English|عربي
صفحه اصلي|اروپا - آمريكا|آفريقا - عربي|آسيا - اقيانوسيه|اخبار سازمان|پيوندها|آشنایی با سازمان
چهارشنبه ٢١ آذر ١٣٩٧
اخبار > ناشران ایرانی باید جهانی فکر کنند/افکار عمومی عرب تشنه کتاب‌های ایرانی است


  چاپ        ارسال به دوست

رايزن فرهنگي ايران در لبنان در گفت‌وگو با ايرنا:

ناشران ایرانی باید جهانی فکر کنند/افکار عمومی عرب تشنه کتاب‌های ایرانی است

محمد مهدی شریعتمداري در گفت‌وگو با خبرگزاري جمهوري اسلامي (ايرنا)  با اشاره به اين افکار عمومی عرب تشنه کتاب‌های ایرانی است،  گفت: ناشران ایرانی باید جهانی فکر کنند.

به گزارش اداره كل روابط عمومي و اطلاع رساني سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامي، خبرگزاري جمهوري اسلامي ايران (ايرنا) به بهانه برگزاری شصت‌ویکمین نمایشگاه بین‌المللی کتاب بیروت گفت‌وگويي با محمد مهدی شریعتمداري رايزن فرهنگي كشورمان در لبنان انجام داده است.

گفت‌وگوی ایرنا با رایزن فرهنگی ایران در بیروت به اين شرح است:

*ایرنا: ارزیابی شما به عنوان رایزن فرهنگی ایران از وضعیت غرفه ایران در نمایشگاه کتاب بیروت چیست و تا چه اندازه آن را در حد انتظار و مطلوب می دانید؟

**شریعتمدار: ایران در دوره‌های مختلفی در نمایشگاه کتاب بیروت و کشورهای دیگر عربی شرکت کرده که البته این حضور چندان موفق نبوده است. این وضعیت باعث شده بخش خصوصی چندان رغبتی برای حضور در نمایشگاه کتاب بیروت داشته باشد.

اصولا بیشتر آثار و کتاب‌های ایرانی از سوی ناشران لبنانی ترجمه و منتشر می شوند. بنابراین نوعی احساس بی‌نیازی نسبت به بازار نشر ایران در لبنان وجود دارد. از سوی دیگر کتاب‌های عربی متنوعی در ایران منتشر نمی‌شود. ترجمه ها نیز چندان قوی نیست. افزون بر این اقتصاد نشر در سال‌های اخیر دچار مشکلات زیادی شده است. حتی ناشران لبنانی با این مشکلات روبرو شده‌اند که یکی از آنها تکثیر آثار منتشر شده آنها در کشورهای دیگر است.

همه این عوامل باعث شده دولت جمهوری اسلامی ایران با توجه به روابط دیرینه و ویژه با لبنان حضورش را به صورت فراتر از بخش خصوصی تعریف بکند. بنابراین رایزنی فرهنگی هر سال غرفه‌ای در نمایشگاه کتاب بیروت داشت که در آن علاوه بر کتاب، صنایع‌دستی و فعالیت‌های فرهنگی و هنری و ادبی نیز عرضه و انجام می‌شد. گاهی نیز بعضی از ناشران خصوصی درخواست حضور داشته‌اند که بخشی از غرفه به آنها اختصاص داده می‌شد که مثال بارز آن حضور ناشر وابسته به جامعه المصطفی بود که بخش عمومی غیردولتی است.

*ایرنا: اما امسال چرا رایزنی فرهنگی ایران در نمایشگاه بیروت حضور نداشت؟

با توجه به نامگذاری مشهد به عنوان پایتخت فرهنگی جهان اسلام از سوی «آیسسکو»، بعضی از فعالان فرهنگی مشهد علام آمادگی کردند که امسال در نمایشگاه بیروت حضور داشته باشند و ما هم استقبال کردیم و چون مایل بودند برنامه وسیعی داشته باشند ما هم دیگر صلاح دیدیم ایران دو غرفه در نمایشگاه نداشته باشد و رایزنی فرهنگی دیگر غرفه‌ای در نمایشگاه نداشت و ما از دوستان حمایت و پشتیبانی کردیم.

