English|عربي
صفحه اصلي|اروپا - آمريكا|آفريقا - عربي|آسيا - اقيانوسيه|اخبار سازمان|پيوندها|آشنایی با سازمان
شنبه ٢٤ آذر ١٣٩٧
پتانسیل پیری؛ نگاهی به سالمندی و بازنشستگی در آلمان
پتانسیل پیری؛ نگاهی به سالمندی و بازنشستگی در آلمان تاریخ ثبت : 1397/08/27
طبقه بندي : ,,
عنوان : پتانسیل پیری؛ نگاهی به سالمندی و بازنشستگی در آلمان
نويسنده : رايزني فرهنگي ايران در آلمان
تهيه و تدوين : <#f:1015/>
مترجم : <#f:1016/>
منبع : <#f:1911/>
ارسالی : <#f:1017/>
كشور : <#f:1018/>
زبان اصلي : <#f:1019/>
تاريخ ورود اطلاعات : 1397/08/27
خلاصه مقاله : نگاه به زندگی پس از بازنشستگی در آلمان، این روزها از یک تصویر بسیار منفی برای این دوران به یک تصویر مثبت با اصطلاحِ رپتانسیل پیری» تغییر پیدا کرده است. هر دوی این نگاه‌ها به نوعی تعبیری کلیشه‌ای را از این عهد عمر انسان آلمانی در خود نهفته دارند؛ چراکه هیچ کدام نوع زندگی و شرایط تک تک افراد را در نظر نمی‌گیرد.
متن : <#f:1066/>
:

پتانسیل پیری؛ نگاهی به سالمندی و بازنشستگی در آلمان

نگاه به زندگی پس از بازنشستگی در آلمان، این روزها از یک تصویر بسیار منفی برای این دوران به یک تصویر مثبت با اصطلاحِ رپتانسیل پیری» تغییر پیدا کرده است. هر دوی این نگاه‌ها به نوعی تعبیری کلیشه‌ای را از این عهد عمر انسان آلمانی در خود نهفته دارند؛ چراکه هیچ کدام نوع زندگی و شرایط تک تک افراد را در نظر نمی‌گیرد.

پاسخگویی به پرسش‌ها در مورد کیفیت زندگی سالمندان در آلمان آسان نیست؛ زیرا تفکیک سن و میزان سالمندی (سن شناسنامه‌ای و سن بیولوژیکی) امری دشوار است. در حالت کلی در آلمان افراد بالای 60 یا بالای 65 سال جمعیت مسن محسوب می‌شوند و میزان افراد بالای این رده سنی در آلمان پس از اتمام جنگ جهانی دوم همواره در حال افزایش است. به طور کلی در حال حاضر یک پنجم جمعیت این کشور را افراد کهنسال تشکیل می‌دهند. پیش‌بینی می‌شود این تعداد تا 40 سال آینده به یک سوم کل جمعیت این کشور افزایش یابد.

اینکه گفته می‌شود بررسی وضعیت افراد سالخورده در دنیای امروز نمی‌تواند آمار دقیقی را از وضعیت رفاه کلی ارايه دهد به این علت است که در واقع افراد سالخورده به چند دسته تقسیم می‌شوند:

1- افراد مسن با وضعیت سلامت مطلوب

2- افراد مسن با وضعیت سلامت متوسط

3- افراد بسیار سالخورده

که مطالعه این سه دسته خود شامل برخی شرایط مانند: وضعیت معیشت، وضعیت تأهل، سابقه مهاجرت، موقعیت اجتماعی، درآمد و دارایی و ... می‌شود که بررسی هرکدام از این شرایط داده‌های متفاوتی را در اختیار قرار می‌دهد. اما در مقایسه با چند دهد گذشته افراد سالخورده امروز با نسل پدران خود از وضعیت بسیار مطلوب‌تری از نظر سلامت، دارایی و فعالیت اجتماعی برخودار هستند.

