English|عربي
صفحه اصلي|اروپا - آمريكا|آفريقا - عربي|آسيا - اقيانوسيه|اخبار سازمان|پيوندها|آشنایی با سازمان
سه شنبه ٠٣ مهر ١٣٩٧
اخبار > شانزدهمين سالگرد درگذشت طالبی بیدهندی


  چاپ        ارسال به دوست

شانزدهمين سالگرد درگذشت طالبی بیدهندی

مرحوم علي محمد طالبي بيدهندي سرپرست رايزني فرهنگي جمهوري اسلامي ايران در كنيا، 13 دي‌ماه 1380 در جريان سانحه رانندگي در شهر مومباسا كنيا به رحمت ايزدي پيوست.

مرحوم علی محمد طالبی بیدهندی در 13 دی‌ماه 1380 در زمان سرپرستی رایزنی فرهنگی جمهوری اسلامی ایران در کنیا و به دعوت شیعیان خوجه جهت شرکت در اجلاس ویژه عازم مومباسا بود که در جریان سانحه رانندگی به رحمت ایزدی پیوست. پیکر آن مرحوم پس از مراسم رسمی تشییع در تهران به خاک سپرده شد. مراسم ختم او در مرکز اسلامی جعفری در لاوینگستون نایروبی برگزار شد. او انسانی بزرگ و یک سرباز فرهنگی بود.

زندگینامه:

مرحوم فقید سعید علی محمد طالبی بیدهندی در سال 1335 شمسی در روستای بیدهند از توابع شهرستان نطنز در خانواده‌ای مذهبی و متدین پا به عرصه وجود نهاد. پس از طی دوران کودکی وارد دبستان و پس از آن از دبیرستان دارالفنون تهران در رشته ریاضی دیپلم خود را اخذ كرد. وی که پس از پایان دوره دبیرستان به عنوان دانشجوی مهندسی دریانوردی به انگلستان اعزام شده بود به علت فعالیت‌های فراوان دینی در اوایل انقلاب اسلامی از آن کشور اخراج شد و پس از مراجعت به ایران وارد دانشگاه تهران شد و در رشته زبان و ادبیات انگلیسی فارغ التحصیل شد. مرحوم طالبی بیدهندی در همان سال در رشته کارشناسی ارشد پذیرفته شد و پس از دو ترم تحصیلی به جبهه اعزام و تا پایان پذیرش قطعنامه در منطقه به فعالیت خود ادامه داد. پس از پذیرش قطعنامه به عنوان مسئول نیروهای سازمان ملل در محور جنوب و سپس به عنوان مسئول مدیریت تحقیق و توسعه در نیروی دریایی سپاه پاسداران به فعالیت پرداخت.

مرحوم طالبی بیدهندی در طول تعطیلی دانشگاه‌ها به عنوان دبیر و مسئول دبیرستان به فعالیت فرهنگی پرداخت و در راه‌اندازی و تأسیس مجتمع آموزشی رزمندگان در جبهه‌ها و پس از آن مدارس ایثارگران نقش مهمی را ایفا كرد و شخصاً در مجتمع رزمندگان همت، به تدریس پرداخت. آن مرحوم به مدت چهار سال به عنوان مبلغ فرهنگی با گروه‌های زبان دان سازمان حج و زیارت همکاری تبلیغاتی و فرهنگی داشته است. در دوران همکاری خود با سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، به مدت بیش از چهار سال به عنوان وابسته فرهنگی جمهوری اسلامی ایران در زیمبابوه فعالیت داشت که طی این مدت خدمات درخشانی نیز از خود بجا گذاشت.

پس از مراجعت به مرکز به عنوان ريیس اداره شرق و جنوب آفریقا مشغول خدمت شد و در سال 1379 بعنوان کارمند نمونه سازمان متبوع شناخته و معرفی شد و سرانجام در زمستان 1380 که به عنوان سرپرست رایزنی فرهنگی جمهوری اسلامی ایران در کنیا در حال خدمت به اسلام بود در حین مأموریت اداری و انجام وظیفه مهم فرهنگی به ملکوت اعلی پیوست. روحش شاد.

