English|عربي
صفحه اصلي|اروپا - آمريكا|آفريقا - عربي|آسيا - اقيانوسيه|اخبار سازمان|پيوندها|آشنایی با سازمان
چهارشنبه ٣٠ خرداد ١٣٩٧
اقامتگاه امام رضا (ع) در مرو
اقامتگاه امام رضا (ع) در مرو تاریخ ثبت : 1397/02/04
طبقه بندي : ,,
عنوان : اقامتگاه امام رضا (ع) در مرو
نويسنده : رایزني فرهنگی ایران در عشق‌آباد تركمنستان
تهيه و تدوين : رایزني فرهنگی ایران در عشق‌آباد تركمنستان
مترجم : <#f:1016/>
منبع : <#f:1911/>
ارسالی : <#f:1017/>
كشور : <#f:1018/>
زبان اصلي : <#f:1019/>
تاريخ ورود اطلاعات : <#f:1020/>
خلاصه مقاله : <#f:1067/>
متن : <#f:1066/>
:

اقامتگاه امام رضا (ع) در مرو

امام رضا (ع) در يك هجرت تاريخي از مدينه منوره به مرو كه در آن زمان قله فرهنگ، تمدن، عقلانيت، محبت و علاقه به اهل بيت (ع) در مشرق‌زمين به حساب مي‎آمد، تشريف فرما شدند و حدود دو سال و اندي در اين شهر اقامت گزيدند.

بخش عمده كرامت‌ها مانند: نماز باران، نماز عيد فطر، احتجاج‌ها و مذاكرات علمي و بيان هزاران حديث و تفسير قرآن در همين سرزمين اتفاق افتاد و از آن زمان تا كنون عشق و علاقه به آن امام همام در كانون قلب و روح مردم تركمنستان طنين افكن است و اكنون اقامتگاه ايشان به عنوان نماد دوستي  و پيوند ديرين بين دو دولت و دو ملت ايران و تركمنستان به حساب مي‌آيد و هرساله روز تولد آن امام همام مراسم با شكوهي در آن مكان برگزار مي‌شود.

اهميت و جايگاه قدمگاه امام رضا (ع) در نگاه دولت و مردم تركمنستان

جهانيان به ويژه ایرانیان، به وجود بارگاه امام رضا (ع) در مشهد مقدس افتخار می‌کنند و ترکمن‌ها نیز به اقامتگاه آن حضرت که او را با نام قیزیل امام (امام طلایی) می‌شناسند، ارزش و احترام زیادی قائلند. اگرچه مردم خوب و نجیب ترکمن در شمار اهل تسنن هستند ولی همه آنان به این فرزند رسول خدا و عزیز و نور چشم خاندان پیامبر اسلام محبت و ارادت قلبی دارند و نه تنها در سفر به کشورمان به زیارت بارگاه ملکوتی امام رضا (ع) در مشهد مقدس مشرف می‌شوند، بلکه برخی از آنها به قصد تشرف و زیارت امام رضا (ع) اسباب سفر فراهم کرده و عازم ایران می‎شوند.

وجود اقامتگاه امام رضا (ع) در مرو قدیم از منظر تاریخی برای کشور ترکمنستان اهمیت فراوانی دارد و بیانگر این واقعیت است که ترکمنستان در 1220 سال پیش که امام رضا (ع) در خاک این کشور می‌زیست و با استقرار مأمون خلیفه عباسی در آن به عنوان مرکز خلافت عباسیان شناخته می‌شد، در میان تمام ممالک مسلمان نشین جایگاه مهم و والایی داشته است.

خوشبختانه توجه و تأکید رییس جمهور ترکمنستان آقای قربانقلی بردی محمداف به میراث تاریخی و فرهنگی ترکمنستان و دیدگاه و تعابیر مهم وی در خصوص امام رضا (ع) و منطقه تاریخی مرو قدیم زمینه‎های پرداختن به این مهم را فراهم کرده است.

وی در پیامی که 10 سال پیش (1387 ش- 2008 م) به مناسبت همایش علمی امام رضا (ع) در مرو گفت، آورده است: نام امام رضا (ع) در بین ترکمن‌ها از جایگاه شایسته‌ای برخوردار است. علمای نامی و صاحب کرامت نظیر مهنه بابا (ابوسعید ابوالخیر)، محمود زمخشری، نجم الدین کبری، خواجه احمد یسوی، سلیمان باقرغانی از خرد و حکمت امام رضا (ع) الهام گرفته‎اند. پدرمان مختومقلی که افتخار ملی ما است نیز در اشعار خویش مکرر از این عالم بزرگوار نام برده، به کرم و کرامت وی سر تعظیم فرود آورده است. مردم ترکمن از دوران قدیم تا به امروز نیز احترام خاصی برای صاحب کرامت امام رضا (ع) قایل بوده و حرم مطهر عالم بزرگوار در شهر مشهد ایران را زیارت می‌‎کنند.

