English|عربي
صفحه اصلي|اروپا - آمريكا|آفريقا - عربي|آسيا - اقيانوسيه|اخبار سازمان|آشنایی با سازمان
شنبه ١٠ خرداد ١٣٩٩
شب یلدا در جمهوری اسلامی افغانستان
شب یلدا در جمهوری اسلامی افغانستان تاریخ ثبت : 1398/10/02
طبقه بندي : ,,
عنوان : شب یلدا در جمهوری اسلامی افغانستان
نويسنده : <#f:1014/>
تهيه و تدوين : احمد مرجانی‌نژاد، کارشناس عالی توسعه روابط فرهنگی آسیا و اقیانوسیه
مترجم : <#f:1016/>
منبع : <#f:1911/>
ارسالی : <#f:1017/>
كشور : <#f:1018/>
زبان اصلي : <#f:1019/>
تاريخ ورود اطلاعات : <#f:1020/>
خلاصه مقاله : <#f:1067/>
متن : <#f:1066/>
:

اگر گذشته خود را درنیابیم، آینده‌ خود را نیز نمی‌توانیم رقم بزنیم

یلدا، واژه‌ سریانی و به مفهوم زایش نور است. تمام جشن‌های ایران باستان ماهیت طبیعی دارند که یلدا، نوروز، مهرگان از آن جمله هستند. در ایران باستان و مشرق ‌زمین، تمدن بر اساس کشاورزی استوار شده است.

شاهکار طبیعت یا آنچه که باعث زایش در طبیعت می‌شود، آفتاب است. مردم ایران باستان به اهمیت آفتاب پی برده و با تجربه دریافته بودند که اول دی ‌ماه روز به طرف طولانی شدن می رود و آفتاب به عنوان یک کودک دوباره از دل تاریکی متولد می‌شود.

براساس نوشته‌های «ابوریحان بیرونی» دلیل برگزاری این جشن همین پیروزی روشنی بر تاریکی یا روز بر شب است. بین «زرتشتیان» ایران باستان، سفره شب یلدا شامل میوه‌های تازه و خشک بود که به افتخار پیروزی «اهورا مزدا بر اهریمن» و یا غلبه روشنایی بر تاریکی ترتیب می‌یافت.

یلدا به مفهوم جشن حوزه تمدن فارسی مربوط حوزه بزرگ ایران باستان، خراسان بزرگ، می‌شود که سرزمین وسیعی را در بر می گرفت و افغانستان در مرکز و هسته‌ آن تمدن قرار داشت.ایران قدیم از دریای سند تا دریای دجله است و مرکز ایران قدیم، شهر بلخ باستانی بوده است که در شمال افغانستان قرار دارد.

در این شب نمادین، دراز ترین عمر سیاهی به پایان می‌رسد و بعد از این روزهای دراز و نور و روشنی بر ظلمت و تاریکی پیروز می‌شود.  یلدا یک حادثه و رخداد طبیعی است که از روزگاران کهن، در میان مردم افغانستان به عنوان یک سنت، بزرگ، برپا و محترم است.

این شب بطور معمول در بین خانواده ها تجلیل می‌شده و یلدا ،پایان یک فصل و آغاز فصل دیگر است که آفتاب یک گردش مکمل را می‌پیماید و به جایی می‌رسد که این سال دوباره آغاز می شود.این آغاز دوباره به معنی جشن نو شدن است.

مردمان کهن سرزمین خراسان بزرگ، طی روز همواره در تلاش کار و زحمت بوده و جشن های خود را بطور معمول در اوقات شب برگزار می‌کرده‌اند، از آن جا که یلدا طولانی ترین شب سال است، در این شب فرصت گفت وگو و دید و بازدید برای خانواده‌ها را بیشتر فراهم می کرده است.پس از پایان فصل کار و زحمت های خزانی و رسیدن فصل زمستان و بیکاری مردم، زندگی نو را آغاز می‌کردند و یلدا مظهر همین مسئله است.

اگر مردم سرزمینی فرهنگ و رسوم گذشته خود را فراموش کنند و آن را از ادبیات فرهنگی و سنتی خود پاک کنند، دیگر بی پیشنه خواهند شد.اسلام فرهنگ عمومی همه جوامع اسلامی است اما هر کشوری فرهنگ ویژه‌ای خود را نیز دارند که در کنار اسلام آن را حفظ کرده‌اند.

