهر و رفاه مردم آن كوشش بسيار كرد. دردوران صفويه شيراز مركز ايالت فارس بود و امامعلي خان، حكمران فارس بناهاي بسياري در اين شهر پي‌ريخت.در سال 1079 هـ ق، شيراز بر اثر جاري شدن سيل سهمگين ويران شد و بسياري از آثار تاريخي آن از ميان رفت. در اواخر دوره صفويان نيز افغان‌ها اين شهر را مورد حمله قرار دادند و خرابي‌هاي بي‌شمار به آن وارد آوردند. در سال 1142 هـ . ق. تقي‌خان شيرازي اعلام استقلال كرد وسر از فرمان نادر بر تافت. نادر شاه انبوهي از لشكريان خود را به جنگ با حاكم شيراز و تصرف شهر فرستاد و بعد از چهار ماه و پانزده روز محاصره ، شيراز به تصرف سپاهيان نادر درآمد و لشكريان غالب، بسياري از مردم بي‌گناه را قتل عام كردند. پس از اين واقعه وحشتناك،‌ بيماري طاعون بيش از 14 هزار نفر از مردم شهر را از پاي درآورد.در سال 1180 هـ.ق كريمخان زند شيراز را مقر حكومت خود قرار داد و براي عمران و آباداني آن كوشيد.هنگامي كه آغامحمدخان قاجار در سال 1207 هـ.ق، به شيراز دست يافت، امر به ويراني باروي شهر داد. بعدها بارويي ديگر نيز ساخته شد كه بر اثر زلزله سال 1339 هـ.ق بسياري از قسمت‌هاي آن فرو ريخت. شيراز طي چند دهه اخير توسعه و گسترش جالب توجهي يافته و به يكي از شهرهاي مهم و زيباي ايران تبديل شده است. محيط مساعد شيراز در ادورا گوناگون دانشمندان، سخنوران و نويسندگاني بزرگ را در دامان خود پرورده است كه آثار جاويدان آن‌ها ميراث علمي و ادبي ايران را زنده و جاويد نگاه خواهد داشت.
 فسا
 شهر فسا كه در گذشته به آن پسه يا پسا مي‌گفتند، از شهرهاي قديمي خطه پارس است. اين شهر، به گفته برخي از مورخان، در قديم «پارسا گرد» نام داشت و در الواح گلي تخت جمشيد به نام پشي يا باشي‌ها نوشته شده است. نام پسه به تدريج به پسا تبديل شد واعراب آن را فسا ناميدند.شهر فسا در قرن چهارم هجري دومين شهر مهم ولايت دارابگرد بود و از حيث بزرگي با شيراز برابري مي‌كرد.
فيروز آباد
فيروزآباد كنوني را در عهد باستان «اردشير كوره» و «شهر گور» مي‌ناميدند كه معرب آن «جور» است. اين شهر درعهد شاهنشاهي ساساني و در سده‌هاي نخستين اسلام، مركز كوره اردشير و يكي از پنج ناحيه معروف پارس بود. بناي اين شهر را، به عهد اردشير، بنيادگذار شاهنشاهي ساساني نيز نسبت داده‌اند. گفته مي‌شود نام كنوني اين شهر از نام «فيروز» نياي انوشيروان گرفته شده است. وي درزمان خود بناهايي در فيروز‌آباد احداث كرده بود. در گذشته، راه شيراز به بندر باستاني سيراف از همين شهر مي‌گذشت.فيروزآباد پس از جلگه مرودشت، استخر و بيشاپور كازرون، از نقاط باستاني فارس وكشور ايران است كه آثار ونقوش برجاي مانده از دوران گذشته در آن، از آثار گران‌بهاي ادوار باستاني ايران محسوب مي‌شوند.آثار تاريخي بسيار مهمي از اردشير بابكان و فرزندش شاپور اول در نزديكي اين شهر وجود دارد كه برخي از آنها همطراز با آثار تخت جمشيد ارزيابي شده‌اند.