وی در بخش دیگری از پیام خود به اقامت امام رضا (ع) در مرو و میراث معنوی بر جای مانده از امام هشتم اشاره کرده و می‌‎گوید: امام رضا (ع) قدم مبارک خود را در گنجیه تاریخ و فرهنگ ترکمن یعنی شهر مرو نهاده مدتی اقامت در این منزلگه حیرت انگیز به ایشان میسر شده است. این عالم در این شهر قدیم که سرزمین علم و دانش و کتابخانه‎ها و مدارس باشکوه بوده است نیکوکاری، حلالیت و نوع دوستی را برای ما به ارث گذاشته است.

رییس جمهور ترکمنستان در پیام خود تأکید می‌کند: تحقیق عمیق و تحلیل کامل میراث امام رضا (ع) و معرفی آن در جهان، ارزش‌های تمام بشریت را هرچه بیشتر غنی‎تر می‎سازد.

علاوه بر اين پيام؛ در مهر ماه سال 90 قربانقلی بردی محمداف که به همراه هیأت دولت و رئیس مجلس این کشور به منطقه تاریخی مرو قدیم، محل استقرار خانه امام رضا (ع) سفر کرده بود، خواستار احیای این منطقه برای جلب زائران و توریست‎های داخلی و خارجی شد.

وي پس از بازدید از برخی اماکن باستانی و تاریخی مرو قدیم گفت: دولت در آینده از توسعه تأسیسات رفاهی در اماکن تاریخی و اجرای طرح‎های عمرانی در این عرصه پشتیبانی خواهد کرد و به این منظور در مرو یک مرکز جامع علمی برای تحقیقات متخصصان و باستانشناسان و گردشگران تأسیس خواهد کرد.

بردی محمداف تأکید کرد: مرو قدیم در واقع کارت ویزیت تاریخ ملی این سرزمین است و به همین دلیل نیز توسعه صنعت گردشگری و علمی در این منطقه کم نظیر تاریخی و باستانی امری ضروری است. اين آمادگي كه از گذشته در رييس محترم تركمنستان وجود داشته و دارد از يك سو و عشق و علاقه فطري مردم تركمنستان به امام رضا (ع) از سوي ديگر و همچنين، شور و شوق مردم ايران و ديگر عاشقان امام رضا (ع) در سرتاسر جهان براي زيارت اين مكان اهميت و ضرورت اين كار را مبرهن مي‌سازد.

اثبات اقامتگاه و حضور امام رضا (ع) در اين مكان

اثبات حضور امام رضا (ع) در مرو از دو راه میسر است؛ راه اول مطالعه کتابخانه‌ای و مقایسه اسناد موجود و راه دوم، کاوش‌های باستان شناسی بر مبنای مطالعات کتابخانه‌ای است.

به دليل فقدان كار باستان شناسي لازم در بررسي تفصيلي كه انجام گرديده است، روش کار مبنی بر مطالعه کتابخانه‎ای و بررسی شواهد تاریخی انتخاب شده و سه اصل بررسي شده که در ذیل آمده است:

اصل اول: اثبات حضور مامون و وجود کاخ او در مرو (سال‌های 190 تا 202 هجری / 805 تا 817 میلادی)

اصل دوم: اثبات حضور امام رضا (ع) در مرو

اصل سوم: تعیین محل دقیق سکونت امام رضا (ع)

اثبات حضور مأمون و وجود کاخ او در مرو (سال‌های 190 تا 202 هجری / 805 تا 817 میلادی)

در خصوص صحت انتساب دیوارهای باقیمانده به کاخ مأمون با توجه به در دسترس نبودن منابع باستان شناسی، به اسناد تاريخي بسنده مي‌كنيم. در کتب جغرافی دانان و تاریخ نویسان چون احسن التقاسیم (مقدسی) جلد 2 صفحه 455 و مسالک و ممالک (اصطخری) صفحه 207 و صورت الارض (ابن حوقل) صفحه 170 و جغرافیای تاریخی سرزمین‌های خلافت شرقی (لسترنج) صفحه 426 و ... اشاراتي آمده است که حكايت از حضور مأمون در اين سرزمين دارد و كاخ او نيز، در همين نقطه‌اي كه ديوارهاي آن باقي است قرار داشته است.

