English|عربي
صفحه اصلي|اروپا - آمريكا|آفريقا - عربي|آسيا - اقيانوسيه|اخبار سازمان|آشنایی با سازمان
پنج شنبه ٠٦ آذر ١٣٩٩


  چاپ        ارسال به دوست

در لبنان مطرح شد؛

اشعار حافظ ترکیبی از عشق، انتظار، قرآن و معارف الهی است

شرکت‌کنندگان در مراسم بزرگداشت روز جهانی حافظ با عنوان «حافظ شیرازی؛ شاعر انسانیت» که به همت رایزنی فرهنگی ایران در لبنان برگزار شد، مطرح کردند: در آثار حافظ، عشق و انتظار، علم و عرفان، ادب و شعر، قرآن و معارف الهی را یک جا می‌توان مشاهده کرد.

به گزارش روابط عمومي سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامي، رایزنی فرهنگی ایران در لبنان به مناسبت بزرگداشت روز جهانی شاعر غزل و عرفان «حافظ شیرازی»، مراسمی حضوری و وبيناری با عنوان «حافظ شیرازی؛ شاعر انسانیت» با حضور جمعی از فرهیختگان فرهنگ و ادب از كشورهای مختلف از جمله محمد شمس الدين، شاعر معروف و برجسته لبنانی، حجت‌الاسلام و المسلمين جعفر مهاجر، علی زيتون، برنده جايزه ادبی فارابی، خضر نبها، استاد فلسفه دانشگاه لبنان، رؤسای دانشگاه‌های منطقه بقاع، شُعرا و شخصيت‌های فرهنگی و اجتماعی در شهر بعلبك با رعايت تمام شيوه‌نامه‌های بهداشتی، برگزار کرد.

در این نشست که اداره آن به عهده خانم امل ناصر، از لبنان بود، عباس خامه‌يار، رايزن فرهنگی كشورمان در بیروت به معرفی ويژگی‌های منحصر به فرد شاعر برجسته و غزل سُرای كشورمان پرداخت و گفت: اين شاعر عرفانی كه ايرانيان قديم، او را يكی از اوليای صالحين خدا می‌دانستند كه توانسته غزل، عرفان و قرآن كريم را همزمان با يكديگر بياميزد. قصائد و غزليات او بيشتر به مناجات و استخاره شبيه است به حدی كه ايرانی‌ها تا به امروز نيز به ديوان همراه با شرح و توضيح او، تفأل می‌زنند.

وی افزود: حافظ در حال حاضر نماد فرهنگی ايران به شمار می‌رود و فرزند نيكوی ايران و معروف به شاعر غزليات و لسان الغيب، ترجمان اسرار يا محرم اسرار و عاشقی است. غزليات حافظ آميخته‌ای از فلسفه، عرفان، عشق و آداب و رسومی است كه توانست اين شاعر از آميزه آنها، تابلوهای زيبايی را خلق كند به نحوی كه در عين سكوت، می‌نوازند و می‌خوانند.

خامه‌يار به ويژگی اشعار حافظ اشاره کرد و گفت: برخی بر اين باورند كه واژه «عشق» كه حافظ در اشعارش بسيار به كار برده، يك كلمه احساسی و گذرا و عاطفی نبوده بلكه از اسمای الهی است. چرا كه عشق، اوج كمال انسانی است، زيرا انسان از نظر روحی به معشوق خود تعلق دارد و سرشت اصلی انسان همان «عشق» است، به اين معنا كه سرشت او با شراب عشق آميخته شده است و تمام موجودات جهان، به اين خاطر آفريده شدند تا عشق بورزند و دوست بدارند و اگر عشق نباشد، چيزی به نام طلب و آرزو وجود نخواهد داشت.

وی در ادامه سخنانش، گفت: حافظ ثروتی ادبی از خود بر جای گذاشت كه ادبيات فارسی و عرب و نيز ادبيات جهان را غنی ساخت. ديوان او به منزله حافظه نوشتاری و چكيده انديشه و فرهنگ ماست و آينه ذهن ما و وجدان ما به شمار می‎رود و همان جامی است كه در شرابش، گذشته و حال و آينده را می‌توانی ببينی.

خامه‌يار تأکید کرد: در اشعار حافظ اشك و تبسم، قهر و محبت، اميد و نا اميدی با هم جمع شده‌اند. اشعار حافظ بزرگان ادب و انديشه را در جهان به شگفتی وا داشته است، لذا از او به احترام ياد می‌كنند تا اين حد كه او را به عنوان شاعر تمام دوران‌ها و زمان‌ها به حساب می‌آورند.

