English|عربي
صفحه اصلي|اروپا - آمريكا|آفريقا - عربي|آسيا - اقيانوسيه|اخبار سازمان|پيوندها|آشنایی با سازمان
جمعه ٠١ بهمن ١٣٩٥
اقبال و ايران
اقبال و ايران تاریخ ثبت : 1395/08/26
طبقه بندي : ,,
عنوان : اقبال و ايران
نويسنده : <#f:1014/>
تهيه و تدوين : مهرداد رخشنده ، رئيس مركز توسه همكاري هاي علمي و دانشگاهي سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامي
مترجم : <#f:1016/>
منبع : <#f:1911/>
ارسالی : <#f:1017/>
كشور : <#f:1018/>
زبان اصلي : <#f:1019/>
تاريخ ورود اطلاعات : <#f:1020/>
خلاصه مقاله : <#f:1067/>
متن : <#f:1066/>
:

زماني كه علامه اقبال لاهوري شروع به گسترش و انتقال پيغام خود را نمود امت مسلمان در افسردگي و پريشاني خاصي به سر مي برد هنگامي كه سخن هاي اقبال به گوش ملت مسلمان رسيد آمان و آرزوهاي جديدي در دلهاي آنان بوجود آمد، و تاثير همين سخنان بود كه انقلابي در بينش مردم مسلمان به وجود آورد.

در تعريف از شخصيت علامه اقبال همين مطلب كافي است كه ايشان تنها شاعر اردو زباني است كه علاوه بر مهارت در شاعري، مفكر متبحر و نظريه پردازي توانا بود.

هر چند اكثر شعرهاي علامه اقبال در زبان فارسي است ، اما همان مقدار شعرهايي كه در زبان اردو سروده است دردلهاي مردم شبه قاره ي هند جايگاه خاصي دارد. چرا كه شاعري او نيز همانند خود او برپايه هاي اسلامي و انقلابي سروده شده است علامه اقبال لاهوري از كساني نبود كه بعد از فكر كردن وابماند و يا بعد از فهم مطالب ديگر دست از كار بكشد او از آنهايي هم نبود كه از اجتماع و افراد فراري باشد ايشان خود را هميشه درميان مردم قرار مي داد و به همين خاطر با مسائل و درد آنان به خوبي واقف بود.

ايشان زندگي را پر از شور و هيجان و در حال صعود و ترقي و ميداني براي مبارزه مي دانست. شعرها و افكار علامه نه تنها در شبه قاره بلكه در تمامي مسلمانان جهان شور و شعفي جديد ايجاد نمود .

به قول خود علامه:

پس از من شعر من خوانند و دريابند و مي گويند    جهاني رادگرگون كرد يك مرد خود آگاهي

ايشان مدعي اتحاد در بين مسلمانان بود و اسلام را بهترين برنامه ي زندگاني مي دانست او طرفدار آزادي، مدافع استقلال و خواهان انقلابي درميان مسلمانان بود نظر يه ي ايجاد پاكستان در سال 1930 م توسط علامه ارائه شد و پاكستان در سال 1947 ميلادي  تاسيس شد ! در تعريف و تمجيد از شخصيت علامه كتاب هاي متعددي نوشته شده است و كتاب هاي خود او نيز به زبان هاي متعددي ترجمه گرديده است . به طور نمونه نويسنده ي "اسباب زوال است" آقاي شكيب ارسلان مي گويد: " در هزار سال گذشته دنيا مفكري همانند اقبال به خود نديده " مشرق شناس مشهور اقبالياي ، آقاي الكساندر بوساني كتاب "جاويد نامه ي " علامه را در سال 1957 به زبان ايتاليايي ترجمه نمود.

اما بدون هيچ شك و ترديدي نام كشور ايران در بحث اقبال شناسي در راس فهرست قرار دارد . اقبال نيز كلام زيبا و دلنشين فارسي را براي انتقال پيغام هاي خود انتخاب نمود تعجب انسان هنگامي پديد مي آيد كه بداند اقبالي كه چنين شعرهايي در وصف ايران گفته هيچ گاه ايران را نديده است.

