منو اصلی
طبقات و مراتب مانوي

طبقات و مراتب مانوي

 پيروان ماني برحسب سابقه ، پارسايي و توان انجام دادن اعمال و فرايض ديني. به پنج طبقه تقسيم مي‌شدند: 1. «آموزگاران»، اينان پس از رهبر بالاترين مرتبه را داشتند و شمارشان در هر زمان بيش از 12 نبود. 2. «اسيسگان»، به معني اسقفها كه در هر زمان بيش از 72 تن نبودند. 3. «مهستگان»، به معني مهان و بزرگان كه در هر زمان بيش از 360 تن نبودند. 4. «‌برگزيدگان»، يا صديقان. 5. «نغوشاگان»، يا سماعان. بيشتر وظايف و خويشكاريهاي سنگين‌تر و دشوارتر بر عهده دو طبقه آخر قرارداشت. رعايت 3 مهر دست و دهان و تن، و پرهيز از محركات ده گانه، يعني بت پرستي ، دروغ گويي، زنا، بخل، كشتن، دزدي. سحر و جادو، شك در دين، مسامحه در اعمال مذهبي و فريبكاري بر مانويان واجب بود. نغوشاگان، موظف به اداي روزانه 4 نماز بامداد ، ظهر، غروب و شام بودند. در نمازهاي روزانه رو به آفتاب، و درنمازهاي شبانه رو به ماه مي‌ايستادند و پيش از هر نمار با آب تطهير و در صورت دسترسي نداشتن به آب بر شن و خاك مسح مي‌كردند. روزهاي يكشنبه هر هفته و نيز در هر سال يك ماه كامل روزه مي‌گرفتند و دادن هفت نوع صدقه و بخشيدن يك دهم از دارايي واموال خود را براي اموال معاشي روحانيون طبقات بالاتر، بر آنان فرض بود. 3 طبقه ديگر مانوي به طور دسته جمعي و مشترك در «دير» مي‌زيستند. روزي يك وعده غذاي غير حيواني كه شخصا در تهيه آن مداخله نداشتند، مي‌خوردند و مجاز به داشتن بيش از غذاي يك روز و جامه يكسال نبودند و سير وسفر با پاي پياده از وظايف مهم آنان محسوب مي‌شد. علاوه بر روز يكشنبه، روز دوشنبه نيز روز مذهبي آنان به شمار مي‌آمد. همچنين رعايت اين دستور خاص : امساك از گوشتخواري، نخوردن شراب، فقر، عدم خشونت و حقيقت گرايي از اهم وظايف آنان بود. مؤمنان اين طبقات روزانه موظف به اداي 7 نماز بودند و علاوه بر روزه يك ماهه، مكلف به گرفتن 5 روزه دو شبانه روزي نيز بودند و در آخر ماه روزه جشني بزرگ به نام «عيد بما» بر پا مي‌كردند. به اعتقاد مانوي در روز «بما» روح ماني صعودكرده، به نور اصلي و قديم متصل شده بود. آنان در اين شب در اطراف تخت ماني كه تصويري از وي بر آن قرار مي‌گرفت، جمع شده، مطابق سنتي مذهبي به گناهان خود اعتراف مي‌كردند.

 

باقري ، مهري . ” مدخل ايران “ . دايره المعارف بزرگ اسلامي . زيرنظر كاظم موسوي بجنوردي . تهران : مركز دايره المعارف بزرگ اسلامي ، 1367- ، جلد 10، ص 587

* منبع :