جایگاه مهم دیوان حافظ نزد ایرانیان

محمد علی شمس الدين، شاعر معروف و برجسته لبنانی ضمن بیان این که مرکز اصلی حکمت، همان قلب پاک و سینه شفاف حافظ این شاعر بزرگ اسلامی است، گفت: اشعار حافظ به منزله چکیده شعر حکمت آمیز هر یک از شُعرایی مانند، رودکی، مولوی و سعدی شیرازی و دیگر شُعرای عرفانی شعر فارسی است.

وی همچنین، افزود: اشعار حافظ از نوعی صفا و سادگی در عین داشتن عمق مفهومی برخور دارند و به موضوعاتی مانند، عشق، زن، شراب، جوانی آمیخته با مفاهیم عرفانی و دینی می پردازد و محدوده سیر اشعارش خارج از منطقه ترس، خوف و خشیت از خداوند است و به ابعاد رحمانی و غفرانی خداوند پرداخته بجای آن که بخواهد تصویری از جبار و منتقم ارائه کنند.

شمس الدين به ابیات نخستین اشعار دیوان مثنوی اشاره و ضمن مقایسه با اشعار حافظ، در نهایت حافظ را از نظر حکمت بالاتر از مولوی معرفی کرد و گفت: حکمت حافظ فراتر از مسائل عقلانی و ظاهری مانند حلال و حرام است. اشعار حافظ پرده از سرزمین اسرار بر می دارد که تنها با مکاشفه این امور به دست می‌آیند. در سرزمین اسرار، عناوینی مانند عشق حرف اصلی را می‌زنند. البته مولوی در مثنوی و فریدالین عطار نیشابوری در منطق الطیر و عمر بن الفارض میان عمق نگاهی اسلامی به مسائل و همه جانبه بودن آن و تناسب آن با زمان، نوعی هماهنگی ایجاد کرده‌اند و شعر دینی را به شعری انسانی تبدیل کرده‌اند و باید گفت گوته، شاعر آلمانی، ویکتور هوگو، شاعر فرانسوی و تاگور، شاعر هندی به این گونه اشعار توجه ویژه داشتند.

وی در ادامه، بیان کرد: برای درک اشعار حافظ باید از ظواهر عبور کرد و با رمزها و کدهای نامحدود در اشعارش ارتباط برقرار کرد و از دیگر ویژگی‌های شعر حافظ می‌توان نزدیک بودن اشعارش به فرهنگ بومی ایرانیان اشاره کرد که تمام کتاب‌های شعر عرفانی از آن تأثیر پذیرفتند از سعدی و عطار گرفته تا امام خمینی(ره) در عصر حاضر و نیز دیوان حافظ همانند قرآن کریم با تذهیب و نقش و نگار درآمیخته و به آن تفأل می‌زنند.

شمس الدین به وجه تشابه نامش با حافظ گفت: نام من محمد شمس الدین است و نام حافظ، شمس الدین محمد بود و به دلیل حفظ قرآن کریم به حافظ ملقب شد و جامی به او لقب لسان الغیب و ترجمان اسرار را داد.

این شاعر لبنانی به تأثیرپذیری اشعارش از حافظ اشاره کرد و گفت: حافظ به رغم گذشت هفت قرن، همچنان در میان ما زنده است و گویی با مسائل روز ما در ارتباط است و با فرهنگ وحشیانه آمریکایی صهیونیستی مقابله می‌کند همان گونه که در زمان خود با فرهنگ وحشیانه مغول‌ها با اشعارش مقابله کرد.

وی سپس به جایگاه مهم دیوان حافظ نزد ایرانیان اشاره کرد و گفت: تقریبا در تمام خانه‌های ایرانیان، دیوان حافظ یافت می‌شود که نشان از ارتباط عمیق مردم ایران با این شاعری است که با هویت تاریخی، فرهنگی و دینی ایران آمیخته شده است. در اشعار حافظ عناوینی دینی مانند توحید، نماز، زکات، روزه، طواف و حج، زهد و انابه، حضرت رسول(ص) و... دیده می‌شود و همزمان اشاره به داستان‌های قرآنی مانند یوسف(ع)، موسی(ع)، عیسی(ع) و پیامبر اکرم(ص) و قصص دیگر انبیاء را می‌توان یافت.

شمس الدین که هشتاد و چهار قصیده برگزیده حافظ را تحت عنوان «شیرازیات» به چاپ رسانده است، گفت: ترجمه این اشعار نزدیک ترین ترجمه مفاهیم شعری حافظ از میان دیگر ترجمه است و توانسته تا حدی زیبایی اشعار حافظ را در ترجمه آنها حفظ کند.

