منو اصلی
اوستا و قانون
اوستا و قانون
 تعليم اوستايي بر خلاف برخي از تعاليم ديني مشرق زمين محدود به پي جويي سعادت اخروي نبود و نيك بختي در جهان پس از مرگ را امري جدا از نيك بختي اين جهاني نمي‌پنداشت. اين نكته به خصوص در بندي از گاهان- سرودهاي زردشت- بازتاب يافته است، آنجا كه درباره شخص زردشت گفته مي‌شود كه وي براي نشان دادن راه درست زندگي در اين جهان و هم نمودن راه نجات در جهان ديگر آمده است، بر پايه توضيحاتي كه از دوره ساساني بر جاي مانده است، ثلثي از اوستاي شناخته در عهد ساسانيان را بخشهاي داتيك ( از داته /داد) تشكيل مي‌داد كه دربردارنده مباحث شرعي و قانوني بود. از ميان آن بخشها اكنون تنها ونديداد به صورت كامل بر جاي مانده، و از بخشهاي ديگر اوستا ي داتيك تنها گزارشها و اثرهايي بر جاي مانده است.

ونديداد يا قانون ضد ديوان را بايد كهن‌ترين متن بر جاي مانده به شمار آورد كه در زمينه «داد» مزديسنا تدوين گشته، و البته بخش مهمي از مضامين آن را آداب ديني به ويژه طهارت آييني تشكيل داده است. اما با توجه به مناسبت موضوع ، برخي از مباحث مربوط به جرايم و مجازات آنها از نگاه تاريخ حقوق نيز اين كتاب را پراهميت ساخته است. از ديگر بخشهاي داتيك/ اوستا كه از خلال توضيحات دينكرد آن را مي‌شناسيم. نيگا دوم نسك از ارزش ويژه‌اي در حقوق جزا برخوردار است؛ در اين نسك قوانيني درباره موضوعات درباره موضوعات گوناگون جزايي از قتل تا ضرب و جرح و نيز افترا پيش بيني شده و بخشي از آن نيز به آيين دادرسي چون مباحث اقامه دعوا ، شهادت و دفاع اختصاص يافته است. برخي از قواعد مطرح شده در اين نسك، همچون مساله كيفركودكان و كيفر غير ايرانيان نيز حائز اهميت است. از ديگر نسكها، هوسپارم نيز از نظر اشتمال بر قوانين حقوقي در زمينه‌هاي مالكيت و ارث، و نيز حقوق خانواده در خور اهميت است.

پاكتچي ، احمد . ” مدخل ايران “ . دايره المعارف بزرگ اسلامي . زيرنظر كاظم موسوي بجنوردي . تهران : مركز دايره المعارف بزرگ اسلامي ، 1367- ، جلد 10، ص 620 * منبع :