منو اصلی
اخبار > زبان فارسی، ستاره‌ای درخشان بر تارک تاریخ و ادبیات هند


  چاپ        ارسال به دوست

علی دهگاهی:

زبان فارسی، ستاره‌ای درخشان بر تارک تاریخ و ادبیات هند

فارسی برای بیش از هشت سده، زبان دیوانی و رسمی هند بوده است. هر چند تلاش استعمارگران انگلیسی برای حذف این زبان به عنوان حامل نشانه‌های تمدن باشکوه اسلامی در شبه قاره، به بار نشست و فارسی جای خود را به زبان اردو و بعد به زبان انگلیسی داد اما هنوز این زبان حضوری سترگ و پویا در این کشور دارد که بخشی از آن به فعالیت‌های 63 ساله خانه فرهنگ ایران در هند مدیون است.

به گزارش روابط عمومی سازمان فرهنگ و ارتبااطات اسلامی، در دوران سلطنت گورکانیان در هند فارسی به عنوان زبان اصلی دولت برای مکاتبات اداری انتخاب شد و به همین علت آثار مکتوب و نسخ خطی ارزشمند بی شماری به زبان فارسی در اقصی نقاط کشور این پهناور وجود دارد.
آثار غلبه دیوانی و اداری زبان فارسی در شبه قاره هنوز هم وجود دارد به طوریکه هر چند در زمان تسلط انگلیس زبان انگلیسی جایگزین زبان فارسی دراین کشور شد، اما هنوز هم زبان رایج اغلب مسلمانان هند اردو است که حدود 40 درصد از لغات و کلمات آن با فارسی مشترک است و این ظرفیت مناسبی برای گسترش زبان فارسی در هند است.
ایالت «اتارپرادش» هند یکی از 22 ایالت این کشور است که حدود 200 میلیون جمعیت دارد و بخش عظیمی از جمعیت آن مسلمان هستند و به زبان اردو صحبت می کنند.
زبان به عنوان عنصری زنده و پویا در فرهنگ هر ملتی نیازمند مراقبت و توجه است؛ بنابراین افول زبان فارسی نیز در هند محتمل است. اینجاست که فعالیت‌های خانه فرهنگ جمهوری اسلامی در هند معنا می‌یابد چراکه این مراکز نقش پرباری در زنده ماندن زبان فارسی در شبه قاره هند بازی می‌کنند.
علی دهگاهی به عنوان رایزن فرهنگی جمهوری اسلامی ایران در هندوستان با ارائه خلاصه‌ای از فعالیت‌های این مرکز برای حفظ و نگهداری از میراث عظیم فارسی در شبه قاره هند، بر ریشه‌های کهن و عمیق این زبان و به تبعیت آن فرهنگ ایرانی - پارسی در آن تاکید می‌کند.
وی با اشاره به اینکه زبان فارسی بیش از 800 سال در هندوستان زبان رسمی، دیوانی و قضایی بوده است، می‌گوید: از حدود سال های 1835 به بعد و با ورود انگلیسی‌ها این زبان اهمیت و اعتبار گذشته خود را به دلیل سیاست‌های استعماری انگلستان از دست داد و از آن پس در هند تنها به یک زبان کلاسیک و فرهنگی تبدیل شد.
با اینحال نقش و عمق حضور زبان فارسی در این کشور کهن چنان چشمگیر بود که به گفته وی پس از تأسیس دانشگاه‌های جدید در این کشور، زبان فارسی همیشه یکی از بخش‌های اصلی این دانشگاه‌ها بوده است. امروزه ما شاهد بیش از 35 مرکز فارسی در دانشگاه‌های مختلف هندوستان هستیم که در آنها زبان فارسی از سطح کارشناسی تا دکتری تدریس می‌شود.
