منو اصلی
قانون و شريعت زرتشتي
قانون و شريعت زردشتي
 در سنت ديني ايرانيان پيش از اسلام، شريعت به عنوان نظامي ناظر بر مجموع بايسته‌ها و تكاليف ديني در دو بعد عبادي و حقوقي مطرح بوده، واين ويژگي سنخيت آن را با فقه اسلامي نزديك ساخته است. مطالعه متون بر جاي مانده نشان مي‌دهد كه مبحث تكاليف در دين زردشتي ، به سان دانشي مشخص از علوم دين تدوين يافته بوده و حتي بر پايه اختلاف در برداشتها ، «چاشته‌ها» يا به تعبير اسلامي مذاهب فقهي خاصي نيز در چارچوب آن شكل گرفته بوده است.

بر همين پايه است كه مجموعه‌هاي حقوقي بر جاي مانده از دوره ساساني. از ماهيتي شرعي برخوردار است و در عمل ، بازتاب دهنده ديدگاه داور يا چاشته‌اي خاص بر پايه برداشتهاي مذهبي اوست . برجسته‌ترين متن حقوقي ، ماديان هزار دادستان (مجموعه هزار داوري) از فرخ مرد و هرامان است كه دربردارنده مباحث متنوع حقوق مدني چون ازدواج ، ارث، قيموميت، مالكيت، وقف، اجاره، رهن، وكالت و شركت و اندكي مباحث جزايي است. اين متن كه گاه از آن به قانون مدني (يا اجتماعي) ايران ساساني تعبير شده است. چنانكه مي‌نمايد ، نه يك قانون رسمي ، بلكه متني شرعي بوده است.

از ديگر متون بر جاي مانده كه آميختگي تكاليف حقوقي و آييني در آن نمودارتر است ، مي‌توان به دادستان ديني، شايست نشايست ، روايات اميد اشوهشتان، روايات آذرفرتبغ فرخزادان، روايات فرنبغ سروش، پرسشهاي اسفنديار فرخ برزين و بخشهايي از دانشنامه دينكرد اشاره كرد.

پاكتچي ، احمد . ” مدخل ايران “ . دايره المعارف بزرگ اسلامي . زيرنظر كاظم موسوي بجنوردي . تهران : مركز دايره المعارف بزرگ اسلامي ، 1367- ، جلد 10، ص 622 * منبع :