كازرون
كازرون از توابع شهر شاپور بود و در ابتداي آن قرار داشت. شهر شاپور در بيست كيلومتري شمال غربي كازرون فعلي واقع شده بود. بعد از خرابي شهر شاپور، فيروز پسر بهرام ساساني، آن را مجدداً آباد كرد و بر اهميت آن افزود. اين شهر، در زمان قباد، آبادتر و بزرگ‌تر شد. كازرون در ابتدا از سه قريه نورد، راهيان و دريس تشكيل مي‌شد و روي هم به بلدالعتيق معروف بود. اما در اواخر قرن چهارم هجري، آن را كازرون ناميدند، نام اين شهر از لغات گازر و گازرون گرفته شده است، زيرا شغل مردم آن اين بود كه پس از شستن كتان، پارچه‌اي به نام توز مي‌بافتند.
لار
سرزمين لار از زمان ساسانيان با احداث آتشكده‌اي مورد توجه بود. از اواخر قرن هشتم، لار مركز ضرب سكه بود و سكه‌ آن به لاربن در سواحل خليج فارس و هند رواج داشت.در سال 799 هـ.ق. سربازان محمد سلطان نوه امير تيمور، لار، جهرم و نواحي شرقي فارس را تاراج كردند. آخرين شاهزاده لار به نام ميرزا اعلاء‌الملك مشهور به شاه ابراهيم خان كه دعوي استقلال داشت، درسال 1010 هـ.ق. توسط الله وري‌خان حاكم فارس سركوب شد. الله وري خان او را نزد شاه عباس اول كه در اين زمان در بلخ اقامت داشت فرستاد و در همان محل در گذشت. برخي‌ها، وجه تسميه اين شهر را به «لار» كه اسب پسر گرگين بود، منسوب مي‌كنند.
مرودشت
كاوش‌هاي علمي و گمانه‌زني‌هايي كه در تپه‌هاي مختلف جلگه مرودشت انجام گرفته است نشان مي‌دهد كه هزاران سال پيش از آنكه داريوش كبير،‌ تپه سنگي را بر دامان كوه رحمت براي احداث كاخ‌هاي بزرگ خود انتخاب كند، اقوامي متمدن در دشت وسيع آن مي‌زيسته‌اند. آثار برجاي مانده از قبيل ظروف سفالي منقوش يا ساده و اسباب و وسائل زندگي آن دوره مؤيد اين نكته‌اند.
ويرانه‌هاي استخر و تخت جمشيد در مرودشت، بخشي از تاريخ اين شهر را به نمايش مي‌گذارند. آثار تاريخي باقي مانده از اين شهرستان علاوه بر آثاري از دوران هخامنشي، دوره‌هاي اسلامي را هم در بر‌مي‌گيرد.
ممسني
ممسني را «شولستان» نيز خوانده‌اند كه به معناي سرزمين شول‌هاست. شول‌ها يكي از طوايف سابق لرستان بودند كه بعد از استقرار در اين ناحيه، به اين نام مشهور شدند.
مركز ولايتي كه ممسني در آن قرار داشت، شهر شاهپور در چند كيلومتري كازرون بود كه نوشته‌اند در زمان تزلزل حكومت ساسانيان، به وسيله ابوسعيد كازروني شبانكاره با خاك يكسان شد. ولي در زمان حكومت سلجوقيان دوباره تعمير وبازسازي شد و رونق گذشته خود را باز يافت.
ني ريز
آثار به دست آمده از غارهاي حوالي درياچه بختگان نشانگر قدمت تمدن در اين ناحيه است. ني‌ريز در زمان هخامنشيان يكي از مراكز مهم سلاح‌‌سازي بود و نام ني‌ريز احتمالاً از نيزه ريز گرفته شده است. در الواح گلي تخت جمشيد، نام ناريزي را منطبق با ني‌ريز دانسته‌اند. در اين شهر يكي از قديمي‌ترين و مهم‌ترين بناهاي قرن چهارم هـ.ق. يعني مسجد جامع قرار گرفته كه گفته مي‌شود آتشكده‌اي بود كه پس از ظهور اسلام به مسجد تبديل شده است.اما تاريخ قديمي مسجد 363 هجري قمري است و به گفته مقدسي، بناي اصلي آن متعلق به سال 340 هـ.ق است كه از آثار دوره سلسله آل‌بويه به شمار‌ مي‌رود. اين منطقه در زمان داريوش اول از شهرهاي آباد و پر جمعيت فارس بود. ناريزي به معناي كارگاه اسلحه سازي است. در آن زمان بيش از 700 كارگاه نيزه، شمشير و زره‌سازي در آن وجود داشت و در واقع مركز توليد سلاح و اسلحه خانه داريوش بوده است.شهر ني‌ريز از زمان هخامنشيان تا به حال، سه بار دستخوش تهاجم، سيل و عوامل طبيعي قرار گرفته و براي بار چهارم در محل فعلي بناشده است.