براي مثال : از تهران ، شيراز، اصفهان ، تبريز و در شعرهاي خود توصيف نموده است. البته ناگفته نماند زبان فارسي نيز در آن زمان از جايگاه خاص و فوق العاده با ارزشي برخوردار بود . حكمرانان مسلمان از غزنوي تا مغليه همگي زبان فارسي را به عنوان زبان رسمي دولت خود انتخاب مي نمودند . و اين زبان تا هفت قرن زبان حاكم به شمار مي رفته است و در همين هفت قرن شاعران بسياري بر هر چه غني ترشدن اين زبان كمك هاي فراواني مبذول داشتند اند و درميان تمامي آنان اقبال چون ستاره اي درخشان سوسوكنان به نظر آيد. برتري علامه نه فقط در شاعري و شناخت شعر است كه در مفاهيم عميق و پرمعناي آن نيز به خوبي قابل مشاهده است.

در مورد علاقه ي اقبال به ايران همين گفتار بس كه او مقاله ي دكتر اي خود را در مورد ايران نوشت و مقاله او نشانگر شناخت خوب و جامع او از اوضاع سياسي اقتصادي فرهنگي و اجتماعي او نسبت به ايران است تفاوت مكتب فكري اقبال در ديد وسيع و زيباي او خلاصه مي شود بر فرض مثال قبل از ايشان شعر ابزاري براي ادب معرفي مي شد ولي ايشان شعر را ابزاري براي زندگي و ادب را وسيله اي براي حيات معرفي نمود.

مقبوليت اقبال در ايران به بگونه اي است كه تقريباً هر فرد ايراني اقبال را مي شناسد.

دكتر علي شريعتي كتابي به عنوان "ما و اقبال" دارد. شهيد مطهري در كتاب خود نهضت هاي اسلامي در صد سال اخير به تفصيل از اقبال سخن گفته است.

آيت ا... العظمي خامنه اي حفظ الله در كتاب هاي خود بارها از اقبال سخن به بيان آورده اند.

ملك الشعراي بهار مي گويد: قرن حاضر خاصه ي اقبال گشت.

دكتر عبدالمجيد عرفاني در سال 1952 در كتابي تحت عنوان "رومي عصر" به بررسي ارتباط هاي ايران و اقبال پرداخته است.

دكتر شريعتي شيفته ي شخصيت اقبال بود و در معرفي ايشان نقش به سزايي داشته است محبوبيت اقبال به حدي بود كه در سال 1945 م محفلي در مشهد به نام او نامگذاري گرديد. دكتر شريعتي در حسينيه ي ارشاد مراسمي تحت عنوان روز اقبال برگزار نمود.

ناگفته نماند اقبال نيز از شاعران ايراني بسيار متاثر بود و از رومي گرفته تا حافظ و سعدي همگي را به عنوان استاداني قابل احترام مي ديد.

براي شناخت اقبال درميان ايرانيان مي توان به كتاب "اقبال در نظر ايرانيان" از دكتر عبدالمجيد عرفاني رجوع كرد.

كشور هاي ايران و پاكستان نه تنها از نظر مرزهاي جغرافيايي همسايه اند بلكه اين دو كشور داراي تاريخ ، فرهنگ، مذهب و آداب و رسوم تقريباً مشتركي هستند و بي هيچ مكي مي توان گفت: اقبال پل ارتباطي مستحكمي بين اين دو كشور است.

بعد از انقلاب نيز در ايران به شخصيت اقبال بدون هيچ تعصبي پرداخته شد تا آنجايي كه ايرانيان اقبال را از آن خود مي دانند.

در سال 1986م وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي با همكاري دانشگاه تهران سمينار بزرگي به عنوان اقبال شناسي برگزار نمود و از سرتاسر دنيا دوستداران اقبال را گردهم جمع نمود.