درآمد بازنشستگی و فقر دوران پیری

حقوق بازنشستگی مکفی پیش‌شرطی اساسی برای فرد سالخورده براي مشارکت فعالانه اجتماعی، سلامت و نشاط محسوب می‌شود. این امر به تنهایی موجت داشتن مسکن مناسب، حفظ روابط اجتماعی و لذت بردن از ساعات بیکاری می‌شود. جهت ارزیابی وضعیت مالی بازنشستگان در آلمان تنها بررسی بیمه بازنشستگی که البته مهم‌ترین منبع درآمدی این افراد محسوب می‌شود کافی نیست. سیستم بیمه بازنشستگی آلمان بسیار پیچیده است. در مورد بازنشستگانی که همراه با خانواده زندگی می‌کنند بررسی درآمد خانوار در محاسبه میزان بازنشستگی تأثیرگذار خواهد بود. برخی متخصیص این سیستم را در پاره‌ای از موارد ناعادلانه تلقی می‌کنند؛ چراکه بعضاً  فرد بازنشسته دو حقوق بازنشستگی دریافت می‌کند. این مورد به طور مثال برای زنی که همسر خود را از دست داده و حقوق متوفی به وی تعلق می‌گیرد اتفاق می‌افتد.

برخی کمک هزینه‌های زندگی که برای خانواده شاغلین از سوی دولت در نظر گرفته می‌شد، مانند کمک‌هزینه مسکن، پس از بازنشستگی هم با محاسبه درآمد کلی خانوار و کسری مالیات مجدداً پرداخت خواهد شد. در برخی موارد ممکن است میزان دریافتی بازنشستگی کاهش یابد یا از ابتدا مبلغ بالایی در نظر گرفته نشود در اینگونه موارد لزوماً این افراد جز اقشار کم‌درآمد و پایین جامعه قرار ندارند. چراکه ممکن است این فرد دارای شغل آزاد بوده و درآمد شخصی بالایی داشته باشد. حتی کارمندان دولت که بازنشستگی بالایی دریافت می‌کنند ممکن است حقوق بازنشستگی کمتری دریافت کنند که این امر نیز ممکن است به علت بازنشستگی زودتر از موعد مقرر صورت گرفته باشد. برای بانوان که معمولاً حقوق بازنشستگی کمتری دریافت می‌کنند درآمد کل خانوار و نیز میزان دریافتی همسر برای محاسبه میزان حقوق تأثیرگذار خواهد بود.

یافته‌های تجربی نشان می‌دهد که در آلمانِ دهه‌های گذشته حدود یک سوم افراد بازنشسته در فقر به سر می‌برده‌اند که با پیشرفتی چشمگیر تعداد بازنشستگان فقیر به شدت کاهش یافته به طوریکه در حال حاضر تنها 5 درصد از بازنشستگان آلمانی در وضعیت فقر به سر می‌برند. برخی متقاعدین که بیمه بازنشستگی اولیه کمی دارند احتمالاً از حقوق بازنشستگی شغلی (که نوعی از بیمه بازنشستگی است) برای جبران کمبودها برخوردار می‌شوند.

سیستم بیمه بازنشستگی در آلمان

در آلمان هزینه بازنشستگی از طریق حق بیمه‌های پرداخت شده در دوران اشتغال توسط کارمند و کارفرما تأمین می‌شوند و کمبود این هزینه توسط دولت و از طریق درآمدهای مالیاتی جبران می‌شود. سیستم بازنشستگی در آلمان از لایه‌های متفاوتی تشکیل شده است که در عین حال وجوه اشتراکی نیز با یکدیگر دارند. به عنوان مثال، میزان سود مورد انتظار در سالخوردگی بستگی به وضعیت قبلی فرد در سیستم استخدامی، مدت زمان استخدام همینطور سهم یا پس انداز دارد.

بیمه بازنشستگی سه هدف را دنبال می‌کند:

1- پیشگیری از فقر

2- تضمین استانداردهای زندگی فرد سالمند

3- فعالیت‌های اجتماعی افراد سالمند

از آن جایی که در سیستم تعیین‌شده برای صندوق بازنشستگی همیشه میزان دریافتی‌ و پرداختی‌ برابر نيست، دولت موظف است کمبود بودجه این صندوق را جبران کند.

از سال 1947 میلادی قرارداد بازنشستگی به صورت قانون به تصویب دولت رسید و روندی با نام «قراداد نسل‌ها» پایه‌گذاری شد؛ بطوریکه طی این قرارداد نسل جوان شاغل حقوق بازنشستگی نسل قبل از خود را می‌پردازد تا زمانی که خود به دوران بازنشستگی وارد شود‌. با توجه به روند صعودی سن پیری در آلمان، مردم این کشور همواره نگران ایام سالمندی خود هستند؛ زیرا با توجه به قرارداد نسل‌ها، تعداد شاغلین کمتری برای پرداخت حق بازنشستگی سالخوردگان وجود خواهند داشت.