وضعيت اجتماعي و اقتصادي استان
براساس سرشماري عمومي نفوس و مسكن سال 1375 استان فارس 3817036 نفر جمعيت داشته است كه از اين تعداد 7/56 درصد برابر 2163119 نفر در نقاط شهري و 9/41 درصد برابر 1598913 نفر در نقاط روستايي ساكن بوده‌اند. در حدود 4/1 درصد از جمعيت استان كه جمعيتي معادل 55004 نفر در بر مي‌گيرد، غير ساكن (عشاير كوچرو و رمه گردان) گزارش شده است.
به استناد همين آمار گيري، از كل جمعيت استان در حدود يك ميليون و ششصد و چهل هزار نفر مرد و يك ميليون و هشتصد و هفتاد و شش نفر ديگر زن بوده‌اند كه نسبت جنسب آن معادل 4/103 نفر است.تعداد خانوارهاي استان در سال 1375 برابر 755229 خانوار بوده است كه تعداد 448272 خانوار آن مناطق شهري و 297149. خانوار آن به مناطق روستايي تعلق داشته و 9808 خانوار ديگر نيز جمعيت غير ساكن بوده‌اند. به استناد همين اطلاعات، متوسط بعد خانوار در كل استان 5 نفر، در مناطق شهري 8/4 ، درمناطق روستايي 4/5 و دربين جمعيت غير ساكن 6/5 نفر بوده است.
تراكم نسبي جمعيت استان 7/38 نفر در هر كيلومتر است كه با توجه به 9/33 نفر شاخص ملي، 2/5 نفر بيشتر نشان مي‌دهد.توزيع جمعيت شهري استان در 48 شهر، نشانگر گسترش قابل توجه شهرنشيني در محدوده استان است، ولي هنوز هم در مناطقي از استان، جمعيت عشايري همچنان با كوچ نشيني زندگي مي‌كنند. مهم‌ترين ايلات عشايري استان كه بخشي از جمعيت آن هنوز هم اسكان نيافته‌اند، ايل قشقايي، ونيز ايلات خمسه، ممسني و كهگيلويه هستند كه اجمالي از وضعيت اجتماعي آنان در زير مورد اشاره قرار مي‌گيرد:
ايل قشقايي: درباره منشاء اين ايل، نظرات متفاوت وجود دارد. قشقايي‌ها مهم‌ترين اين كوچنده منطقه فارس محسوب مي‌شوند ومشتمل بر دوازده طايفه‌اند. بعضي از صاحب نظران، قشقايي‌ها را از مغول‌هايي مي‌دانند كه در زمان سلطنت چنگيزخان از تركستان مهاجرت كرده و در زمان نادرشاه در فارس سكني گزيده‌اند. بدون هيچ ادعايي و به احتمال قوي، قشقايي‌ها دنباله قبيله‌اي قديمي در تركيه آسيايي (شرق تركيه) به نام
 موزه شهداي شيراز
اين كاخ در سال 1350 به مناسبت تاجگذاري شاه ساخته شده ولي بعدها از آن به عنوان كاخ پذيرايي استفاده مي‌شده است. اين كاخ پس از انقلاب، دراختيار بنياد شهيد قرار گرفت و به موزه تبديل شد. ساختمان موزه شهدا از دو طبقه تشكيل شده است. طبقه اول به نمايشگاه دائمي موزه شامل تابلوهاي رنگ و روغن و آثار خطي هنرمندان معاصر و شهدا، همراه با تذهيب و تشعير اختصاص دارد و طبقه دوم به صورت نمايشگاه فصلي است و آثاري از هنرمندان معاصر و هنرجويان رشته‌هاي هنر شامل خطاطي، تذهيب و رنگ و روغن در آن به نمايش در‌مي‌آيد. كلاس‌هاي هنري نيز در طبقه دوم اين بنا تشكيل مي‌شود. موزه شهداي شيراز وابسته به بنياد شهيد انقلاب اسلامي است.