*ایرنا: آیا برنامه‌ها رضایت بخش بود؟

**شریتعمدار: قرار بود برنامه‌های مختلفی اجرا شود و شخصیت‌های زیادی حضور داشته باشند اما متاسفانه به دلیل مشکلاتی از جمله بودجه یا مسائل دیگری هیچ کدام از این‌ها انجام نشد و در نتیجه غرفه ایران گرچه با طراحی و آرایش خوبی شکل گرفت اما فعالیت مهمی در آن صورت نگرفت و شخصیت و گروهی نیز در آن حضور نیافت. بخشی از غرفه به جامعه المصطفی اختصاص یافت. برخی از آثار «به نشر» (انتشارات آستان قدس رضوی) نیز در این غرفه عرضه شد.

البته تاکید متولی غرفه ایران تنها روی کتاب نبود. تاکید آنها روی نشان دادن توانمندی‌های فرهنگی مشهد از طریق حضور گروه های هنری و حتی دعوت از شخصیت‌های مهم استان خراسان بود که قرار بود این کار با هماهنگی دبیرخانه مشهد 2017 انجام شود. بخشی از این برنامه‌ها قرار بود در غرفه و بخشی نیز در سالن همایش نمایشگاه برگزار شود. قرار بود نشست‌های زیادی برگزار شود اما تنها یک نشست برگزار شد و آن هم درباره تکنیک های آموزش زبان فارسی بود.

چون این فعالیت ها انجام نشد صحبت شد که کتاب‌هایی که در اختیار رایزنی فرهنگی ایران در بیروت بود و از سال‌های قبل آنها تهیه شده بودند در غرفه قرار داده شوند تا خلا پر شود. افزون بر این‌ها رایزنی فرهنگی کمک ها و پشتیبانی‌های دیگری را نیز از متولیان غرفه ایران انجام داد.

**ایرنا: من با دو نفر از کسانی که از غرفه ایران بازدید کردند صحبت کردم آنها می گفتند که بیشتر کتاب‌هایی که دیده اند در حوزه کودک و نوجوان بوده و انتظار داشته اند کتاب‌های جدی‌تری که بازگو کننده نگاه ایران باشد بیشتر باشد.

**شریعتمدار: البته این اشکالی ندارد که کتاب های کودک و نوجوان وجود داشته باشد. هرچند حدود 20 درصد از کتاب‌ها در غرفه ایران در این حوزه بود. اینکه ما در زمینه کتب سیاسی و حوزه‌های تخصصی آثار قابل توجهی به زبان عربی نداریم کاملا درست است. بخش از این مساله به داخل بازمی گردد. اصولا بیشتر کتبی که در ایران منتشر می شود در حوزه تراث و معارف است. مثلا ما در حوزه حقوق اساسی جمهوری اسلامی ایران کتابی به زبان عربی نداریم. یا درباره تجربه ایران در حوزه بانکداری اسلامی کتبی به زبان عربی نداریم. یا درباره تجربه ایران در حوزه اسلامی سازی علوم انسانی کتاب به زبان عربی نداریم. الان در برخی از دانشگاه های لبنان مثل دانشگاه معارف (وابسته به حزب الله) به دنبال ساز و کاری برای اسلامی سازی علوم انسانی هستند. در ایران حدود 60 نهاد به طور مستقیم و غیرمستقیم در این زمینه فعال هستند. اما ما نمی‌توانیم این تجربه را منتقل کنیم. حتی 5 صفحه گزارش راجع به فرایند اسلامی سازی علوم انسانی در ایران به زبان عربی وجود ندارد.

*ایرنا: شما خودتان به عنوان رایزن فرهنگی به داخل ایران پیشنهاد داده اید که چه نیازهایی در کشورهای عربی وجود دارد؟

**شریعتمدار: ما در سازمان فرهنگ ارتباطات یک مرکز ترجمه و نشر داریم. یک طرحی نیز به نام طرح «تاپ» برای ترجمه کتاب وجود دارد. اما در این زمینه هم مشکلاتی وجود داشته است. یکی از این مشکلات نبود مترجم در حوزه‌های تخصصی مثل اقتصاد، حقوق و .. است. طبیعی است ما در حوزه علوم دینی مشکلات کمتری نداریم. چون هم نیاز بیشتری وجود دارد و هم ساز و کار بهتری وجود دارد.