سیستم بازنشستگی در آلمان در گذر زمان رشد کرده است که شکل امروزی آن شامل انواع مختلف سیستم‌های فردی، مؤسسات و همچنین اصول عملکرد و تأمین مالی مختلفی است. همانطور که پیشتر نیز اشاره شد سیستم بازنشستگی در آلمان از لایه‌ای مختلفی تشکیل شده است که این لایه‌ها به صورت زیر تعریف می‌شوند:

- لایه اول سیستم نظارت قانونی است شامل: بیمه بازنشستگی قانونی برای کارمندان دولت و برخی گروه‌های خاص از شاغلین بخش آزاد

- لایه دوم شامل: حقوق بازنشستگی شغلی برای کارکنان بخش خصوصی و مزایای اضافی برای کارگران و مشاغل کم‌درآمد

- لایه سوم حقوق بازنشستگی خصوصی است که تحت شرایط خاصی توسط دولت به فرد بازنشسته مساعده تعلق می‌گیرد

- لایه چهارم اصل مراقبت از امنیت پایه در سالخوردگی است که این لایه در صورت کاهش ظرفیت درآمد طراحی شده

به طور کلی، در سال‌های اخیر تغییر در میزان حقوق فردی و حقوق بازنشستگی شغلی دیده شده است. با معرفی لایه چهارم در سال 2001، حقوق بازنشستگی شغلی و خصوصی به بخشی از سیاست‌گذاری‌ها در طرح بازنشستگی دولت تبدیل شده است. در سال 2014 حدود 50 درصد از کارکنان تحت پوشش مشاغل بیمه اجتماعی در بخش خصوصی مورد حمایت بیمه مشاغل قرار گرفتند. مراقبت‌های اضافی از کارکنان مشاغل خدمات عمومی مانند امکانات مراقبت از کارکنان شهرداری، کارمندان راه‌آهن و اداره پست فدرال به سیستم بیمه بازنشستگی آلمان افزوده شده است که این یک سیستم اجباری توافق شده است که شامل اکثر افراد شاغل در چنین پست‌هایی خواهد شد.

زندگی در دوران سالمندی

در کشور آلمان افراد پس از بازنشستگی به سه دسته تقسیم می‌شوند. دسته اول کسانی هستند که پس از بازنشستگی کماکان در جمع خانواده زندگی می‌کنند، دسته دوم افرادی که از خانواده طرد شده و یا نزدیکان خود را از دست داده و تنها مانده‌اند. این افراد اگر توانایی انجام امور شخصی خود را داشته باشند و از نظر مالی نیز تأمین باشند به تنهایی در منزل خود به ادامه زندگی می‌پردازند؛ اما اگر قدرت پرداخت هزینه‌ها را نداشته باشند از سوی دولت کمک‌هزینه مسکن و معیشت دریافت می‌کنند. دسته سوم افرادی هستند که مانند دسته دوم بنا به دلایلی تنها مانده‌اند با این تفاوت که از پس امور شخصی خود نیز برنمی‌آیند. این افراد در خانه‌های سالمندان پذیرفته شده و بنا به درجه از کارافتادگی از خدمات پرستاری بهره‌مند می‌شوند.

هزینه زندگی سالخوردگان در خانه‌های سالمندان بنا به درجه ازکارافتادگی و میزان مراقبت مورد نیاز متفاوت است. بیمه‌‌های پرستاری نیز در آلمان به سه درجه یک، دو و سه تقسیم می‌شوند. درجه سه شامل حال افرادی می‌شود که نیاز به مراقبت بسیار زیاد دارند و درجه یک برای افراد به نسبت سرحال است که مراقب کمتری برای ادامه حیات لازم دارند.

مردم آلمان داوطلبین کار برای سالمندان

حدود 45 درصد از آلمانی‌های بالای 16 سال به صورت داوطلبانه و بدون دریافت حقوق ساعاتی را در خانه‌های سالمندان برای کمک به سالخوردگان سپری می‌کنند. این داوطلبان که مکمل کارمندان و پرستاران این مراکز هستند، بزرگ‌ترین وظیفه خود را دادن آرامش و حس وجود خانواده برای این افراد که اغلب بستگانی برای ملاقات ندارند می‌دانند؛ اما سؤال مهم اینجاست که چه چیزی این داوطلبین را ترغیب و متعهد به این کار کرده است؟