مقاله‌ای از مرحوم طالبی بیدهندی

«توسعه فرهنگی در آفریقا»

در كنفرانس جهاني سياست‌هاي فرهنگي كه در سال ۱۹۸۲ توسط يونسكو در شهر مكزيكوسيتي برگزار شد، مفاهيم و تعاريف فرهنگ، توسعه و بعد فرهنگي توسعه كه اين مطالعه برمبناي آن قرار دارد به صورت ضابطه مند تعريف شد. در اعلاميه نهايي اين كنفرانس برا ين موضوع تأكيد شده است كه سه قدرت بزرگي كه واقعيت هستي بشر و روند تاريخ را تعيين كرده‌اند عبارتند از: دين، دولت و فرهنگ. بديهي است اين سخن را زماني مي‌توان درست سنجيد كه بتوان از اين قدرت‌ها تعريف مشخصي ارائه داد و براساس سرشت تاريخي هر جامعه مورد تجزيه و تحليل قرار داد. بدين صورت كه ما نه تنها هر مفهوم را در يك چارچوب واقعي، يعني جامعه‌اي معين و نه انتزاعي بررسي مي‌كنيم، بلكه تنها براساس سرنوشت هر جامعه يعني شكل‌گيري و تحول آن و سنجش مشخص اين سه مفهوم دست مي‌يابيم. از طرفي در اعلاميه نهايي كنفرانس مذكور توصيه شد يك دهه جهاني براي توسعه فرهنگي تحت سرپرستي مشترك سازمان ملل متحد و يونسكو اعلام شود.

مفهوم توسعه فرهنگي در اثر كوشش‌هايي كه در دهه‌هاي ۸۰ و ۹۰ ميلادي قرن بيستم به كار رفت از رواج چشمگير در مباحث فرهنگي بهره‌مند شد كه پس از كنفرانس جهاني سياست‌هاي فرهنگي بتدريج ميان دو مفهوم سياست فرهنگي و توسعه فرهنگي پيوندي عملي برقرار شد. مفهوم سياست‌هاي توسعه فرهنگي نشان مي‌دهد كه «سياست فرهنگي» مي‌خواهد فرهنگ را توسعه و در اختيار مردمان بيشتري قرار دهد.

«گوناگوني فرهنگي در آفريقا»

گوناگوني فرهنگي خصيصه مشترك بسياري از كشورهاي جهان سوم است. اين خصيصه در همه اين كشورها به خوبي نشان داده شده است براي مثال تعدد قبايل، تنوع گويش‌ها و وجود مذاهب گوناگون از ويژگي‌هاي مهم فرهنگي آفريقا است. بعضي از كشورهاي اين منطقه براي مدتي طولاني زير فشار فرهنگي قومي بودند كه بر آنها حاكميت مي‌يافته و در نتيجه تاحد زيادي فرهنگ آن قوم كمابيش بر فرهنگ‌هاي محلي و بومي سنگيني مي‌كرده است و يا حتي آن فرهنگ‌ها را به اضمحلال مي‌كشانده است.

اين مسأله را در منطقه شرق آفريقا به وضوح مي‌توان مشاهده كرد، هرچند ادامه حيات فرهنگ‌هايي را كه پيش از به زير سلطه رفتن اين كشورها وجود داشته‌اند نيز نبايد فراموش كرد. در آفريقاي جنوب صحرا گوناگوني فرهنگي بيش از هرجاي ديگر محسوس است و اين شايد به علت دوره كوتاهي است كه دولت در بخش‌هاي وسيعي از اين قاره تحت حاكميت استعمار، پيش از آنكه نظام قبيله‌اي و موانع موجود در ارتباطات از سر راه برداشته شود، تشكيل شد.

بتدريج رهبران جديد آفريقا از قوام نكرومه تا جوليوس نايرره، به نام سازندگي ملي توانستند اختلافات قبيله‌اي را در جوامع شان فرونشانند.

دولت تانزانيا شيوه اسلاف خود را رها كرده و تصميماتي اتخاذ كرد كه از ديدگاه جامعه شناسي باعث تأسف ولي از لحاظ سياسي قابل توجيه بود. بعضي از رهبران سياسي آفريقا آرزو مي‌كردند طرز مديريت‌هاي قبيله‌اي گوناگون را كه اساس زندگي در آفريقا بر آن قرار گرفته است فراموش كنند و مطالبي مي‌نوشتند مبني بر اين كه قدرت‌هاي استعماري بوده‌اند كه تفاوت‌هاي قبيله‌اي را به وجود آورده‌اند، هرچند چنين نظري آشكارا نادرست و به معناي ناديده گرفتن گوناگوني گستره فرهنگ‌هاي آفريقا بود.