 موزه شاه چراغ، احمد بن موسي (ع)
اين موزه در سال 1344 هجري شمسي در صحن حضرت شاه چراغ تأسيس شد. فضاي اصلي موزه شاه چراغ را يك سالن بزرگ تشكيل مي‌دهد كه در آن، آثار و اشياي وقفي، اهدايي و خريداري شده شامل قرآن‌هاي نفيس، كتاب‌هاي خطي، اشياي باستاني وهنرهاي تزئيني به نمايش گذاشته شده است. آثار به نمايش گذاشته شده عبارتند از : كتاب‌هاي خطي، سكه‌، مهره‌هاي فلزي، بافته‌‌ها، ظرف‌هاي مختلف فلزي و چيني، خاتم، منبت و ... موزه‌شاه چراغ وابسته به آستان مقدس شاه چراغ است.
مكان‌هاي تاريخي و ديدني استان فارس
شهرستان شيراز
درياچه مهارلو- 27 كيلومتري جنوب شرقي شيراز
درياچه و تالاب ارژن - 60 كيلومتري جاده شيراز- بوشهر
درياچه رجي - 35 كيلومتري شيراز
چشمه خارگان - 60 كيلومتري شيراز
تنگ خاني- 29 كيلومتري شيراز
تنگ‌الله اكبر- مشرف بر شهر شيراز
تنگ هرايرز- جاده شيراز، اهواز
باغ گلشن - خبان عفيف آباد
باغ ارم - شيراز
باغ دلگشا - شمال حافظيه
باغ چهل تن - بالاتر از باغ چهل تن
باغ هفت تن- خيابان دروازه قرآن
باغ جهان نما - شمال شيراز
باغ تخت - روبروي باغ جهان نما
باغ سعدي - حاشيه شرقي دانشكده دامپزشكي
گردشگاه چشمه فيلي - ضلع جنوبي پارك ملي بمو
گردشگاه چشمه سلماني - 14 كيلومتري شرق شيراز
گردشگاه برم دلك - 55 كيلومتري غرب شيراز
چشمه چاه مسكي - 30 كيلومتري شيراز
چشمه ميان كتان - جاده قديم شيراز كازرون
بند بهمن – 58 كيلومتري شيراز
گردشگاه آتشكده - ابتداي جاده شيراز ، استهبان
پارك ملي بمو - شمال شيراز
قصر ابونصر - شرق شيراز
ارگ كريم خاني - شهر شيراز
عمارت باغ ايلخاني - نزديك بقعه بي‌بي دختران شيراز
عمارت باغ نشاط - شيراز
عمارت كلاه فرنگي باغ نظر - شيراز
قلعه اژدها پيكر - غرب شيراز
قبر مادر شاه - ارتفاعات مشرف به شهر شيراز
قلعه ككا - شش كيلومتري شرق دشت ارم جديد
گهواره ديو- جنوب پارك ملي بمو
حمام نشاط - باغ نشاط
حمام وكيل - جنب مسجد وكيل
بازار وكيل - شيراز
بازار نو- شيراز
مدرسه خان - شيراز
مدرسه آقا بابا خان - محله ‌درب شاهزاده
عمارت ديوانخانه - نزديك ارگ كريم خاني
آبش خاتون- دروازه قصابخانه
كليساي ارامنه - خيابان قاآني
مسجد وكيل - شيراز
مسجد جامع عتيق - شيراز
مسجد نو (شهدا) - شيراز
مسجد نصير الملك - شيراز
بقعه بي‌بي دختران - محله سه باغ شيراز
بقعه سيد مير محمد - شيراز
آستانه سيد علاءالدين حسن - شيراز
بقعه علي‌بن حمزه - شيراز
بقعه شهدا - جاده اصفهان، شيراز
مقبره شيخ اقطع - كوهسار جنوبي شيراز
آرامگاه كروش كبير – جاده اصفهان،‌ شيراز
آرامگاه حافظ - شيراز
آرامگاه سعدي - شيراز
آرامگاه خواجوي كرماني - دورازه قرآن شيراز
آرامگاه وصاف - حافظيه