وی سپس با قرائت برخی از ترجمه‌های منظوم خود از اشعار حافظ، سخنانش را پایان داد.

در ادامه حجت‌الاسلام والمسلمین محمد حسین مهدوی مهر، رییس جامعة المصطفی در لبنان و سوریه با اشاره به اينکه سرزمين ما، مهد شعراء، ادباء و مشاهير و از آن جمله حافظ شيرازی است، گفت: هنرمندان، شعراء و ادبای بسياری در عرصه اين جهان حضور يافتند و احساسات خود را در قالب هنر، يا شعر ثبت كردند، اما آن واژه‌هايی كه بتواند عشق را بيان كنند و مانند گوهری گرانسنگ در قالب اجتماعی ارائه كنند، اندك است.

مهدوی مهر افزود: شعرای بسياری آمده‌اند و نامی از خود بر جای گذاشته‌اند، اما به اعتراف تمام ادبا، حافظ، لقب لسان الغيب را به خود اختصاص داده است و حافظ قرآن كريم نيز بود. در آثار حافظ، عشق و انتظار، علم و عرفان، ادب و شعر، قرآن و معارف الهی را يك جا می‌توان مشاهده کرد.

نادر نظام، شاعر و استاد دانشگاه علامه طباطبایی ضمن اشاره به سخنان گوته شاعر آلمانی درباره حافظ، گفت: حافظ، احساسات درونش را در قالب و زبان شعر بيان می‌كرد و منبع الهام برای ديگران در هر زمان و مكان می‌شد.

وی در ادامه به برخی از ابعاد زندگی حافظ و نحوه ورودش به دنيای شعر پرداخت و گفت: بسياری از كارشناسان بر اين باورند كه شعر حافظ، محتوايی عرفانی و معنوی دارد و ايشان را صوفی مسلك و عارف می‌دانند و سخنان آنها همانند سخن گفتن پرندگان است که تنها زبان آنها را سلیمان پیامبر می‌دانند و لذا اهل معنا متوجه اصطلاحات و عبارات آنها می‌شوند. لذا وقتی اشاره به واژه‌هایی مانند بهار یا بوستان می کند مقصودش بهار نیکان و بوستان انسان خیرخواه است، لذا برخی شعرای غربی تلاش کردند تا غزلیات حافظ را با برداشت‌های خود تفسیر کنند که در نهایت موفق نشدند و برخی نیز او را تکفیر کردند.

نادر نظام گفت: حافظ بر این باور بود که هر اتفاقی که برای انسان رخ دهد، تقدیری از جانب خداوند بوده است. لذا حافظ در اشعارش می‌گوید که در این دنیا انسان می‌بیند اما انسانیت را نمی‌بیند. لذا انسان حقیقی وجود ندارد. عرفان حافظ با دین پیوند خورده بود و عرفانی دینی بود و فصل مشترک آن همان عشق بود و عشق همان امانتی است که خداوند بر آسمان‌ها و زمین عرضه کرد اما آنها نپذیرفتند و در نهایت این امانت را انسان پذیرفت. بر همین اساس است که آسمان‌ها و زمین قدرت ادراک ندارند بنابراین این امانت بر دوش انسان افتاد.

حافظ؛ قله ادبیات عرفانی ایران

خانم ایمان عبداللطیف المحمد، از کشور عراق ضمن تأکید بر عرفانی بودن اشعار حافظ، وی را به عنوان قله ادبیات عرفانی ایران و شخصیت ادبی بزرگ جهان معرفی کرد و گفت: تمام شعرای عرفانی که پس از حافظ آمدند از ادبیات او تأثیر پذیرفته اند و این امر تنها منحر به شعرای ایرانی نبوده بلکه در تمام جهان از حافظ شیرازی نکات عرفانی و اسرار آن را دریافت کرده‌اند.

وی افزود: یکی از مواردی که شرق شناسان در تفسیر اشعار حافظ مورد نقد قرار داده‌اند، دو بُعد حسی یا ظاهری و عرفانی و رمز گونه اشعار حافظ است. اما میراث عرفانی شعر فارسی از شخصیت‌های بزرگ ادبی مانند جلال الدین مولوی، فرید الدین عطار، سعدی شیرازی و حافظ شیرازی برجای مانده است.

خانم ایمان عبداللطیف المحمد یادآور شد: بیان مطالب عرفانی نیازمند رسیدن به مقامات عرفانی و ریاضت‌های نفسانی است و شاعر با رسیدن به این مقامات و کمالات، تجربیات خود را در قالب شعر بیان می‌کند.