براي مثال يوان وينسنت در كتاب انسان‌شناسي و توسعه سياسي مي‌نويسد: «قبيله را بدرستي مي‌توان واحد اداري استعماري كه به آن مشروعيت داده شده است، ناميد. در حقيقت در بعضي موارد بايد ديد آيا خود كشورهاي استعماري به اين واقعيت اعتراف مي‌كنند.؟» (۱) وي معتقد است رژيم‌هاي استعماري از لحاظ اداري قبايل را آنگونه كه امروزه آنها را مي‌شناسيم به وجود آورده‌اند.

تمامي دگرگوني‌هاي فرهنگي، آثار ثانوي پيش بيني نشده به وجود مي‌آوردند، حتي اگر اين آثار همزمان با دگرگوني‌ها به وقوع نپيوندند، نمي‌توان آنها را ناديده گرفت.

«انتخاب الگوي توسعه»

انتخاب الگوي توسعه از اهميت بسزايي برخوردار است چرا كه مي‌تواند تغييراتي بنيادين در ارزش‌هاي اجتماعي به وجود آورد. تطبيق ناهنجاري‌هاي سنتي فرهنگي و اجتماعي، مثل عادت به صرفه جويي، خوش قولي، نظم و غيره در قالب الگويي از توسعه مي‌تواند به شكل‌گيري ارزش‌هاي فرهنگي جديدي بيانجامد كه الزاماً نفي ارز‌ش‌هاي سنتي يا عامل تضاد بين سنت و تجدد نباشد، مهم آن است كه اين عادات كاملاً با مفروضات فرهنگي جامعه يكپارچه شود.

تمامي جوامع موفق غرب اگرچه ممكن است از بسياري جهات با يكديگر متفاوت باشند ولي در دو مشخصه فرهنگي سهيم هستند. اول تأكيد بر سود متأخر است، باوجود آن كه لازمه سرمايه داري اين است كه مردم مصرف كننده باشند، اما سرمايه داري متضمن آن است كه بخشي از درآمد ملي براي سرمايه گذاري بيشتر كنار گذاشته شود. مشخصه ديگر فرهنگي، شناخت رابطه بين آسايش فردي و جمعي است. الگوي توسعه غرب نمي‌تواند بدون داشتن اين دو مشخصه فرهنگي در هيچ جامعه‌اي بطور موفق شبيه‌سازي شود.

علي مزروعي پژوهنده كنيايي، درخصوص نتايج شكست آفريقا در يكپارچه كردن الگوي توسعه غرب، پيش فرض‌هاي فرهنگي خود را به صراحت بيان مي‌كند. شكستي كه به هيچ روي فقط به اين بخش از دنياي در حال توسعه منحصر نيست. وي معتقد است: «آفريقا كلاً چيزهاي غلط را از غرب اقتباس كرد، حتي عناصر غلطي از سرمايه‌داري. ما انگيزه «سود» را گرفتيم ولي روح كار سالارانه را از غرب اقتباس نكرديم. ما با ابزار ساخت غرب در خانه زندگي مي‌كنيم اما از كارخانه‌هاي غربي متحيريم. ما ساعت مچي به دست مي‌كنيم اما براي خوش قول بودن به آن نگاه نمي‌كنيم. ما ياد گرفته‌ايم در خودنمايي افراط كنيم اما در نظم دقيق نمي‌شويم. ما الگوهاي مصرف غرب را گرفته‌ايم ولي روش‌هاي توليد غرب را رد كرده‌ايم.»(۲)

«سازمان اداري توسعه فرهنگي»