آرامگاه شاه داعي الي‌الله - جنوب شرقي گورستان دارالسلام شيراز
آرامگاه شاه شجاع مظفري - دامنه تخت ضرابي شيراز
آرامگاه شيخ روزبهان- محله بالا كفه شيراز
آرامگاه شيخ كبير - پشت بازار وكيل شيراز
آرامگاه شيخ محمد لاهيجي - نزديك دروازة‌شاه داعي الي الله شيراز
آرامگاه مشرقين - نزديك آرامگاه خواجو در شيراز
آرامگاه شاه چراغ - شيراز
آرامگاه سيبويه- شمال دروازه كازرون
بقعه سيد تاج‌الدين غريب - دروازة‌ كازرون
بقعه چهل تنان - جنوب بلوار هفت تنان
آتشكده پاسارگاد - نزديك كاخ اختصاصي كوروش
آتشكده صميكان- 140 كيلومتري شيراز
شهرستان ممسني
گردشگاه ديمه ميل - در مجاورت برج نور آباد
ديمه ميل (ميل اژدها) - هفت كيلومتري نورآباد
چشمه آب‌گرم سراب بهرام - جاده شاهيجان، نورآباد
شاه جهان احمد - 20 كيلومتري شمال نورآباد
پل فهليان - قسمت غربي فهليان
كتيبه‌هاي كورنگون - سمال غربي فهليان
نقش بهرام - 9 كيلومتري نورآباد
شهر قديمي چشمه سردو- 40 كيلومتري شهر نورآباد
بناي عمارت – دهستان رستم ممسني
امام‌زاده در آهنين - دو كيلومتري نورآباد
شهرستان كازرون
درياچه پريشان- 12 كيلومتري كازرون به سمت جنوب شرقي آبادي اياز آباد
چشمه ساسان - 15 كيلومتري شهر كازرون
تفرجگاه امام‌زاده سيد حسين - 25 كيلومتري شهر كازرون
پل آبگينه - 12 كيلومتري كازرون
پل علي‌بن حمزه - محور شيراز ، كازرون
نقش شاپور - نزديك كازرون
شهر باستاني بيشاپور - كازرون
آتشكده كازرون - 10 كيلومتري جنوب شرقي كازرون
آتشكده بزرگ جره - بين كازرون ، فراش بند
شهرستان داراب
چشمه جونجان (جونون) - 20 كيلومتري غرب داراب
تنگ لاي زنگان - شرق داراب
تفرجگاه آب‌بند- داراب
قصر آئينه (قصر دختر) - هشت كيلومتري رستاق
قصر كيارث - غرب داراب
نقش شاپور - شش كيلومتري جنوب شرقي داراب
نقش رستم – كوهستان حاجي آباد
مغازه شيخ علي - شرق نقش رستم
غار تنگ چوپان - تنگ چوپان
مسجد سنگي - شهر داراب
مسجد جامع - داراب
آرامگاه شاهزاده ابولقاسم- داراب
آرامگاه شاه ابوذكريا- 96 كيلومتري داراب
آتشكده آذرخش- هفت كيلومتري داراب
آتشكده آذرجو - 12 كيلومتري جنوب غربي داراب
آتشكد‌ه‌هاي هخامنشي - محوطه نقش رستم
شهرستان فيروز آباد
چشمه آتشكده - جوار شهرستان فيروزآباد
چشمه تنكاب - 10 كيلومتري جاده شيراز، فيروزآباد
چشمه حنيفقان- 45 كيلومتري شهر فيروزآباد
تنگ خرقه - فيروز آباد
گردشگاه شهيد- جاده فيروز‌آباد، فراشيد
قلعه دختر - جلگه فيروزآباد
كاروان سراي عهد ساساني- سه كيلومتري جنوب آتشكده ساساني
آثار شهر قديمي فيروز آباد- شمال غربي شهر كنوني فيروز آباد
آتشكده كنارسياه - فيروز آباد
ويرانه‌هاي آتشكده- فيروز آباد
