منو اصلی
اخبار > خامه‌يار: بشر ناگزير از بازگشت به معنويت است


  چاپ        ارسال به دوست

نخستين اجلاس گفت‌وگوهاي آسيايي / 14

خامه‌يار: بشر ناگزير از بازگشت به معنويت است

معاون بين‌الملل سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامي گفت: بشر امروز با ابزارهاي كشتار جمعي كه به دست خود ساخته است و نيز با توجه به مدرنيته، پست مدرن و اقتضائات زندگي صنعتي، اگر به دامن معنويت نگرايد به نابودي كشيده مي‌شود.

به گزارش اداره‌كل روابط عمومي و اطلاع‌رساني سامان فرهنگ و ارتباطات اسلامي، عباس خامه‌يار، معاون بين‌الملل اين سازمان در سخنراني خود در كميسيون «ايران و شبه‌ قاره» نخستين اجلاس گفت‌وگوي آسيايي كه امروز با موضوع «عرفان و تصوف؛ ظرفيت‌ها و فرصت‌ها» در دانشگاه فردوسی مشهد آغاز به کار کرد، گفت: همانگونه كه مي‌دانيد در دهه‌هاي اخير اصطلاح رايج در ميان نويسندگان و سخنوران عرصه انديشه، اصطلاح معنويت است و برخي بر اين باورند كه عصر حاضر را عصر گرايش به معنويت بنامند. منظور اين صاحب‌نظران اين است كه بشر امروز با ابزارهاي كشتار جمعي‌اي كه به دست خود ساخته است و نيز با توجه به مدرنيته، پست مدرن و اقتضائات زندگي صنعتي، اگر به دامن معنويت نگرايد به نابودي كشيده مي‌شود.

عرفان اسلامي در تضاد با معنويت سكولار است

وي افزود: اما اينكه مراد از اين معنويت چيست و چه معني و مفهومي در نظر است و يا حدود و ثغور آن كجاست، نامشخص است. اما آنچه مي‌توان گفت اين است كه غربيان با تكيه بر مباني سكولاريستي و اومانيستي كه دارند و استنباطشان هم از اين معنويت، يك نوع معنويت سكولار و متناسب با جهان‌بيني ليبراليستي است و متأسفانه بسياري از نويسندگان و گويندگان اينگونه برداشت از معنويت را با عرفان اسلامي و معنویت مبتني بر اديان الهي و آسماني مترادف مي‌دانند.

خامه‌يار ادامه داد: حال آنكه اين دو برداشت در پايه و اساس از هم جدا هستند. عرفان و معنويت مبتني بر سكولاريسم و اومانيسم با عرفان مبتني بر الهيات هم در منشأ و هم در هدف و غايت از هم جدايند؛ چرا كه منشأ اضطراب و نابساماني بشر امروز دور افتادن از عرفان و معنويت مبتني بر الهيات آسماني و آموزه‌های وحیانی است. از سوي ديگر مايلم به رابطه گسترده و تنيده در تاريخ ايران و شبه قاره هم اشاره‌اي داشته باشم.

زبان اردو، دختر زيباي زبان فارسی است

معاون بين‌الملل سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامي همچنين گفت: همه مي‌دانيم كه اشتراکات فراوان فرهنگی و تمدنی بین ایران و شبه قاره، ملت‌های این دو سرزمین را به یکدیگر نزدیک ساخته و موجب پیوند، همبستگی‌های فرهنگی، عاطفی و دوستی یکدیگر شده است؛ اگرچه در طول تاريخ با فراز و فرودهاي متعدد مواجه شده اما همواره داراي ارتباط مؤثر، به ويژه روابط فرهنگي گسترده بوده‌اند.

وي ادامه داد: زبان فارسی برای قرن‌ها، زبان رسمی و دیوانی منطقه شبه قاره بود؛ تا این که انگلستان پس از تسلط بر این منطقه، سیاست زدودن فرهنگ اصیل ایرانی و زبان غنی و پرمحتوای فارسی را در پیش گرفت و زبان انگلیسی را ترویج و گسترش داد؛ اما ریشه های عمیق این درخت تناور در وجود فرهیختگان حفظ شد و شاخه‌های پربار آن همچنان بر سر مردمان این سامان سایه افکند. بیش از چهل درصد واژه‌هاي زبان اردو، فارسی است و یا ریشه فارسی دارد؛ به گونه‌ای که بسیاری از زبان‌شناسان، زبان اردو را دختر زيباي زبان فارسی می‌نامند.

وي همچنين گفت: وجود کتابخانه‌های خطی و چاپ سنگی از میراث کهن مشترک به زبان فارسی در هند و پاکستان و بنگلادش، گواه روشن دیگری بر ژرفای روابط فرهنگی و معنوی و علمی و ادبی دو سرزمین دوست و برادر است.