اكثر كشورهاي آفريقايي در دهه۷۰ ميلادي شروع به تأسيس ساختارهاي اداري براي فعاليت در زمينه‌هاي توسعه فرهنگي كردند.(۳) برخي از كشورهاي آفريقايي وزارتخانه و نيز دستگاههاي مستقل اداري براي پيگيري اهداف توسعه فرهنگي پي ريزي كردند. اين دستگاه‌ها فاقد نيروي انساني ماهر براي تحقق اهداف خود بودند، به همين جهت به ناچار شهروندان غربي را مي‌آوردند تا آموزش‌هاي مورد نياز در اختيار آفريقائيان قرار دهند. اين امر باعث رواج تفكر غربيان مي‌شد. برخي كشورها و سازمانهاي غربي امكانات و تجهيزاتي را به عنوان كمك به كشورها و سازمانهاي آفريقايي مي‌داده‌اند كه راه‌اندازي آنها نيز محتاج دانش‌هاي فني خاصي بوده است. به سبب عدم آشنايي با اين تجهيزات، آفريقائيان به ناچار دست نياز به سوي كشورهاي كمك كننده دراز مي كرده‌اند تا استفاده بهينه از اين تجهيزات را بياموزند. همراه با كامپيوتر، تلويزيون، ابزارهاي سنجش و اندازه‌گيري و تجهيزات الكترونيكي و فني نيز وارد مي‌شد. لذا مي‌بايست افرادي نيز در معيت اين وسايل به كار گرفته شوند كه استفاده از آنها را به آفريقائيان بياموزند.

به بيان ديگر، همراه با تكنولوژي، فرهنگ آن نيز قدبرمي افراشت. مراكز فرهنگي جديد آفريقايي درست مانند مراكز فرهنگي غربي ساخته شده‌اند. از اين روتشابه زيادي وجود دارد ميان ساختمانها و مراكز فرهنگي آفريقايي با تأسيساتي از اين دست در غرب. آنچه بايد آفريقائيان توجه كنند اين است كه عنصر آفريقايي بر اثر توسعه فعاليت‌هاي فرهنگي به نيستي كشيده مي‌شود و به نام توسعه فرهنگي چيزهايي سر بر مي‌آورد كه ديگر آفريقايي نيست. هويتي به مردم نمي‌دهد كه هيچ، هويت سنتي آنان را هم از بين مي‌برد.

در آفريقاي جنوب صحرا در دهه نود ميلادي دو عامل فرهنگي سهم عمده در زندگي جديد داشته‌اند؛ يكي وسايل ارتباط جمعي است و ديگري دانشگاه.

با توجه به درصد بالاي بيسوادي در آفريقا، راديو در ميان وسايل ارتباط بيشترين كاربرد را دارد. پس از راديو، تلويزيون نفوذي در خور توجه دارد. در اوايل دهه هشتاد فقط نيمي از پنجاه و چهار كشور آفريقايي به نوعي داراي نظام تلويزيوني بوده‌اند، در برخي از كشورها شمار بينندگان بسيار كم بوده است. اين وضع البته به تدريج تغيير يافت. ديگر وسايل ارتباط جمعي مانند كتاب و روزنامه به سبب رواج بي سوادي چندان رونقي ندارد. البته كتاب، ابزار اصلي نظام آموزشي است و در اين نظام كاربردي مؤثر دارد.

كاربردهاي تجربي تكنولوژي ماهواره نيز در آفريقا متنوع بوده است تقريباً براي هر نوع كاربرد تجربي يك نمونه وجود دارد ولي اين كاربردها بندرت در قالب پروژه‌اي بزرگ و ثمربخش ظاهر شده و لذا از تكنولوژي فضايي در سطح كلان استفاده عملي شده است. يكي از اين پروژه‌ها از سوي شوراي آفريقايي سنجش از دور كه مشتمل بر كشورهاي شرق وجنوب آفريقاست اجرا شده است. اين كشورها از داده‌هاي ماهواره‌اي براي تقويت مديريت و ارزيابي محيط استفاده مي‌كنند.

نتيجه‌گيري

توسعه را نمي‌توان در جامعه‌اي به واقعيت درآورد مگر آنكه فرهنگ آن جامعه را ارج نهاد و امكاناتي فراهم كرد تا مردم بتوانند به يكسان از جلوه‌هاي فرهنگ موجود و فرهنگ توليد شده بهره‌مند شوند.