افتتاح اين سمينار با سخنان رهبر معظم انقلاب اسلامي، حضرت آيت الله خامنه اي بود. ايشان در سخنراني خود كه يك ساعت و 35 دقيقه به طول انجاميد در شخصيت و افكار اقبال لاهوري كاوشي عميق نمودند و شايد تاكنون كسي بهتر از ايشان در وصف اقبال نگفته باشد . محبوبيت اقبال به حدي است كه برخي از اشعار ايشان در كتاب هاي دانشجويان دوره هاي مختلف نيز به چاپ رسيده علامه انقلاب ايران را سالها قبل حدس زده بود و مي گفت:

مي رسد مردي كه زنجير غلامان بشكند              ديده ام از روزن ديوار زندان شما

 روحش و راهش پر رهرو باد

: <#f:3905/>
تعداد نمایش : 366 <<بازگشت
خبرهاي مهم
نخستین دور گفتگوهای فرهنگی ایران و شبه قاره هند پایان یافت/ تأسيس مجمع گفتگوهاي فرهنگي ايران و هند/ صلح پايدار جهاني با گفتگوهای فرهنگی/ گفتگو ظرفيتی مناسب براي توسعه همه جانبه/ راه اندازی پایگاه اینترنتی و چاپ نشریات مشترک/ایران میزبان دومین دور گفتگوهای فرهنگی
ایران و هند با تکیه برهویت فرهنگی خود پویاترمی شوند/گشایش عرصه تازه ای با ورود اسلام
رواج زبان فارسی عامل ایجاد علقه فرهنگی ایران و هند است/ درک و فهم زبان فارسی پس از هزار سال
زبان های هند و ایران موجب آمیختگی فرهنگی دو کشور شد/ کثرت نگارش آثار به زبان فارسی در هند
عزم جدی برای تحقق و اجرایی شدن برنامه های فرهنگی وجود دارد
گفتگوهای فرهنگی مسیر گسترش و توسعه همه جانبه است
حدود 5 هزاردانشجوی ایرانی در هند تحصیل می کنند
تشکر رییس شورای روابط فرهنگی هند ازسازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی
گفت‌وگوهای فرهنگی راهکاری مناسب برای خروج از مجادلات منطقه ای است/ گفت‌وگوها مسیری برای احیای میراث مشترک
جهت همگرایی میان ملت ها از ظرفیت های مشترک فرهنگی بهره ببریم/ نفوذ زبان فارسی در منطقه

 

گزارش تصويري
  • افتتاحيه هفتمين دور گفت‌و‌گوي اسلام و كليساي ارمني حوزه سيليسي
    هفتمين دور گفت‌و‌گوي اسلام و كليساي ارمني حوزه سيليسي با عنوان «نقش عقلانيت و اخلاق ديني در جلوگيري از خشونت و افراط‌گرايي در منطقه» امروز به ميزباني سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامي افتتاح شد.

  • افتتاح هفته فرهنگي الجزاير
    هفته فرهنگي الجزاير در تهران، بعد از ظهر ديروز (دوشنبه 22 آذر)با حضور وزراي فرهنگ ايران و الجزاير و رييس سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامي در سازمان اسناد و كتابخانه ملي جمهوري اسلامي ايران افتتاح شد.

  • دهمين دور گفت‌وگوي ديني ايران و واتيكان
    دهمين دور گفت‌وگوي ديني ايران و واتيكان، با حضور هیئت عالی دینی جمهوری اسلامی ایران 2 آذرماه به مدت دو روز در محل شورای پاپی گفت‌وگوی ادیان رُم برگزار شد.

  • اولین دور گفت‌وگوی فرهنگي ایران و اروپا
    اولین دور گفت‌وگوهای فرهنگي ایران و اروپا به همت سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامي و همكاري رايزني فرهنگي كشورمان به میزبانی بنیاد دائره المعارف ایتالیا در رم برگزار شد.

  • ديدار ابراهيمي تركمان با پاپ
    ريیس سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی در رأس هیئت دینی و فرهنگي جمهوري اسلامي ايران در سفر به ايتاليا، 3آذرماه ضمن حضور در واتیکان با پاپ فرانسیس دیدار و گفت‌وگو كرد.