وی توضیح می‌دهد : اگر بخواهیم دانشگاه‌هایی را که تنها تا سطح کارشناسی زبان فارسی را آموزش می‌دهند را نیز در نظر بگیریم تعداد آنها به بیش از 100دانشکده و دانشگاه می‌رسد که در سراسر هند پراکنده هستند. اما از میان دانشگاه‌های مرکزی شهر دهلی، زبان فارسی تا سطح دکتری در دانشگاه‌های جواهرلعل نهرو، دهلی و جامیا ملیا اسلامیا هستیم و دانشگاه ذاکر حسین نیز تا سطح کارشناسی زبان فارسی را هم اکنون پوشش می‌دهد.
دهگاهی افزود: از آنجا که زبان فارسی یک زبان کلاسیک هندوستانی است، اگر یک محقق هندی بخواهد درباره هویت و گذشته تاریخی خود تحقیقی بکند ناگزیر باید به زبان فارسی مراجعه کند چرا که بخش عظیمی از گذشته این کشور به زبان فارسی نوشته شده است.
نه تنها در حوزه‌های تاریخ و فرهنگ، بلکه در حوزه‌های علم و دانش نیز زبان فارسی در هندوستان اهمیت زیادی داشته است. کتاب‌های زیادی در این زمینه تالیف شده است که امروزه به شکل نسخ خطی، گنجینه و ذخایر میراث فرهنگی مشترک ایران و ‌هند در کتابخانه های مختلف هندوستان در دسترس محققین است.
رایزن فرهنگی جمهوری اسلامی در دهلی نو در ادامه در توضیح فعالیت‌های خانه فرهنگ در حفظ و توسعه میراث ایرانی اسلامی در هند می‌گوید: کشور ایران با بیش از 63 سال سابقه نسبت به پوشش دهی و حمایت از زبان فارسی در دانشگاه‌های هند فعالیت می‌کند. علاوه بر آن در این مرکز کلاس‌های زبان فارسی با مشارکت استادهای ایرانی و هندی نیز برگزار می‌شود.
علاوه بر خانه فرهنگ دهلی، خانه فرهنگ دیگری نیز در شهر مومبای، وابستگی فرهنگی در حیدرآباد و انجمن ایرانی در شهر کلکته و علیگر هم به فعالیت‌های دانشگاه‌ها به تعلیم زبان فارسی اهتمام می‌ورزند.
دهگاهی درباره حضور گسترده زبان فارسی در بین اقشار مختلف مردم هند گفت: غیر از بخش زبان فارسی در خانه فرهنگ و دانشگاه‌ها، در مدارس دینی نیز زبان فارسی تدریس می‌شود و آن به دلیل وجود متون اسلامی متعدد بخصوص در مدارس اهل تشیع است که یادگیری این زبان را برای پژوهشگران دینی الزامی می‌کند.
وی در ارتباط با فعالیت‌های آموزشی خانه فرهنگ جمهوری اسلامی در دهلی نو افزود: مقاطعی که اینجا تدریس می‌شوند عبارتند از سطح یک، دو و سه که در سطح اول ما آموزش‌های ابتدایی مانند الفبای فارسی و مکالمات مقدماتی ، در سطح دوم نگارش و‌گویش و در سطح سوم فرهنگ و تمدن ایرانی تدریس می‌کنیم. همزمان با یادگیری زبان، دانش آموزان فرهنگ و تمدن ایرانی را نیز می‌آموزند.
دهگاهی تأکید کرد: این دوره‌ها با استقبال خوب علاقه مندان روبرو می شود بطوریکه در هر فصل حدود 60 الی 70 نفر از اقشار و مذاهب مختلف هند از مسلمانان گرفته تا هندوها و سیک ها در این دوره ها ثبت نام می‌کنند.
وی گفت: کتاب‌های متعددی برای آموزش زبان فارسی تدوین شده است که می‌توان از کتاب‌های آزفا، ضرغامیان و صفار مقدم نام برد و اخیرا نیز بنیاد سعدی کتاب‌های جدیدی به نام‌های گام اول و مینا را تدوین کرده است که البته در کنار این کتاب‌های اصلی از کتاب‌های کمک آموزشی، فیلم‌ها و دیگر منابع صوتی و‌ تصویری برای آموزش کمک گرفته می‎‌شود.