شبه قاره و بزرگان عرفان ايراني

خامه‌يار افزود: همه ساله بزرگداشت اندیشمندان پارسی گوی و عارفان به نام در شبه قاره و ایران برپا می‌شود و دوستداران عرفان اصیل الهی، اسلامی و ادب، فرهنگ و هنر ایرانی و اسلامی از حلاوت سروده‌های غالب دهلوی، عبدالقادر بیدل، امیر خسرو و مسعود سعد سلمان و دیگران، ذائقه خویش را شیرین می‌کنند. همچنین دیوان حافظ، بوستان و گلستان سعدی، مثنوی معنوی مولوی و دیوان جامی، زینت بخش کتابخانه‌های شخصی منازل و مراکز آموزش عالی این سرزمین است.

معاون بين‌الملل سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامي در بخش ديگري از سخنانش با يادكرد از عرفاي ايراني مانند مير سيد علي همداني و سید علی هجویری و نيز عالم فارسي‌گوي شبه قاره علامه اقبال، گفت: از زبان فارسی که بگذریم، در جای جای این منطقه می‌توان سبک و تأثیر هنری ایرانی را مشاهده کرد. برای نمونه: آثار ارزشمند و باشکوهی مانند تاج محل،  مسجد مروارید در آگره، مسجد وزیرخان و مسجد جامع لاهور و همچنین قلعه پادشاهی با تأثیر پذیری از هنر و سبک معماری ایرانی خلق شده‌اند. اما با گذشت زمان متأسفانه با فاصله گرفتن نسل‌ها از این میراث کهن مشترک، انديشه عرفانی و معنویت گرای نوع‌دوستي، کم‌رنگ شد و نحله‌ها و گروه‌هاي افراطي و خشونت‌طلب رو به رشد نهادند تا جایی كه امروز شاهد رفتارهاي افراط‌گرايي و تکفیری در اين منطقه هستیم.

بشر براي رسيدن به صلح نيازمند به گفت‌گوست

وي در ادامه تأكيد كرد: امروزه با وجود همه پيشرفت و توسعه بشر در زمينه‌هاي علمي و اقتصادي براي دستيابي به صلح و همزيستي مسالمت‌آميز، نياز به گفت‌وگو و بهره‌گيري از فرهنگ غني و متعالي الهی است كه فرهنگ مدارا و عرفان اصیل، بخش بزرگي از اين پيشينه را در بر مي‌گيرد.

خامه‌يار در تأكيدي دوباره اظهار كرد: به جد، بر اين باوريم كه براي عبور از افراط و خشونت، تعصب و برادركشي، ناگزير به بازگشت به انديشه‌هاي عرفاني ناب برگرفته از اديان الهي هستيم. امروز پادزهر اين افراط و تماميت‌خواهي كه به عبور از مرز انسانيت و بروز رفتارهاي ددمنشانه منجر شده است، عرفان و معنویت مبتنی بر آموزه های وحیانی است كه مي‌تواند نه تنها شيوه و الگوي مناسبي در تعاملات و ارتباطات بين اقوام و ملت‌ها در منطقه باشد؛ بلكه مي‌تواند پيامي آشكار و الگويي پايدار براي ساير مناطق و ملل در تعاملات بين فرهنگي باشد.

معاون بين‌الملل سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامي در پايان سخنانش گفت: ترویج نگاه معنوی و عرفانی، بازتعریف انسان در جهان هستی نه به عنوان «انسان گرگ‌صفت» ـ (تعریف هابز از سرشت انسان) ـ تأکید بر مشترکات میان ادیان، فرهنگ‌ها، ملت‌ها و سنت‌ها و ایجاد بستری برای گفت‌وگو و تقویت این مشترکات از جمله ابزارها و راهکارهایی است که می‌توان از آنها استفاده کرد تا بتوان مراتبی از صلح و آرامش را تجربه کرد.

بنا بر اعلام اين خبر، نخستين اجلاس گفت‌وگوهای فرهنگی آسیایی، صبح ديروز (شنبه 23 دي‌ماه) با حضور سید عباس صالحی، وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی، محمدجواد ظريف، وزير امور خارجه، منصور غلامی، وزیر علوم، تحقیقات و فناوری، ابوذر ابراهیمی‌تركمان، ريیس سازمان  فرهنگ و ارتباطات اسلامي و بيش از 70 انديشمند و شخصيت علمي و فرهنگي از  ايران و 20 كشور آسيايي در محل اين سازمان آغار به كار كرد.

كميسيون‌‌هاي «شرق آسيا»، «شبه‌قاره» و «آسياي مركزي و قفقاز» اين اجلاس به ترتيب در دانشكده مطالعات جهان دانشگاه تهران، دانشگاه فردوسي مشهد و مازندران (بابلسر)، برگزار مي‌شود.

اين همايش به همت سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامي و با همكاري دانشگاه تهران، دانشگاه فردوسی مشهد، دانشگاه مازندران (بابلسر)، مؤسسه فرهنگی اکو، مجمع بین‌المجالس آسیایی و مرکز گفت‌و‌گوی همکاری آسیایی، برگزار مي‌شود.

انتهاي پيام/


١٧:٢٨ - 1396/10/24    /    شماره : ٦٩٦٠٩٧    /    تعداد نمایش : ٩٧٨


نظرات بینندگان
این خبر فاقد نظر می باشد
نظر شما
نام :
ایمیل : 
*نظرات :
متن تصویر:
 

خروج