آنچه مسلم است هر فرهنگي بطور مداوم تغيير مي‌كند. ممكن است اين دگرگوني سريع يا كند باشد. نظر به اينكه فرهنگ از عوامل مختلفي تشكيل مي‌شود و تغيير در يك قسمت بر قسمت‌هاي ديگر نيز اثر مي‌گذارد. بعضي از دانشمندان علوم اجتماعي معتقدند كه بسياري از معضلات اجتماعي به اين علت به وجود مي‌آيد كه بعضي از قسمت‌هاي يك فرهنگ كندتراز ساير قسمت‌ها تغيير پيدا مي‌كند. اين پديده در آفريقاي جنوب صحرا بسيار مشهود است. در آفريقا جريان مباحث توسعه فرهنگي در دوجهت سير مي‌كند. در يك جاهم پاي مباحث عمومي پيش مي‌رود، بويژه در جاهايي كه كشورهايي مستقل سربر آورده‌اند و در جهت ديگر همان تأكيد بررهايي از استعمار است، خواه استعماري كه حضور دارد و خواه استعماري كه با فرهنگش مي‌خواهد فرهنگ بومي را از ميان بردارد.

در تاريخ آفريقاي جنوب صحرا تنها كشور آفريقاي جنوبي است كه بسياري از عقب افتادگي‌هاي فرهنگي در زمينه انديشه‌ها و آداب و رسوم بومي به وجود آمده است. در اين كشور در زمان حكومت سفيدپوستان بويژه در دهه۸۰ ميلادي دانش و تكنولوژي در بعضي از شهرها به قدري سريع تحول پيدا كرد كه اغلب از فرهنگ و مسائل غيرمادي پيشي گرفت و آنها را عقب راند. ولي در ساير كشورهاي اين منطقه پايه‌هايي از اصول و عناصر فرهنگ انساني وجود دارد وحتي اميد آن مي‌رود كه روزي فرا رسد كه در به وجود آوردن يك رنسانس فرهنگي عالي نقش اساسي را داشته باشد.

پاورقي‌ها

۱‎/J.Vincent, (Anthropology and Political Development,) Cambridge Press,1979 P.76.

۲‎/Ali,A.Mazrui, "Cultural Forces in word Politecs,"Villiers Publication,

London,1990 P.28

۳ـ چنگيز پهلوان، «فرهنگ شناسي»، انتشارات پيام امروز، تهران۱۳۷۸ صفحه۲۴۶


٠٨:٣٧ - 1396/10/12    /    شماره : ٦٩٥١٠٢    /    تعداد نمایش : ١٣٣٤


نظرات بینندگان
این خبر فاقد نظر می باشد
نظر شما
نام :
ایمیل : 
*نظرات :
متن تصویر:
 

خروج




 

گزارش تصويري
  • هفته فرهنگی ایران در روسیه
    هفته فرهنگي جمهوری اسلامي ايران در فدراسيون روسيه شامگاه دوشنبه (12 شهریورماه) با حضور و سخنرانی ابوذر ابراهیمی‌ترکمان، رییس سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی افتتاح شد.

  • دیدار ابراهيمي‌تركمان با رييس جمهور باشقيرستان
    ابوذر ابراهيمی‌تركمان، رييس سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامي (14 شهریورماه) با رستم حميدوف، رييس جمهور باشقيرستان، ديدار كرد.

  • نمایشگاه صنایع دستی ایران در مسکو
    در چارچوب هفته فرهنگی جمهوری اسلامی ایران در فدراسیون روسیه، نمایشگاه صنایع دستی ایران با عنوان «ایران اسرارآمیز؛ گشتی در باغ خیال» (12 شهریورماه) در مسکو گشایش یافت.

  • سفر رییس سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی به یونان
    ابوذر ابراهیمی‌ترکمان در جريان سفر به یونان ضمن شرکت در دور هفتم گفت‌وگوهای اسلام و مسیحیت ارتدوکس و دیدار با عالمان و اندیشمندان این کشور، از مراکز علمی و فرهنگی بازدید کرد.

  • زيارت رييس جمهور از آرامگاه محمد ابن زید در مرو
    حسن روحاني، رييس جمهور كشورمان و هيات همراه در جريان سفر به تركمنستان صبح امروز (8 فروردين ماه) با حضور در شهر تاريخي مرو آرامگاه حاج یوسف همدانی در اين شهر را زيارت كرد.