هدف و‌ وظیفه ما در گسترش زبان فارسی چیست؟
رایزن فرهنگی ایران در دهلی نو در این خصوص گفت: برغم اینکه این زبان گذشته درخشانی در هندوستان داشته است اما امروزه تعداد افرادی که در هندوستان به این زبان مسلط هستند نسبت به جمعیت عظیم این کشور، زیاد نیست.
اگرچه در بعضی شهر ها مانند کشمیر و همینطور در میان ایرانی‌‎های مهاجر این زبان هنوز رواج دارد اما این وظیفه ما است که توجه جامعه علمی و زبان آموز جوان این کشور را نسبت به این زبان جلب کنیم و آن را آموزش و‌ ترویج دهیم.
امروزه توجه بیشتری نسبت به گذشته به این زبان مبذول می‎شود و تدریس آن در دانشگاه‎‌های مولانا آزاد، دانشگاه زبان های خارجه و همینطور دانشگاه معین الدین چشتی در شهر لکهنو به تازگی آغاز شده است.
علاوه بر دانشجوهای زبان و ادبیات فارسی، بسیاری از دانشجوهایی که در رشته‌های دیگر به طور مثال تاریخ هند مشغول تحصیل هستند نیز باید حداقل 2 واحد این زبان را در دانشگاه خود بگذرانند.
در حال حاضر دانشگاه‌های علیگر، دهلی، جواهر لعل نهرو، جامعه ملی اسلامی ، کشمیر، لکنو، بنارس، پتنا، بوپال، عثمانیه، بمبئی، گوهاتی، بی آرامبیدکر(مظفرنگر) و مگد، از دانشگاه‌هایی هستند که در هند گروه فارسی مستقل دارند.
مراکز تحقیقات زبان فارسی نیز در دانشگاه های علیگر، مولانا آزاد، پتنا، مالیر کوتلا و احمدآباد، فعالیت دارند.
با توجه به سابقه درخشان زبان فارسی در هند، استادان و کارشناسان زبان و ادبیات فارسی در هند در طول سالهای گذشته تلاش‌های فراوانی برای حفظ و احیای زبان و ادبیات فارسی در شبه قاره هندوستان انجام داده‎‌اند تا از سرعت روند نزولی آن کاسته و از بروز ضایعه‌‎‌ای جبران ناپذیر جلوگیری کنند.
در دانشگاه‌های هندوستان نه تنها از هند بلکه از بسیاری کشورهای اروپایی و آمریکا نیز دانشجوی زبان فارسی تحصیل می‌کنند و تلاش‌های زیادی برای توسعه زبان فارسی صورت گرفته است.
تأثیر زبان فارسی در تمام زوایای فرهنگ و تاریخ هند مشاهده می‌شود و مردم این کشور بدون زبان فارسی نمی‌توانند شناخت کاملی از تاریخ کشور هند داشته باشند. اگر کسی در هند بخواهد به تاریخ و فرهنگ خود احاطه کامل داشته باشد باید منابع فارسی را مطالعه کند و لازم است اطلاعات این منابع استخراج و در اختیار مردم عادی قرار گیرد.
وجود میلیون‌ها نسخه خطی ارزشمند به زبان فارسی در کتابخانه‌های هند، کتیبه‌های نصب شده به زبان فارسی در مقبره‌ها و مکان‌های تاریخی و اشتراکات فرهنگی بین دو کشور از ظرفیت‌ها و سرمایه‌های دوکشور برای توسعه زبان فارسی در هند حکایت می‌کند.

انتهاي پيام/ص


١٥:١١ - 1397/02/04    /    شماره : ٧٠٣٩٦٠    /    تعداد نمایش : ٣٩٥


نظرات بینندگان
این خبر فاقد نظر می باشد
نظر شما
نام :
ایمیل : 
*نظرات :
متن تصویر:
 

خروج