وزارت ارشاد چند سال پیش پروژه‌ای را با نام نشر بین‌الملل در نمایشگاه کتاب تهران آغاز کرد و کارهایی نیز انجام شد. اما زیرساخت های لازم وجود نداشت. کمبود مترجم متخصص، مخاطب شناسی ضعیف، شناخت ناکافی از بازار و توزیع نامناسب از جمله مشکلاتی بود که در این کار وجود داشت.

 *ایرنا: در حوزه ادبیات داستانی آثار خوبی در ایران منتشر شده است. مثلا در حوزه ادبیات پایداری رمان های خوبی درباره قهرمان های جنگ ایران منتشر شده است. این نوع کتاب‌ها اگر به عربی منتشر شود مطمئنا در کشورهای عربی و مشخصا در لبنان با استقبال روبرو خواهد شد اما می بینیم کمتر در این زمینه کار شده است. امروز می بینیم که عموم مردم در کشورهای عربی آشنایی کمتری با تحولات ما در حوزه ادبیات داستانی دارند. چرا اینگونه است؟

**شریعتمدار: درباره ادبیات مقاومت کارهایی از سوی نه ناشران ایرانی بلکه ناشران لبنانی انجام شده و حدود 14 رمان در لبنان ترجمه شده و فروش زیادی داشته است. ما در حوزه ادبیات معاصر مشکلاتی داشته‌ایم و آثار کمتری به عربی ترجمه شده است. بخشی ممکن است به دلایل سیاسی و اجتماعی باشد. نبود مترجم و انتخاب غیر دقیق و توجه کمتر به توزیع مناسب نیز مشکلات دیگر است.

یکی دیگر از مشکلاتی که در این زمینه وجود دارد وجود یک جریان خاصی است که فضای فرهنگی و رسانه را در اختیار دارد. این جریان چه قبل و چه بعد از انقلاب در این عرصه حضور داشته است. جریان نسبتا همگونی است و عدول از آن کمتر امکان عرضه بروز و ظهور داشته است.

به دلیل ضعف افغانستان و تاجیکستان تولیدات زبان فارسی منحصر به ایران است. ابداع و نوع‌آوری و تنوع و تکثر در حوزه ادبیات کمتر امکان وقوع داشته است. جز نهادهای رسمی مثل وزرات ارشاد یا حوزه هنری در حوزه ترجمه فارسی به عربی بخش خصوصی فعالیت کمتری داشته است. البته نباید ارزش کارهای اشخاصی چون «موسی هیدج» و نشریه ادبی شیراز را کم کرد.

*ایرنا: یعنی ناشران ما تمایلی به حضور در کشورهای عربی ندارند؟

**شریعتمدار: اصلا بازار را نمی شناسد و اطلاعاتی ندارند. از سوی دیگر صف‌بندی و فضای ایران هراسی نیز باعث شده در مقابل حضور آثار ایران به زبان عربی در کشورهای عربی موانعی بوجود بیاید.

*ایرنا: اما در کشورهایی مثل لبنان و عراق که نباید مشکلی وجود داشته باشد.

**شریعتمدار: بله ولی این کافی نیست. ما باید برای حضور در بازار نشر عربی به دنبال ساز و کارهای جدید باشیم. آژانس‌های مرتبط با خارج را باید ایجاد و تقویت کرد. این مساله نباید دولتی باشد. بازار را باید شناخت و تولیدات مناسب را داشته باشیم. بدون اینکه القا شود که به دنبال خط یا جریان خاصی هستیم. متاسفانه یکی از مشکلات این است که کارهای دولتی ما به دنبال القای خاص یک جریان خاص است و این باعث ممنوعیت می‌شود.