صادق خورشا، عضو هیأت علمی دانشکده ادبیات دانشگاه علامه طباطبایی، با اشاره به ابیاتی از حافظ و مقایسه آن با ابیاتی از اشعار ابونؤاس و اشعار عمر بهاءالدین امیری، به بیان زیبایی‌های ابیات حافظ پرداخت و گفت: اندیشه روشن حافظ و قلب تپنده، و نفس مسیحیایی او که برخاسته از عطر عشق و جان مشتاق اوست که از چشمه زلال سلسبیل و شراب رحیق پر شده است، باعث شده تا دم از رخ یار و جلال و جمال و جام و شراب و قدح و صهبای عشق بزند.

وی سپس به شرح معانی مختلف مرغ سحری پرداخت و به نحوه قرائت غزلیات حافظ و تفسیرها و تأویل‌هایی که پیرامون اشعار وی وجود دارد، اشاره کرد.

انتهای پیام/ص


٠٧:٠٠ - 1399/07/28    /    شماره : ٧٥٨٥٤٥    /    تعداد نمایش : ٢٥٦


نظرات بینندگان
این خبر فاقد نظر می باشد
نظر شما
نام :
ایمیل : 
*نظرات :
متن تصویر:
 

خروج




خبرهاي مهم
مسابقه عکس اینستا گرامی «ایران امروز»
تسلیت وابسته فرهنگی کشورمان درپی درگذشت رهبر شیعیان هند
دوره مقدماتی زبان فارسی در دانشگاه پانتئون
دفتر دوم مثنوی معنوی مولانا به زبان گرجی منتشر می‌شود
رونمایی از تازه‌های نشر رايزني فرهنگي ايران در دهلي‌نو
طرح ابتکاری رایزنی فرهنگی ایران مورد توجه یونانیان قرار گرفت
ابراهیمی‌ترکمان درگذشت رهبر شیعیان هند را تسلیت گفت
بررسی «نقش علامه محمد اقبال در روابط ایران و پاکستان» در لاهور
انتشار مقاله «چه موقع جهان نادیده گرفتن بی‌عدالتی‌های غزه را متوقف می‌کند؟»
شرح «اعمال حج و ماه ذی‌الحجه در اسلام» در بنگلادش
تشریح فعالیت‌های رایزنی فرهنگی ایران در رادیو شش تونس
جامعه مسلمان هند همدلی و یکپارچگی خود را افزایش دهند
برگزاری وبینارهای منطقه‌ای گفت‌وگوی ادیان در زمینه گسترش صلح
همکاری ناشران چینی و ایرانی گسترش پیدا کند/ خبرگزاری مهر
پخش زنده برنامه «شعر و ادب فارسی در ایران» در اتیوپی/ خبرگزاری مهر
رونق توليد

 

گزارش تصويري
  • وبینار «بررسی ابعاد شخصیتی و اندیشه‌های آیت ‌الله تسخیری»
    همزمان با آیین چهلمین روز ارتحال آیت ‌الله تسخیری، وبینار «بررسی ابعاد شخصیتی و اندیشه‌های آیت ‌الله تسخیری» صبح امروز ۸ مهرماه با حضور شخصیت‌ها و اندیشمندانی از جمهوری اسلامی ایران و جهان اسلام (به صورت حضوری و ویدئو کنفرانس) در سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی برگزار شد.

  • مراسم يادبود و هفتمین روز ارتحال آیت‌الله شیخ محمدعلی تسخیری
    مراسم يادبود و هفتمین روز ارتحال آیت‌الله شیخ محمدعلی تسخیری (4 شهريورماه) از سوي سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامي برگزار شد.

  • نشست مشترک شورای معاونین سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی و مجمع جهانی تقریب
    نشست مشترک شورای معاونین سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی و مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی (15 تیرماه) با حضور ابوذر ابراهیمی‌ترکمان در حسينيه الزهرا(س) این سازمان برگزار شد.

  • بزرگداشت هفته پژوهش در سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی
    مراسم بزرگداشت هفته پژوهش (دوم دی‌ماه) با همکاری مشترک وزارت امور خارجه و سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی برگزار و از پژوهشگران برتر تقدير شد.

  • دور يازدهم گفت‌وگوی ديني ایران و كليسای واتيكان
    یازدهمین دور ‌دینی مرکز گفت‌وگوی ادیان و فرهنگ‌های سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی با شورای پاپی گفت‌وگوی ادیان واتیکان با عنوان «مسلمانان و مسیحیان با یکدیگر در خدمت انسان» (20 آبان‌ماه) در این سازمان، برگزار شد.