آتشكده ساسانيان - 30 كيلومتري جنوب فيروز آباد
آتشكده فراش‌بند- نرسيده به فيروز آباد
شهرستان مرودشت
چشمه ابوالمهدي - بين سيوند و سعادت‌آباد
چشمه بناب قادر آباد- نزديكي كارخانه «يك و يك »
آبشار مارگون – نزديك درياچه سد درودزن
تنگ بستانك - شمال غربي كامفيروز
تنگ براق - منطقه كامفيروز
مجموعه ويرانه‌هاي تخت جمشيد - جلگه مرودشت
قلعه استخر - جلگه مرودشت
برج زندان سليمان - نزديك كاخ كوروش
پل خان- مرودشت
پل بند امير - جنوب شرقي مرودشت
سنگ نبشته تنگ براقي - شمال غربي پاسارگاد
نقش رجب - شمال تخت جمشيد
شهر قديمي استخر - هفت كيلومتري تخت جمشيد
شهرستان استهبان
تنگ لاي تاريك - جنوب غربي استهبان
تنگ ايج - دو كيلومتري روستاي ايج
تنگ استهبان – استهبان
گردشگاه بردانه - مسير ايج، داراب
گردشگاه پارك جنگلي - جنوب استهبان
گردشگاه بك‌بك - جنوب شرقي استهبان
پارك جنگلي - جنوب شهر استهبان
شهرستان جهرم
گردشگاه بونيز - ارتفاعات بخش جنوبي جهرم
قلعه مهرك - جهرم
قلعه تبر ( خورشه) - 48 كيلومتري شرق جهرم
قلعه قبر- 50 كيلومتري جهرم
آتشكده قدمگاه - جنوب جهرم
شهرستان لار
گردشگاه امام‌زاده بريز - جاده قديم لارم
منطقه حفاظت شده هرمود لار - شرق لارستان
قلعة‌قدمگاه -- شمال غربي لار
آب‌انبار سيد جعفري - مسير غربي شهر لار
بازار قيصريه - لار
دهن شير- ورودي بازار
امام زاده بريز - جاده قديمي لار
شهرستان آباده
منطقه شكار ممنوع بصيران - چهار كيلومتري جنوب آباده
منطقه شكار ممنوع توت سياه - انتهاي منطقه بوانات
كاخ ساساني - جنوب غربي سروستان
گنبد علي - ابركوه
مقبره طاووس - ابركوه
مزار پير حمزه سبز پوش - ابركوه
مسجد جامع - ابر كوه
شهرستان فسا
گردشگاه‌ ميان جنگل – 50 كيلومتري شمال غربي شهر
قلعه ضحاك - نزديك شهر فسا
شهرستان اقليد
درياچه كافتر - جنوب شرقي شهرستان اقليد
چشمه بالنگان - شهرستان اقليد
چشمه قدمگاه - مجاورت دهستان سده ، شهرستان اقليد
چشمه چوئو - مجاورت جاده آسياس در ارتفاعات كوه حسيني
چشمه محمد رسول الله - ضلع جنوب غربي شهر اقليد
آبشار دشتك ابرج - اقليد
قلعه ايزدخواست - 141 كيلومتري اصفهان
شهرستان سپيدان
چشمه سپيدان - شش كيلومتري جنوب شهرستان
گردشگاه‌ تنگ تيزاب - 20 كيلومتري شمال غرب سپيدان
گردشگاه چله گاه - 10 كيلومتري سپيدان
سايت اسكي - سپيدان
شهرستان نيريز
درياچه طشك و بختگان - نزديكي شهرستا نيريز
چشمه پلنگان - محوطه باغ ملي
تنگ پلنگان - 21 كيلومتري نيريز
تنگ‌زي طشك - مسير چشمه پلنگان
تنگ جزين – هفت كيلومتري طشك
مسجد جامع - نيريز
زنده دل ، حسن . مجموعه راهنماي جامع ايرانگردي : استان فارس ، تهران : نشر ايرانگردان – جهانگردان ، 1379 . ص 33-40 ،159-166. * منبع :