بخش خصوصی هم وارد کار نشده است. برخی از ناشران لبنانی آثار شخصیت‌های برجسته ایرانی را منتشر کرده اند. سال گذشته در حوزه کتب دینی کتاب های دکتر شریعتی در لبنان رتبه دوم را داشت.

**ایرنا: طی سال‌های اخیر تیراژ کتاب ها در ایران از حد معمول 5 هزار نسخه بعضا به هزار یا حتی کمتر از آن کاهش یافته است. ناشران از وضعیت اقتصاد نشر ناراضی هستند. اما در چنین وضعیتی ناشران ما کمتر به فکر جذب مخاطب خارجی و حضور در کشورهای دیگر و روبرو شدن با مخاطبان بیشتر هستند. چه بسا اگر این اتفاق بیفتد بسیاری از ناشران ما از این وضعیت بغرنج اقتصادی رهایی می‌یابند. چرا ناشران ما به بازارهای خارجی کمتر می‌اندیشند و خود را محدود به بازار داخلی کرده‌اند؟

**شریعتمدار: بله. کاملا درست است. ناشران در ایران با یک جامعه 80 میلیونی روبرو هستند اما اگر وارد فضای کشورهای عربی شوند با جامعه چند صد میلیونی روبرو می شوند. ناشران ما اگر به ساز و کارهای بازارهای جهانی توجه بیشتری کنند و خود را محدود به بازار داخلی نکنند حتی می توانند بر مشکلات اقتصادی که الان گریبانگیر آنهاست فائق بیایند. البته باید این حضور قوی باشد. مخاطب‌شناسی خوبی باید انجام بگیرد که اولا چه آثاری نیاز است که به زبان عربی تالیف شود. دوم اینکه باید ترجمه دقیق و روان باشد. مساله بعدی چاپ و توزیع است. گاهی کتاب‌های خوبی منتشر می‌شود اما به دلیل قرار ندادن در شبکه توزیع قوی فروش خوبی پیدا نمی‌کند.

انتهاي پيام/


١٦:٥١ - 1396/09/28    /    شماره : ٦٩٤٢٠٨    /    تعداد نمایش : ١٢١٠


نظرات بینندگان
این خبر فاقد نظر می باشد
نظر شما
نام :
ایمیل : 
*نظرات :
متن تصویر:
 

خروج




 

گزارش تصويري
  • دیدار رییس سازمان دیانت ترکیه با ابراهیمی‌ترکمان
    علی ارباش، رییس سازمان دیانت ترکیه (10 آذرماه) در رأس هیأتی ضمن حضور در سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی با ابوذر ابراهیمی‌ترکمان، رییس این سازمان دیدار و گفت‌وگو کرد.

  • دیدار رییس شورای روابط فرهنگی هند با ابراهیمی‌ترکمان
    وینای ساهاسرابوده، رییس شورای روابط فرهنگی هند در جریان سفر به تهران، (10 آذرماه) ضمن حضور در سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی با ابوذر ابراهیمی‌ترکمان، رییس این سازمان دیدار و گفت‌گو کرد.

  • اختتاميه چهارمين دوره جایزه جهانی اربعین
    مراسم اختتاميه چهارمين دوره جایزه جهانی اربعین اول آبان‌ماه با حضور شخصیت‌های فرهنگی، دینی و جمعی از سفرا و نمایندگان فرهنگی ایران و دانشجویان خارجی در حسینیه الزهرا (س) سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی برگزار شد.

  • هفته فرهنگی ایران در روسیه
    هفته فرهنگي جمهوری اسلامي ايران در فدراسيون روسيه شامگاه دوشنبه (12 شهریورماه) با حضور و سخنرانی ابوذر ابراهیمی‌ترکمان، رییس سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی افتتاح شد.

  • تجلیل از برگزیدگان چهارمين دوره جایزه جهانی اربعین
    برگزیدگان چهارمين دوره جایزه جهانی اربعین در سه بخش فیلم، عکس و سفرنامه همراه با رونمایی از فراخوان پنجمين دور اين جايزه در حسینیه الزهرا (س) سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی تجلیل شدند.