سيدي در تحقيق خود كاخ مأمون را در كروكي زير ارايه داده است:  

 

سجادي هم براساس مطالعات جغرافیایی و تاریخی و باستان شناسی نقشه شهر مرو و موقعیت کاخ مأمون رابه شکل ذیل مشخص كرده است:

همچنین در کتاب (city-site, place, mausolea ) Ancient Merv که به عنوان کتاب راهنمای مرو قدیم از سوی دولت ترکمنستان انتشار یافته است، این دیوارها به عنوان بقایای کاخ مأمون معرفی شده است.

اثبات حضور امام رضا (ع) در مرو

با توجه به دلايل متواتر تاريخي نتايج تحقيق در اين بخش نيامده است و به يك مورد اشاره  مي‌شود؛ آن جناب از مدینه بیرون آمد و در آن وقت از سن مبارک حضرت تقی (ع) هفت سال گذشته بود و مأمون نوشت که از راه کوفه و قم تشریف فرمای خراسان نشود و آن جناب را از راه بصره و اهواز و فارس آوردند تا اینکه به مرو وارد شد و مأمون به آن جناب امر خلافت و امامت را عرضه کرد.

تعیین محل دقیق سکونت امام رضا (ع)

براي اثبات هم جواري كاخ مأمون و خانه امام رضا (ع) دلايل و شواهد تاريخي و روايي فراواني وجود دارد كه به برخي اشاره مي‌شود:

حضرت پس از ورود به مرو در محلی که مأمون در کنار اقامتگاه خود در نظر گرفته بود مستقر شدند.

روزی حضرت رضا (ع) به خانه مأمون می‌آمد و روز دیگر مأمون نزد آن بزرگوار میرفت و منزل حضرت رضا (ع) که جنب منزل مأمون بود.

اشاره به یاسر خادم گوید که روزی ما در نزد آن حضرت بودیم که ناگاه شنیدیم صدای قفلی را که بر در آن خانه بود که در آن میان خانه حضرت امام رضا (ع) گشوده می‌شد پس دانستیم که الان مأمون وارد می‌شود.

نقل از یاسر خادم: حضرت رضا (ع) به من فرمود بالا برو بروی بام و گوش فرا دار ببین چیزی می‌شنوی؟ چون من بالا رفتم صدای ضجه و صیحه شنیدم و این صدا بسیار شد که ناگاه مأمون از آن دری که خانه‌اش به خانه گشوده بود داخل شد.

انتهای پیام/ص

: <#f:3905/>
تعداد نمایش : 405 <<بازگشت

 

گزارش تصويري
  • رونمايي از كتاب «خليج فارس»
    كتاب مصور «خليج فارس» (9 ارديبهشت‌ماه) با حضور علي‌اكبر ولايتي، مشاور امور بين‌الملل مقام معظم رهبري (مدظله العالي) و ابوذر ابراهيمي‌تركمان، رييس سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامي در مركز همايش‌هاي بين‌المللي صدا و سيما رونمایی شد.

  • سفر رییس سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی به یونان
    ابوذر ابراهیمی‌ترکمان در جريان سفر به یونان ضمن شرکت در دور هفتم گفت‌وگوهای اسلام و مسیحیت ارتدوکس و دیدار با عالمان و اندیشمندان این کشور، از مراکز علمی و فرهنگی بازدید کرد.

  • زيارت رييس جمهور از آرامگاه محمد ابن زید در مرو
    حسن روحاني، رييس جمهور كشورمان و هيات همراه در جريان سفر به تركمنستان صبح امروز (8 فروردين ماه) با حضور در شهر تاريخي مرو آرامگاه حاج یوسف همدانی در اين شهر را زيارت كرد.

  • زيارت رييس جمهور از آرامگاه صحابه حضرت رسول ( ص )
    حسن روحاني، رييس جمهور كشورمان و هيات همراه در جريان سفر به تركمنستان صبح امروز (8 فروردين ماه) با حضور در شهر تاريخي مرو آرامگاه صحابه حضرت رسول ( ص ) در اين شهر را زيارت كرد.

  • سفر رييس جمهور به شهر تاريخي مرو/ زيارت قدمگاه امام هشتم (ع)
    حسن روحاني، رييس جمهور كشورمان و هيات همراه در جريان سفر به تركمنستان صبح امروز (8 فروردين ماه) با حضور در شهر تاريخي مرو قدمگاه امام هشتم (ع) در اين شهر را زيارت كرد.