نتایج یک نظرسنجی در این زمینه نشان می‌دهد 95 درصد از افرادی که داوطلبانه برای این کار حاضر می‌شوند در پی ایجاد حس مسئولیت‌پذیری در خود و پروراندن حس تعهد به هم نوع برای کار در خانه‌های سالمندان داوطلب می‌شوند. قریب به 40 درصد این افراد به رغم اینکه با توجه به نسبت ترکیب مذاهب در آلمان می‌توانند «خداناباور مطلق» باشند معتقدند که این کار به آنها حس خودباوری داده و به زندگی آنان معنا می‌بخشد. در اصل این افراد، اعم از مؤمنین به خدا یا خداناباوران در یک امر متفق‌القول هستند: «خوبی به سوی آنها بازخواهد گشت». البته که انجام این قبیل امور داوطلبانه و خیرخواهانه در آینده شغلی افراد نیز مؤثر است به طوریکه در برخی موارد پذیرفته شدن در شغلی برای فردی با چنین سابقه کاری آسان‌تر خواهد بود.

برنامه‌ى روزانه در خانه سالمندان

برنامه‌های روزانه در خانه‌هاي سالمندان شامل صبحانه، همراهی برای استحمام یا استفاده از سرویس بهداشتی و کمک به نظافت شخصی، تماشای تلویزیون، صرف ناهار و شام است که این امور جزو نیازهای اولیه سالمندان محسوب می‌شوند. جهت کمک به وضعیت سلامت این افراد برنامه‌های ورزش از جمله ژیمناستیک، پیاده‌روی و یوگا همه روزه و به طور مستمر کار می‌شود و البته که در کنار ورزش افراد سالمند روزانه نیز در ساعتی خاص مورد معاینه متخصصین قرار می‌گیرند. برای حفظ روابط اجتماعی و دوری از انزوا برنامه‌هایی مانند بازی‌های جمعی، مطالعه دسته‌جمعی و گپ و گفت‌وگوهای جمعی در رابطه با موضوعی خاص مانند یک کتاب و یا اخبار روز در برنامه‌های روزانه گنجانده تمام خانه‌های سالمندان شده است. البته برنامه‌های متنوعی همچون کنسرت، پخش فیلم سینمایی نیز از جمله برنامه‌های دیگر در نظر گرفته شده در خانه‌های سالمندان است. اصل مهم در این مراکز، کمک به گفت‌وگوی بین نسلی برای کاهش ناامیدی سالمندان و درک بیشتر شعبات میانسالان و جوانان از عهد پیری است.

تهیه و تنظیم: بخش مطالعات اجتماعی رایزنی فرهنگی جمهوري اسلامي ايران در آلمان

: <#f:3905/>
تعداد نمایش : 93 <<بازگشت

 

گزارش تصويري
  • دیدار رییس سازمان دیانت ترکیه با ابراهیمی‌ترکمان
    علی ارباش، رییس سازمان دیانت ترکیه (10 آذرماه) در رأس هیأتی ضمن حضور در سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی با ابوذر ابراهیمی‌ترکمان، رییس این سازمان دیدار و گفت‌وگو کرد.

  • دیدار رییس شورای روابط فرهنگی هند با ابراهیمی‌ترکمان
    وینای ساهاسرابوده، رییس شورای روابط فرهنگی هند در جریان سفر به تهران، (10 آذرماه) ضمن حضور در سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی با ابوذر ابراهیمی‌ترکمان، رییس این سازمان دیدار و گفت‌گو کرد.

  • اختتاميه چهارمين دوره جایزه جهانی اربعین
    مراسم اختتاميه چهارمين دوره جایزه جهانی اربعین اول آبان‌ماه با حضور شخصیت‌های فرهنگی، دینی و جمعی از سفرا و نمایندگان فرهنگی ایران و دانشجویان خارجی در حسینیه الزهرا (س) سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی برگزار شد.

  • هفته فرهنگی ایران در روسیه
    هفته فرهنگي جمهوری اسلامي ايران در فدراسيون روسيه شامگاه دوشنبه (12 شهریورماه) با حضور و سخنرانی ابوذر ابراهیمی‌ترکمان، رییس سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی افتتاح شد.

  • تجلیل از برگزیدگان چهارمين دوره جایزه جهانی اربعین
    برگزیدگان چهارمين دوره جایزه جهانی اربعین در سه بخش فیلم، عکس و سفرنامه همراه با رونمایی از فراخوان پنجمين دور اين جايزه در حسینیه الزهرا (س) سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی تجلیل شدند.