افغانستانی‌ها این شب را با خوردن میوه‌های تازه مانند: هندوانه ، انار ،آجیل، جشن می‌گیرند. چنین گفته شده است که اگر فردی در شب یلدا هندوانه مصرف کند از گرمی تابستان در امان می‌ماند و تشنه نمی‌شود.

در این شب از محصول دسترنج کشاورزان نیز قدردانی می شود و استفاده از هندوانه به همین معنی است که دستاورد کشاورزان را پاس دارند،هم چنین مصرف هندوانه پایان خزان را نیز خبر می دهد،  یعنی توانایی رویش بر بی حاصلی غلبه می کند و فصل رویش و تولید محصولات کشاورزان است.  علی رغم حدود نیم قرن درگیری و جنگ داخلی و خارجی در سرزمین افغانستان، طی سال های اخیر مردم افغانستان به تجلیل از شب یلدا روی آورده و با گذشت هرسال جشن شب یلدا ، با شکوه‌تر و گسترده‌تر  می‌شود . امسال نیز نهادهای فرهنگی افغانستان برای شرکت در این جشن تاریخی ، در صفحات اجتماعی فراخوان داده اند.

جشن شب یلدا نیز مانند نوروز و مهرگان از جمله جشن‌های تاریخی و تمدنی حوزه فارسی است که در مرز و بوم افغانستان از جایگاه ویژه‌ای برخودار است. افغانستانی‌ها شب یلدا را با آیین‌های ویژه‌ای به صبح می‌رسانند تا خود شاهد پیروزی روشنایی بر تاریکی باشند.تجلیل ‌کنندگان جشن یلدا در افغانستان، سنتی دیرینه‌ای را که نیاکان شان گرامی داشته‌اند، حفظ کرده و برای تداوم آن تلاش می کنند.

از منظر افغانستانی‌ها باید برای حفظ و گسترش بزرگداشت از سنت‌های فرهنگی و تمدنی حوزه فارسی که پیوند عمیق با آیین، اخلاق و فرهنگ مردم این سرزمین دارد، تلاش عظیمی مبذول گردد.

منابع:

یونس طغیان ساکایی، استاد دانشکده زبان و ادبیات دری دانشگاه کابل

قنبرعلی تابش، شاعر شهیر افغانستانی

انتهای پیام/ص

: <#f:3905/>
تعداد نمایش : 191 <<بازگشت

 

گزارش تصويري
  • ششمین گردهمایی مؤسسه‌های فعال در آموزش زبان فارسی در جهان
    ششمین گردهمایی مؤسسه‌های فعال در آموزش زبان فارسی در جهان (7 بهمن‌ماه) با همکاری بنیاد سعدی و سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی در حسینیه الزهرا(س) این سازمان برگزار شد.

  • امضای تفاهمنامه همكاري بين سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی و سازمان دیانت ترکیه
    تفاهمنامه همكاري بين سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی و سازمان دیانت ترکیه به امضاي ابوذر ابراهیمی‌ترکمان و علی ارباش رسيد.

  • بزرگداشت هفته پژوهش در سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی
    مراسم بزرگداشت هفته پژوهش (دوم دی‌ماه) با همکاری مشترک وزارت امور خارجه و سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی برگزار و از پژوهشگران برتر تقدير شد.

  • دور يازدهم گفت‌وگوی ديني ایران و كليسای واتيكان
    یازدهمین دور ‌دینی مرکز گفت‌وگوی ادیان و فرهنگ‌های سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی با شورای پاپی گفت‌وگوی ادیان واتیکان با عنوان «مسلمانان و مسیحیان با یکدیگر در خدمت انسان» (20 آبان‌ماه) در این سازمان، برگزار شد.

  • افتتاح روزهای فرهنگی روسیه در ایران
    روزهای فرهنگی روسیه در ایران (۱۸ آبان‌ماه) با حضور و سخنراني پاول استپانف، معاون وزیر فرهنگ روسیه و ابوذر ابراهیمی‌ترکمان، رییس سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی و هنرنمايي هنرمندان روسیه در تالار وحدت تهران افتتاح شد.